คุณธรรมของบัณฑิตในความช่วยเหลือ : หน้า 238/554

ธรระพี ประช เดินตามทางของบัณฑิต(๓) ๒๓๗ คุณธรรมประการสุดท้าย คือ ควรรู้ถ้อยคำของผู้ขอ หมายถึง เมื่อมีใครมาขอความช่วยเหลือ หากไม่เหลือวิสัยที่เรา จะช่วยได้ ก็ไม่ควรด่วนปฏิเสธ ถึงแม้จะช่วยเหลือในด้านแรง กายหรือกำลังทรัพย์ไม่ได้ ก็ควรแนะนำหนทางที่ดี เราจะไม่ ช่วยเหลือใครเพราะความจําใจ แต่จะทําด้วยความเต็มใจ นี่เป็น คุณธรรมของบัณฑิตผู้ได้ชื่อว่าดำรงอยู่ในธรรม *เหมือนดังเรื่องของมัจฉริยโกสิยเศรษฐี ปรารภเหตุ จากการที่ท่านอยากกินข้าวปายาส จึงบอกภรรยาว่า จะไปแอบ หุงกินคนเดียวอยู่ในป่า เพราะเกรงจะมีคนมาพบเห็น แล้วขอ กินข้าวปายาสที่ตัวเองหุง ภรรยาก็จัดแจงเครื่องปรุง และ อุปกรณ์ทุกอย่างให้ วันนั้น เศรษฐีผู้มีความตระหนี้ให้คนใช้นำผ้าห่ออุปกรณ์ สิ่งของทั้งหมด และให้ถือไปส่งในป่า คนใช้ก็หอบหิ้วอุปกรณ์ เครื่องครัวไป ทําเตาที่โคนกอไม้ หาฟืน และน้ำมาติดไฟหุงข้าว ปายาส เตรียมอุปกรณ์ทุกอย่างพร้อมหมด จากนั้นเศรษฐีสั่งให้ ออกไปยืนเฝ้าปากทางเข้า เพื่อคอยห้ามผู้คนเข้ามา จากนั้น เศรษฐีก็เอาผ้าคลุมศีรษะเพื่อปกปิดอัตภาพของตนเอง ขณะเดียวกันนั้นเอง ท้าวสักกเทวราชซึ่งกำลังเสวย *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๖๒ หน้า ๔๖๓