เวท : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 43 / 131

…อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 224 วัตถุโต ธมฺมวเสน เหตุธมฺมา 2 ฌาน คานิ ปญฺจ โสมนสฺส- โทมนสฺสุเปกฺขานํ เวทนาวเสน เอกโต คริตตฺตา ฯ มคฺคงคานิ นว มิจฉาสงฺกปฺปวายามสมาธิน วิตกกวิริยจิตเตกคฺคตาสภาเคน สมมาสงฺกปฺป…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธรรมและการวิจัยทางจิตวิทยา เช่น การใช้แนวคิดอภิธรรมในการเข้าใจอารมณ์และความรู้สึกต่างๆ อาทิเช่น โสมนัส โทมนัส และการแบ่งแยกความรู้สึกออกเป็นประเภทต่างๆ เพื่อการปฏิบัติตนในทางที่ถูกต

…5 อนุปสฺสนา ปริกมุมวเสน วิปสฺสนาวเสน จ สรณ์ กายานุปัสสนา ฯ ทุกฺขทุกฺขวิปริณามทุกฺขสงฺขารทุกฺขภูตานํ เวทนาน วเสน อนุปสฺสนา เวทนานุปสฺสนา ฯ ตถา สราคมหัคคตาทิวเสน สมฺปโยคภูมิเภเทน ภินฺนสฺเสว จิตฺตสฺส อนุปสฺ…

…ห้สงบ และเสริมสร้างความสามารถในการเข้าใจธรรมชาติและปรากฏการณ์ต่างๆ ผ่านการปฏิบัติวิปัสสนา การพิจารณาเวทนาจิต พระพุทธเจ้าได้สอนให้มีการดำเนินการในทิศทางที่ถูกต้อง เช่น สมุทัย ปฏิบัติ และการเข้าถึงมรรคผลโด…

…เต ปอนเต ขนฺธา ภาชนโภชนพฺยญฺชนภตฺตการกภุญชกวิกปฺปวเสน ปญฺเจว วุตตาติ อาห รูปกฺขนฺโธติอาทิ ฯ รูปญฺหิ เวทนานิสสยตฺตา ๑. สี. ม. ทุติยฌานิเก ฯ

บทความนี้นำเสนอแนวคิดหลักเกี่ยวกับอภิธรรมอย่างละเอียด โดยประยุกต์ใช้หลักการต่างๆ เช่น สติ สมาธิ และปัญญา ในการพัฒนาและทำความเข้าใจโลกของอภิธรรมนั้น ๆ พร้อมทั้งเชื่อมโยงแนวทางการพัฒนาจิตใจไปสู่ความเข้า

…ิธรรมมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 226 สตฺตมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 227 ภาชนฏฺฐานีย์ ฯ เวทนา ภุญชิตพฺพตฺตา โภชนฏฐานิยา ฯ สัญญา เวทนาสฺสาทลาภเหตุตตา พยัญชนฏฐานิยา ฯ สงฺขารา อภิสังขรณ โต อธิรญ…

เนื้อหาในหน้าที่ 226-227 ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาเน้นการสำรวจคุณสมบัติของเวทนา สัญญา สงฺขารา และวิญญาณ์ ในมุมมองทางอภิธรรม โดยเน้นความสำคัญของการระบุและอธิบายปรากฏการณ์ด้านจิตว…

…านสฺส จ วเสน เอเกนูน- สตฺตติธัมมา อายตเนส ธมฺมายตน์ ธาตุ ธมฺมธาตุติ จ สงข คจฺฉนฺติ ฯ เสสา เจตสิกาติ เวทนาสัญญาห์ เสสา ปญฺญาส เจตสิกา ฯ กสฺมา ปน เวทนาสัญญา วิสุ กตาติ ฯ วฏฺฏธมฺเมส อสฺสาทตทุปกรณภาวโต ๆ เตภ…

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงอภิธรรมและการศึกษาเกี่ยวกับทุกข์และวิธีการดับทุกข์ โดยมุ่งเน้นไปที่เจตสิกาและฤษีต่างๆ ที่สามารถตระหนักและพัฒนามนุษย์ให้ดีขึ้น ว่าด้วยความจริงของทุกข์และปฏิปทาในการดับทุกข์ การค้นห

… ฯ น วิชานาตีติ อวิชชา ฯ อวินทัย วา กายทุจจริตาที่ วินทติ ปฏิลภติ วินทัย วา กายสุจริตาทิก น วินฺทติ เวทิตพฺพ์ วา จตุสัจจาทิก น วิทิต กโรติ อวิชชมาเน วา ชวาเปติ วิชชมาเน วา น ชวาเปตีติ อวิชชา ฯ จตุสุ อริย…

บทเรียนนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลิ เป็นการวิเคราะห์ลักษณะและบทบาทของอภิธรรมในพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องอวิชชาและอริยสัจสี่ รวมถึงการกลั่นกรองความเข้าใจที่เกี่ยวข้องกับการกระทำและเจตนาในศาสตร์ทางจิต แ

…าม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 234 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 235 นาม ฯ สุขทุกฺขุเปกขาวเสน ติวิธา เวทนา ฯ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหาติติวิธาตณฺหา ฯ ฉฬารมฺมณาทิวเสน ปน อฏฺฐสตปปเภทา โหนฺติ ฯ กามูปาทานาทิ…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการศึกษาอภิธมฺมตฺถสงฺคหาที่มีการอธิบายถึงกลไกของตัณหาและอุปาทาน โดยมีการแบ่งประเภทและการพิจารณาหลายด้าน เช่น ทุกข์ประเภทต่างๆ ปัญหาของการเกิดขึ้นของตัณหา และความสัมพันธ์ระหว่างอ

…ภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 238 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 239 วุฒิตญเหตุ สงฺขารวิญญาณานมนตรา เอโก เวทนาตณฺหาน- มนตรา เอโก ภวชาตีนมนตรา เอโก สนธิติ ฯ เอตฺถ หิ เหตุโต ผลสฺส อวิจเฉทปปวตฺติภาวโต เหตุผลสมพน…

บทความในหน้าที่ 238 ถึง 239 อธิบายถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและเนื้อหาเกี่ยวกับอฎฺฐมปริจเฉทวณฺณนา ที่สำรวจการเชื่อมโยงระหว่างเหตุและผล, อวิชชา และการเกิดขึ้นของวิญญาณในมุมมองที่แตกต่างกัน การสนทนาเกี่ยว

…มุมอาหารสมทยา รูปสมุทโย ตถา อวิชชานิโรธา รูปนิโรโธ ตัณหากมุมอาหารนิโรธา รูปนิโรโธติ เอว์ รูปกฺขนฺเธ เวทนาสญฺญาสงฺขารกฺขนฺเธสุปิ อาหาร อปเนตวา ผสฺสสมุทยา ผสฺสนิโรธาติ จ เอว์ ผสส์ ปกข์ปิตวา วิญญาณกฺขนฺเธ น…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรรมและแนวทางการเรียนรู้การปฏิบัติผ่านวิปัสสนา เพื่อเข้าใจธรรมชาติของรูปและนาม พร้อมทั้งพูดถึงสมุทยาและนิโรธ การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกและการศึกษาพื้นฐานของอนุปัสส

…าเน ฯ สตฺตวิสุทฺธินิทฺเทโส ฯ ตตฺถาติ ตสฺมี อุทเทเส ฯ สงขาเรส โย อตฺตาภินิเวโส กมฺมสฺส การโก ผลสฺส จ เวทโก เอโส เม อตฺตาติ เอว อภินิเวโส ทฬหคุคาโห ต มุญฺจนฺติ อนตฺตาติ ปวตฺตา อนุปสฺสนาว อตฺตสุญญตาการานุปส…

บทนี้กล่าวถึงประเด็นต่าง ๆ ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงหลักการเช่น อนิจจาและสุญญตา รวมถึงมุมมองต่อวิปัสสนา ความฝึกฝนเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของวัตถุ และการเข้าใจจิตใจในเชิงลึก สำหรับผู้ที่ศึกษาอภ

…วยสัมปยุตธรรมเป็นต้น] ન จิตที่ไม่ประกอบ คือไม่ระคนด้วยทิฏฐิคตะ เหตุนั้น จึงชื่อว่า ทิฏฐิคตวิปปยุต ฯ เวทน નૂ ทนาที่ชื่อว่าอุเบกขา เพราะอรรถว่า (ย่อม) เพ่ง คือเสวย อารมณ์โดยเหมาะ คือ โดยควร แม้เมื่อเสวย ก็…

…ิตที่เกิดขึ้นจากสังขาร ว่ากล่าวถึงจิตที่อิงกับสังขารและจิตที่แยกออกจากกัน โดยเฉพาะการตีความเกี่ยวกับเวทนาอุเบกขาที่เสวยอารมณ์อย่างเหมาะสมทั้งในสุขและทุกข์ ซึ่งจัดว่าเป็นสัมปยุตธรรมอีกด้วย รวมถึงการไตร่ตร…

…ันแห่งโทมนัสและปฏิฆะนี้ อย่างนี้คือ บรรดา โทมนัสและปฏิฆะนี้ โทมนัส ได้แก่ธรรมอย่างหนึ่ง นับเนื่องใน เวทนาขันธ์ มีการเสวยอนิฏฐารมณ์เป็นลักษณะ ปฏิฆะ ได้แก่ธรรม อย่างหนึ่ง นับเนื่องในสังขารขันธ์ มีความดุร้า…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์ความหมายและลักษณะของโทมนัสและปฏิฆะ ซึ่งเป็นธรรมที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงแง่มุมต่าง ๆ เช่น วิจิกิจฉา อุทธัจจะ และความสัมพันธ์ของพวกมันต่ออา

…ม่เหมือน กัน เหตุฉะนั้น จึงไม่อาจเสวยรสแห่งอารมณ์โดยประการทั้งปวง เพราะ ฉะนั้น จึงสัมปยุตด้วยอุเบกขาเวทนาเท่านั้น ๆ ก็ในอธิการนี้มีคาถา แสดงความย่อต่อไปนี้ :- เพราะกิริยาที่รูปอาศัยภูตซึ่งมีวัตถุและ อารม…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับจิตอเหตุกะ และอุเบกขาที่เกี่ยวข้องกับวิบากทางจิต ภายในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างกิริยาที่รูปและอารมณ์ รวมถึงว่าจิตท

…ว่า กุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิต ฝ่ายกามาวจรสเหตุกะ ท่านประมวลมาแล้วรู้ได้ว่ามี ๒๔ โดยความ ต่างแห่งเวทนา ญาณ และสังขาร เพราะแต่ละดวงมี ๒ อย่าง โดย ความต่างแห่งเวทนา มี ๔ อย่างโดยความต่างแห่งญาณ และมี 4 …

…ดยอิงจากคำสอนในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งแยกความแตกต่างของจิตและวิญญาณ การพูดถึงความแตกต่างระหว่างเวทนา ญาณ และสังขาร รวมถึงการสำรวจอัตรา ๒๔ ในกามาวจรจิต ทำให้เห็นว่าความต่างกันระหว่างญาณและสังขาร กระท…

…ปัฏฐาน สัมมัปปธาน อิทธิบาท อินทรีย์ พละ โพชฌงค์ สัจจะ สมถวิปัสสนา ธรรมขันธ์ อายตนะ ธาตุ อาหาร ผัสสะ เวทนะ สัญญา เจตนา จิตและนาม ด้วยสามารถแห่งบุคคลผู้จะรู้ได้ โดยอาการนั้น ๆ เพราะฉะนั้น ใน ฐานะ ๒๐ คือ ตา…

ในหน้าที่ 62 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกาได้กล่าวถึงการแจกแจงนัยที่เกี่ยวข้องกับโสดาปัตติมรรค โดยมีการแสดงออกถึงประเภทนัยที่เป็นจำนวนมาก ตัวอย่างเช่น การแจกออกเป็นจำนวน ๑๐๐๐ นัย โดย

…ะอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 83 ของเปรี้ยวเป็นต้น เกิดน้ำลายสอขึ้นเป็นต้นฯ l ธรรมชาติที่ชื่อว่าเวทนา เพราะอรรถว่า รับรู้ คือเสวยรสแห่ง อารมณ์ ฯ เวทนานั้น มีการับรู้เป็นลักษณะ ฯ จริงอยู่ จริงอยู่ สัม…

เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลีกล่าวถึงธรรมชาติที่ชื่อว่าเวทนา ซึ่งหมายถึงการรับรู้และเสวยรสแห่งอารมณ์ มีการพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนากับการเสวยรสของอารมณ์ …

…ะกอบกัน สมควรแก่การประกอบ โดยสภาพฯ บัดนี้ ન ข้าพเจ้าจะแนะนำการสงเคราะห์ (ประมวล) ธรรมเหล่านั้นมาโดย เวทนา เหตุ กิจ ทวาร อารมณ์และวัตถุ ด้วยอำนาจจิตตุปบาทนั่นแล ตามสมควร ฯ บรรดาสังคหะ ๖ นั้น ในเวทนาสังคหะ…

…์อภิธัมมัตถสังคหะซึ่งเน้นการศึกษาธรรมที่ประกอบด้วยจิตและเจตสิก 53 อย่าง โดยการจัดแยกธรรมเหล่านั้นตามเวทนา เหตุ กิจ และอารมณ์ รับรู้ถึงเวทนาทั้ง 5 ได้แก่ สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส และอุเบกขา พร้อมอธิบายถึงจ…

…นัส ได้แก่ปฏิฆจิต ๒ เท่านั้น ฯ จิตที่เหลือแม้ทั้งห สหรคตด้วยอุเบกขาอย่างเดียว ฉะนี้แล ฯ [สังคหคาถา] เวทนาสังคหะนั้น เวทนามี ๓ คือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา โดยประเภทมี ๕ คือ (เพิ่ม) โสมนัสโทมนัส ฯ ในเวทนาเหล่…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการศึกษาจิตและเวทนาในอภิธัมมัตถสังคหะ โดยแยกประเภทของจิตได้เป็น 6 แบบ และเวทนาที่มีอยู่ 3 แบบ คือ สุข ทุกข์ และอุเบกข…

…ค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 119 [จิตกับเจตสิกประกอบกัน] การสงเคราะห์เวทนา มีสุขเวทนาเป็นต้น และจิตตุปบาทที่ สหรคตด้วยเวทนามีสุขเป็นต้นนั้น ด้วยสามารถแห่งการจำแนก ชื่อว่า เ…

บทความนี้วิเคราะห์การสงเคราะห์เวทนาภายใต้แนวคิดของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยการจำแนกเวทนาออกเป็น 3 ประเภทคือ สุข ทุกข์ และอุเบกขา นำเสนอ…

…ะอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 120 เพราะเหตุนั้น เพื่อจะแสดงวิภาคแม้ด้วยอำนาจแห่งอินทรีย์นั้น ใน เวทนาสังคหะนี้ท่านอาจารย์จึงกล่าวคำว่า สุข ทุกข์ เป็นต้น ๆ จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงจำแนกสุขและทุก…

บทความนี้กล่าวถึงการจำแนกเวทนาตามหลักอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงแสดงความแตกต่างระหว่างสุขและทุกข์ ซึ่งแต่ละป…