๑ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 357 / 592

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 217 ๔. เป็นของที่เขาทำ ในพากย์ที่เป็นกรรมวาจาและเหตุกรรม วาจก…

เนื้อหานี้พูดถึงหลักการของบาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ โดยเฉพาะการใช้บทนามนามในอรรถ 5 รูปแบบตามการทำงานร่วมกับกิริยา เช่น การทำ การไปถึง การใช้ให้ทำ และการรับพูด นอกจากนี้ยังมีการแสดงถึงการเมตตา การทำให้

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 218 (๑๕๒) บทนามนาม ที่ประกอบด้วยตติยาวิภัตติ ใช้ในอรรถ 5 อย่าง เข้ากับกิริยาบ้าง เข้ากับนามบ้าง เข้ากับอัพ…

บทนี้เน้นการใช้ตติยาวิภัตติในบาลีไวยากรณ์ โดยอธิบายถึงบทนามนามและการทำหน้าที่ต่างๆ ในอรรถ พบว่ามีการใช้งานใน 5 วิธีกับกิริยาและนาม พร้อมตัวอย่างที่ชัดเจนในการประยุกต์ใช้.

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 219 เวรชาย วิหรติ มหิตา ภิกฺขุสเซน สทฺธี (๑๕๓) บทนามนาม ที่ประกอบด้วยจตุตถีวิภัตติ ใช้ในอรรถ ๓ อย่าง เข้ากับกิริยา เรียกชื่อเป็นอย่างเดียวกันว่…

บทนี้กล่าวถึง บทนามนาม ในบาลีไวยากรณ์ ซึ่งจะมีการแบ่งออกเป็นหลายประเภทตามวิภัตติ โดยมีการใช้อรรถที่แตกต่างกันออกไป เช่น การให้ การส่งไป และการประทุษร้าย รวมถึงการใช้บทนามนามที่ประกอบด้วยปัญจมีและฉัฏฐี

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 22 ๑. เนื่องด้วยเป็นเจ้าของพัสดุ (ของ) เรียกชื่อว่า สามีสมพนฺโธ อุ. ภิกฺขุสฺส จีวร์. ๒. เนื่องอยู่ในหมู่…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับกฎและหลักการของไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจำแนกประเภทการใช้พัสดุและวากยสัมพันธ์ เช่น สมพนฺโธ, นิทฺธารณ์ และบทนามนามที่ประกอบด้วยสัตตมีวิภัตติในอรรถคัมภีร์ การใช้และการประยุกต์

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 222 (๑๕๗) บทนามนาม ที่เป็นคำสำหรับร้องเรียก เรียกชื่อว่า อาลปน, อุ, ธมฺม โว ภิกฺขเว เทเสสฺสามิ. (๑๕๘) บทคุ…

บทนี้พูดถึงการใช้คำในบาลีไวยากรณ์ เช่น บทนามนามที่ใช้เรียกชื่อ รวมถึงการใช้คุณนามในสามกรณีที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังกล่าวถึงบทสัพพนามและความสำคัญของบทย่อยต่าง ๆ ในบริบทของวากยสัมพันธ์เพื่อให้เข้าใจการ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 223 (๑๖๐) บทกิริยาเป็น ๒ อย่าง คือบทกิริยาในพากยางค์อย่าง ๑ บทกิริยาในพากย์อย่าง ๑ ได้ชื่อต่าง ๆ กันดังนี้…

บทนี้ว่าด้วยบทกิริยาในบาลีซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ บทกิริยาที่ประกอบด้วยอันตปัจจัยหรือมานปัจจัย และบทกิริยาที่ประกอบด้วย 3 ปัจจัย โดยมีชื่อเรียกต่างๆ เช่น วิเสสน์ และอพฺภนฺตรกิริยา ซึ่งใช้ใ

…ียกว่า กิตปท แทน อาขยาตปท เท่านั้น, บทกิริยากิตก์ในพากย์ คือบท ที่ประกอบด้วย ต, ตพฺพ, อนีย, ปัจจัย (๑๖๑) นิบาต ได้ชื่อหลายอย่างต่าง ๆ กัน ตามลักษณะที่ลง ในข้อความดังจะแสดงต่อไปนี้: (๑๖๒) นิบาตหมวดที่ ท…

บทนี้กล่าวถึงประเภทของอาขยาตในบาลีไวยากรณ์ที่มีด้วยกัน ๕ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก, ภาววาจก, กรรมวาจก, และเหตุกรรมวาจก พร้อมทั้งชี้แจงว่ากิตก์ทำหน้าที่เช่นเดียวกับอาขยาต โดยใช้ชื่อว่า กิต

…เหตุ, อุทาหรณ์เป็นตัวอย่างดังนี้ ภิชฺชติ ปูติสนเทโห, มรณนต์ หิ ชีวิต. (ธมฺมปทฏฺฐกถา ภาค ๕ เรื่องที่ ๑๒๐)

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์ประโยคในบาลี โดยเฉพาะการใช้ นิบาต ในการชี้แจงเหตุผลในข้อความที่มีความซับซ้อน ประกอบด้วยการอ้างอิงถึงหลักคำสอนในพระไตรปิฎกเพื่อยกตัวอย่างการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผ

…เปนติ, ปฏิรูเป็น ทาเรน สิโยเชนติ สมเย ทายชช์ นิยยาเทนตี" ติ. (สิคาโลวาทสูตร ในที่หนิกาย ปาฏิก วัคค์ ๑๑/๒๐๓) ยุคตทัฬหกรณะดังนี้: ปุริสา หิ อิตถิโย อิตถิโย วา ปุริสา อภูตปุพฺพา นาม นตฺถิ ปุริสา หิ ปรสฺส …

บทความนี้นำเสนอหลักการของบาลีไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ โดยมุ่งเน้นการอธิบายบทประโยคและใช้งานศาสตร์ในการสื่อสารในภาษาไทย รวมทั้งมีการอ้างอิงถึงตำราและเนื้อหาจากคัมภีร์ต่าง ๆ เพื่อเสริมความเข้าใจในการใช้ภ

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 235 อุทาหรณ์ผูกเป็นแบบเทียบดังนี้: อย ทนฺโธ โหติ, โวสาน ปน อน…

บทความนี้สำรวจการใช้ นิบาต ในบาลี โดยเริ่มจากการอธิบายถึงความหมายและหลักการใช้งาน พร้อมตัวอย่างที่แสดงถึงความแตกต่างของการชมและการติในข้อความ นอกจากนี้ ยังมีการพูดถึงการควบพากย์และสมุจจยะในวากยสัมพันธ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 241 (๑๖๔) นิบาตหมวดที่ ๓ ลงในความท่อนเดียว อนุสสวนัตถนิบาต ๑. นิบาตที่ใช้ในความเล่าหรือลือกันต่อ ๆ มา เรีย…

ในบทนี้ได้กล่าวถึงนิเบาตที่มีการใช้ในบาลี โดยแบ่งออกเป็นสองประเภทหลักคือ อนุสสวนัตถนิบาต ซึ่งใช้ในการเล่าหรือเลืองลือ และปุจฺฉนัตถนิบาต ที่ใช้ในคำถาม มีตัวอย่างแสดงให้เห็นถึงการใช้ภาษาหรือโครงสร้างในบ

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 243 ว่า เวคตโถ, ตรงต่อนิบาตไทยว่า โอ้, พุโธ, หนอ, นิบาต พวกนี…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับนิบาตในบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในหมวดของอวธารณัตถนิบาตที่ใช้ในการแสดงความหมายของนาม คุณ และกิริยาอย่างชัดเจน ตัวอย่างที่ได้ให้มานั้นช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจถึงการใช้ภาษาบาลีได้อย่

๑. ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 247 (๑๖๖) นิบาตหมวดที่ ๕ เป็นบท มีชื่อดังนี้ :- นิบาต…

บทนี้กล่าวถึงนิบาตในภาษาบาลี เช่น อาลปน, กาลสตฺตมี และกิริยาวิเสสน พร้อมทั้งวิธีการศึกษาว่า บทไหนสอดคล้องกับบทไหน โดยใช้ทั้งภาษาไทยและภาษามคธ เพื่อความเข้าใจในเนื้อหาของบาลี พร้อมยกตัวอย่างจากคัมภีร์ต

…พกาลกิริยา ใน โสธาแปล, มยุห์ สามีสัมพันธ ใน โทส. โทส์ อวุตตกัมม ใน โสธาเปถ. อิติ ศัพท์ อาการใน อาห (๑๗๐) อยุยา อิธาปิ ฯเปฯ เอว เสเสสุปิ. (ภาคนั้นเรื่องนั้น) ๑. อยุยาติ ปท์ อาลปน, อิธาติ ปท โทโสติ ปเท ภ…

บทนี้อธิบายถึงศัพท์และวากยสัมพันธ์ในภาษาบาลี โดยเน้นการใช้ศัพท์เฉพาะในสถานการณ์ต่างๆ รวมถึงการวิเคราะห์ข้อกำหนดทางไวยากรณ์ที่สัมพันธ์กับคำในบริบททางภาษาศาสตร์ เช่น การเชื่อมโยงระหว่างศัพท์และการแสดงออ

…มฺปตฺติวิปตฺติโตติ ฯ อิธ สมฺปตฺติ นาม ตาวเทว โสภติ ยาว น วิปตฺติ นาภิภวติ น จ สา สมฺปตฺติ นาม อตฺถิ ๑. สํ. ส. ๑๕/๑๕๕ - ๒. ขุ.สุ. ๒๕/๔๔๓ - ๓. ที. มหา. ๑๐/๑๔๑ ฯ ๔. ขุ. ชา. เอกาทส. ๒๗/๓๑๖

บทความนี้สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างชีวิตและความตายภายในแนวทางของวิสุทธิมคฺเค โดยอธิบายถึงความเข้าใจในธรรมชาติของการมีชีวิตและความตาย โดยเน้นความสำคัญของการมีชีวิตอย่างมีความหมายและการปฏิบัติตนเพื่อเตรีย

…วฏฺฐเป็นเตน สมฺปตฺติวิปตฺติโต มรณ์ อนุสสริตพพ์ ฯ อุปสำหรณ โตติ ปเรหิ สุทธี อตฺตโน อุปสหรณ์โต ๆ ตตฺถ ๑. ยุ. อิสสริต์ ฯ ๒. สํ. ส. ๑๕/๑๔๐ - ๓. .ส. ม. ยุ. มรณวิปตฺติปริโยสานต์ ววตกเปนเตน ฯ

เนื้อหานี้พูดถึงแนวคิดและหลักการที่สำคัญเกี่ยวกับการเกิดใหม่และมรณวิปตฺติในพุทธศาสนา โดยมีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ของชีวิตกับความตาย และการยอมรับความจริงของชีวิตที่มีอายุขัย ถ่ายทอดแนวทางในการเผชิญกับค

…ริโส จเรยยาทิตฺตสีโสว นตฺถิ มจฺจุสส นาคโมติ ฯ อปรมปิ อาห ภูตปุพฺนํ ภิกฺขเว อรโก นาม สตฺถา อโหสีติ ฯ ๑. สํ. ส. ๑๕/๑๕๘. ขุ. มหา, ๒๕/๕๑ ฯ ๒. องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๓๘

ในเนื้อหาได้กล่าวถึงการพิจารณาเกี่ยวกับอนุสฺสติกมฺมฏฺฐาน โดยเน้นถึงการเกิดและการตายของมนุษย์ตามคำสอนของพระพุทธเจ้า การวิเคราะห์ถึงคุณค่าของชีวิตและสิ่งที่จะต้องปฏิบัติเพื่อให้ได้ชีวิตที่มีความหมายในทา

…สตกาเล เสตาติ ฯ มิสสกกาเล ปน อุสสทวเสน มนสิกาตพฺพา โหนฺติ ฯ ยถา จ เกเสสุ เอว์ สกเลปี ตจปัญจก ทิสวาว ๑. ส. มหาวาร. ๑๕/๑๕๖ ฯ ๒. ม. ย. กลุ่มฏฐาน สุฏฺฐ รวตฺถเปตวาฯ

เนื้อหาในส่วนนี้กล่าวถึงการปฏิบัติกัมมัฏฐานที่ช่วยให้ผู้ที่ปฏิบัติมีจิตใจสงบ อธิบายหลักการและวิธีการที่ส่งเสริมให้บรรลุถึงการมีสมาธิ ตลอดจนการเลือกกรรมฐานให้เหมาะสมกับผู้ปฏิบัติ โดยสามารถนำไปสู่การพัฒ

…โร อุปฺปนฺนุปปนเน จ ปาปเก อกุสเล ธมฺเม ฐานโส อนุตรธาเปติ รูปสเมตติ" เอว์ ปริตวา กถ ภาวิโต จ ภิกฺขเว ๑. ม. มลุลก เถโร ฯ ๒. ยุ. อิท ปททวย นตฺถิ ฯ ๓-๔. ยุ, สมปชชติฯ ๕. อง จตุ. ๒๑/๑๕๘ ฯ ๖. สํ. มหาวาร. ๑๕/๔…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการฝึกกายคตาสติ ซึ่งเป็นวิธีการหนึ่งในการทำสมาธิที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงความสงบและปลดปล่อยจากอารมณ์ที่ไม่ดี โดยการตั้งสติอยู่ที่กาย โดยอ้างอิงไปถึงในพระธรรมที่เสนอแนะให้ปฏิบ

…อนุปฺปชฺชมานาสุ จิตต์ เอกคุก โหติ กมฺมฏฺฐานํ น ปริปตติ วุฑฒิ ผาติ อุปคติ ฯ ปริมุข สติ อุปฏฺฐเปตวาติ ๑. ขุ. ป. ๓๑/๒๖๔ - ๒. วิ. มหา, ๒/๑๔๖

บทความเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺส และการพัฒนาสุขภายใน อธิบายถึงการปฏิบัติธรรมในสภาวะอรญฺญค และประโยชน์ของการทำวิปัสสนาภาวนา โดยมีการพัฒนาสุขภาวนาและการนั่งสมาธิอย่างมีศักยภาพ ช่วยเสริมสร้างปัญญาและความสงบ