กุศลกรรมบถ ๑๐ : หน้า 4/175

อยู่ใหญ่ กุศลกรรมบถ ๑๐ เรื่อง : พระมหาเสถียร สุวณฺณฐิโต ป.ธ. ๙ / พระมหาวิริยะ ธมฺมสารี ป.ธ. ๙ ภาพประกอบ : กองพุทธศิลป์ วิรัติวัดศีล เจตนาห์ ภิกฺขเว กมฺม วทามิ เจตยิตฺวา กมุม กโรติ กาเยน วาจาย มนสา ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวเจตนาว่าเป็นกรรม บุคคลคิดแล้วจึงทํากรรมด้วยกาย วาจา ใจ แม้ว่าศีลจะเป็นสิ่งที่มีอยู่แล้วโดย ธรรมชาติ แต่การได้ชื่อว่าเป็นผู้รักษาศีลนั้น ไม่ใช่เพียงแค่ไม่ทำความชั่วเท่านั้น เพราะ บางคนที่ไม่ทําความชั่ว อาจเป็นเพราะไม่มี โอกาส เช่น นักโทษที่ถูกคุมขัง ไม่มีโอกาสไป ทำร้ายหรือลักขโมยของใคร ก็ไม่อาจเรียกว่า เป็นคนมีศีล แก่นของศีลนั้นขึ้นอยู่กับเจตนา และความตั้งใจสมาทาน คือ ต้องเกิดจาก ความคิดที่จะทำก่อน เมื่อคิดแล้วจึงลงมือทำ ทั้งทางกาย วาจา ฉะนั้นเจตนาและความ ตั้งใจงดเว้นจากความชั่ว คือ ความหมายของ คำว่า เวรมณี หรือ วิรัติ วิรัติ เป็นเหมือนไม้บรรทัดวัดศีล ผู้ได้ชื่อว่าเป็นผู้มีศีลก็ต่อเมื่อมีวิรัติอย่างหนึ่ง อย่างใดดังต่อไปนี้ คือ ๑. สมาทานวิรัติ ๒. สัมปัตตวิรัติ ๓. สมุจเฉทวิรัติ สมาทานวิรัติ คือ ความตั้งใจงดเว้น จากบาปเพราะได้สมาทานศีลไว้ แล้ว หมายความว่า เราได้ตั้งใจไว้ก่อนว่าจะรักษา ศีล ครั้นประสบเหตุการณ์ที่ยั่วยวนให้ล่วง ละเมิดศีล ก็ไม่ยอมให้ศีลขาด เหมือนสมาทาน ท่านนี้ได้รับศีลจากพระเถระ ก็ตั้งใจน้อมนำไป ปฏิบัติ ไม่ล่วงละเมิดศีลที่สมาทานไว้ วันหนึ่ง อุบาสกได้ออกไปไถนาที่ กลางทุ่ง พอถึงเวลาพัก ก็ปลดโคออกจากแอก ปล่อยให้กินหญ้าตามสบาย แต่ปรากฏว่า โคหายไป อุบาสกจึงออกตามหา จนไปถึง ภูเขาลูกหนึ่ง ขณะนั่งพักเหนื่อย อุบาสกถูก งูเหลือมรัดตัว จึงชักมีดหมายจะแทงงูให้ตาย แต่แล้วกลับฉุกคิดว่า “เรารับศีลจากพระแล้ว จะมาล่วงละเมิดศีลหาควรไม่” แต่ใจหนึ่งก็นึก กลัวตาย “หากไม่ฆ่างู เราก็ต้องตายกลายเป็น อาหารของมัน” ด้วยความกลัวตาย จึงเอื้อมีดขึ้นถึง ๓ ครั้ง เพื่อจะฆ่าให้ตาย แต่ ๓ ในที่สุดก็สอนตัวเองได้ว่า “อย่าเลย ตายเป็นตาย เราจะยอมเสียชีวิต แต่ไม่ยอม เสียศีล” คิดได้ดังนั้นจึงโยนมีดทิ้ง แล้วหลับตา นึกถึงบุญที่เกิดจากการตั้งใจรักษาศีลชนิด เอาชีวิตเป็นเดิมพัน แม้ร่างกายจะเจ็บปวด ทุกข์ทรมานเพราะแรงรัดของงูเหลือม แต่ก็ พยายามข่มใจ ให้ใจมีปีติในศีลที่บริสุทธิ์ ด้วยเดชแห่งศีลที่ตั้งใจรักษา เหตุอัศจรรย์ วิรัติของอุบาสกผู้ใจบุญคนหนึ่ง เมื่ออุบาสก ก็บังเกิดขึ้น งูเหลือมเกิดจิตเมตตาและ ๐๒ อยู่ในบุญ พฤษภาคม ๒๕๕๗