สายสนอง : หน้า 48/163

สายสนอง คือ ไหม ด้าย หรือเชือก ที่ร้อยแผ่นลานเข้ากันเป็นผูก โดยท่าเป็นหูร้อย ตามรูที่เจาะไว้ทางด้านซ้ายเพียงด้านเดียว ส่วน ด้านขวาปล่อยว่างไว้เพื่อความสะดวกในการพลิก อ่าน เป็นวิธีเข้าเล่มหนังสือแบบโบราณ นอกจาก วัสดุดังกล่าวแล้ว บางแห่งยังพบสายสนองท่าจาก เส้นผม ที่ผู้หญิงไทยในอดีตตั้งใจสละบูชาเพื่อถัก ฟันเป็นสายสนองร้อยแผ่นลาน บ้างก็นำเส้นผม มาถักเปียใช้เป็นเชือกมัดห่อคัมภีร์ใบลาน เชือกมัดผ้าห่อคัมภีร์และสายสนองทำจากเชือกและสายฟั่น การถวายเส้นผมที่ดูแลรักษาอย่างดีเพื่อทําเป็นสายสนองหรือเชือกมัดคัมภีร์แสดงถึงแรงศรัทธา ของสตรีที่มีต่อพระรัตนตรัยอันเป็นที่พึ่งที่ระลึกอันสูงสุด และยังแสดงถึงความปรารถนาอยากมี ส่วนร่วมในการตอบแทนคุณพระศาสนา เฉกเช่นฝ่ายชายซึ่งเป็นผู้จารคัมภีร์ สิงหาคม ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ ๔๗