กิริยามารยาทในการเข้าหาผู้ใหญ่ : หน้า 76/163

๑๕. การเคารพต่อผู้มีวาสนาบรรดาศักดิ์ ไปหาท่านผู้มีวาสนาบรรดาศักดิ์ ณ ที่ใด ๆ ก็ดี ต้องมีกิริยาอันสุภาพ ถ้าท่านนั่งอยู่กับพื้น ฤาที่อันต่ำ เราต้องควรใช้กิริยาธรรมเนียมไทย ๆ คือหมอบและคลานและนั่งพับเพียบกราบไหว้ให้ เป็นสุภาพ ถ้าแม้ท่านนั่งอยู่บนเก้าอี้ ถ้าม้าเตียงอย่างไรที่สูง เราก็ควรใช้กิริยายืน และคำนับตาม ควรที่พึงจะกระทำ ถ้าท่านบอกให้นั่ง ณ ที่ใดเราจึงนั่ง แม้ท่านไม่บอกให้นั่ง เราก็ไม่ควรจะนั่งก่อน บอกอนุญาต และคารวะอย่างยืนนั้น ถ้าจะให้งามก็ควรจะน้อมไปข้างหน้าหน่อย ๆ ฤาเพียง ตัวตรง ก็ยังดีกว่าแอ่นหน้าเช่นธรรมเนียมทหาร เพราะทหารเขาต้องการขึงขังอย่างแข็งแรง จึง ใช้ยกแอ่นพึ่งผาย ถึงนายเราก็ควรใช้กิริยาเช่นนี้เหมือนกัน เว้นแต่ท่านอยู่กับบ้านควรที่ใช้หมอบ คลานและนั่ง ดีกว่าคารวะอย่างอื่น ถ้าเราถือจดหมายมาเราต้องรู้ว่าจะคอยรับตอบถ้าไม่นั้นด้วย เรื่องกิริยามารยาทในการเข้าหาผู้ใหญ่นี้เป็นเรื่องสำคัญ เพราะอาจทำให้งานล้มเหลวหรือ ประสบความสําเร็จได้ อย่างเด็กวัดของหลวงพ่อนี่แหละ มีฝีมือในเรื่องนี้ไม่เหมือนกัน ใช้คนหนึ่งไป ติดต่อปรากฏว่าไม่ค่อยได้เรื่องกลับมา ถ้าไม่ถูกปฏิเสธก็รู้สึกไม่ค่อยราบรื่น ได้งานมาแบบเสียไม่ได้ ในขณะที่ใช้อีกคนหนึ่งไป งานคล้าย ๆ กันนี่แหละ คนนี้กลับราบรื่น ขากลับเขายังบอกอีกว่า ยินดีมาก และจะให้การสนับสนุนต่อไปภายหน้า สืบสาวราวเรื่องดูก็พบว่า เพราะเด็กสองคนนี้ มีกิริยามารยาทต่างกัน เมื่อไปติดต่องานกับคนอื่นจึงได้ผลออกมาไม่เหมือนกัน เรื่องธรรมเนียมและมารยาทเล็ก ๆ น้อย ๆ นี้ อย่าคิดว่าไม่สําคัญ ใครมีลูกน้องแล้วไม่ฝึก ให้ดี งานการเสียหายหมด อย่านึกนะว่าไม้กลัดหรือก้างปลาชิ้นเล็ก ๆ จะไม่สำคัญ ถ้าไม่ระวังให้ดี ก็ติดคอตายได้ อย่าทำเป็นเล่นไป โบราณท่านจึงสอนวิธีนั่งเมื่อเข้าหาผู้ใหญ่ไว้ดังนี้ Q). อย่านั่งไกลเกินไปจนต้องตะโกนพูดกัน หรือใกล้เกินไปจนกลิ่นตัว กลิ่นปาก โชยไปรบกวนท่าน ๒. ต้องอยู่ในแนวสายตาท่าน ไม่ใช่อยู่ขนานกับตัวท่านหรือคล้อยไปข้างหลัง จนท่านต้อง ตะแคงหน้าพูดด้วย คนเรามีแนวสายตาจำกัด พ้นจากแนว ๔๕ องศาไป ก็มองหน้ากันไม่ถนัดแล้ว ขึ้นให้ท่านตะแคงตัวพูดด้วยจนเอวยอก รับรองไม่ได้งาน แถมถูกด่าส่งมาอีก ๓. อย่านั่งประจันหน้า คืออย่าไปนั่งตรงหน้าท่าน จะเหมือนกับไปนั่งจ้อง เสียมารยาท ไม่ดี ให้นั่งเยื้องไปทางซ้ายหรือขวาหน่อยจึงจะดี ๔. ให้นั่งเยื้องไปทางปลายลม อย่าไปอยู่ทางต้นลม เพราะถ้าเราเป็นคนขยันทำงานละก็ เหงื่อ ท่วมตัวทั้งวัน ตัวเราเองอาจจะคุ้นกลิ่นตัวเองจนไม่รู้สึกรำคาญ แต่ผู้ใหญ่ท่านอาจรู้สึกได้ ยิ่งไปนั่ง ต้นลมด้วยแล้ว บางทีท่านทนกลิ่นสาบเราไม่ได้ เลยไม่อยากพูดด้วย ตัดบทว่ามีธุระ ลุกหนีไปเสีย งานก็จะไม่ได้ ทั้ง ๔ ข้อนี้จำให้ขึ้นใจ เมื่อเลือกที่นั่งได้ถูกต้องแล้ว คราวนี้ก็ต้องระวังเรื่องท่านั่งให้ดี หลายคนยังไม่เข้าใจ เวลาไปคุยกับพระชอบนั่งขัดสมาธิ เขาไม่ทำกัน เพราะท่านั่งสมาธินั้น เขาเรียก ว่าสมาธิบัลลังก์ เป็นท่านั่งของผู้ใหญ่ เช่น กษัตริย์เวลาปกครองประเทศ ท่านใช้ท่านั่งสมาธิบัลลังก์ สิงหาคม ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ ๒๕