การผนวชพระบรมราชวงศ์ : หน้า 79/189

สมเด็จพระบรมชนกนาถจึงโปรดเกล้าฯ ให้ทรงผนวช ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ขณะนั้นยังทรงดำรงตำแหน่งสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร นับเป็น นาคหลวงองค์แรกในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ และถือเป็นราชประเพณีการผนวชพระบรมราชวงศ์ เป็นนาคหลวงในพระบรมราชานุเคราะห์ ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม สืบมา พระแสงดาบฝักทองเกลี้ยง พระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงตีขึ้น ด้วยฝีพระหัตถ์ เดิมทรงทำเป็นพระแสงฝักไม้ ทารักสีดำ เคยทรงใช้เป็นพระแสงคู่พระหัตถ์ และพระราชทานแด่สมเด็จเจ้าฟ้าบรมราชโอรส สืบเนื่องกันมาหลายรัชกาล ถือเป็นพระแสง สําคัญของแผ่นดินองค์หนึ่ง ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๓๔๙ พระองค์ทรงได้รับการ สถาปนาเลื่อนยศขึ้นเป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ที่พระมหาอุปราช มีฐานะเป็นองค์รัชทายาทสืบราชสมบัติ เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับต่อไป ซึ่งในพระราชพิธี อุปราชาภิเษกนี้ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก มหาราชพระราชทานพระแสงดาบฝักทองเกลี้ยง พร้อม มีพระราชดำรัสฝากพระพุทธศาสนา และพระราชทานพร ให้พระองค์ทรงตั้งอยู่ในสุจริตธรรม ด้วยทรงหวังว่า พระราชโอรสจะเป็นพระเจ้าแผ่นดินผู้ปกครองบ้านเมือง ให้ร่มเย็นเป็นสุข และยังพระพุทธศาสนาให้เจริญรุ่งเรือง ยิ่งขึ้นไปในภายภาคหน้า เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชเสด็จสวรรคต สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงอิศรสุนทร ที่พระมหาอุปราช จึงได้เสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ และได้สืบทอด พระราชดำรัสของสมเด็จพระบรมชนกนาถในการปกครองบ้านเมืองด้วยความเป็นธรรม ธำรงไว้ซึ่ง พระพุทธศาสนา และให้ราษฎรในแผ่นดินตั้งอยู่ในศีลธรรม โดยนับแต่ปีแรกของรัชกาล โปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติเรื่องห้ามเลี้ยงไก่ นก ปลากัด เพื่อการพนัน และออกพระราชกำหนด ห้ามสูบ ขาย หรือซื้อฝุ่น พร้อมกำหนดบทลงโทษผู้ฝ่าฝืนอย่างเด็ดขาด เพื่อให้พสกนิกรงดเว้น จากอบายมุขและสิ่งเสพติดให้โทษ พฤษภาคม ๒๕๕๘ อยู่ในบุญ ๗๗