คุณค่าของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 101/189

ใจที่สว่างไสวด้วยแสงแห่งธรรม จึงจะรู้เห็น คิด พูด ท่า ไปในทางที่ถูกต้อง เหมาะสม ดีงาม ก่อให้เกิดความสำเร็จในชีวิตทุกช่วงตอน ทำอย่างไรใจจะเข้าถึงธรรม? ใจ ของพุทธศาสนิกชนต้องมี ศรัทธา คือ เชื่อพระปัญญาการตรัสรู้ของพระสัมมาสัมพุทธ เจ้า เพราะพระองค์ทรงเป็นพระอรหันต์ ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ เพียบพร้อมด้วยวิชชาและ จรณะ เสด็จไปดี รู้แจ้งโลก เป็นสารถีฝึกผู้ที่ควรฝึกได้อย่างยอดเยี่ยม เป็นศาสดาของเทวดาและ มนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มีพระภาค พระคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามี ๙ ประการ ดังปรากฏในบทสวดมนต์ว่า อิติปิ โส ภะคะวา อะระหัง สัมมาสัมพุทโธ วิชชาจะระณะสัมปันโน สุคะโต โลกะวิทู อนุตตะโร ปุริสะทัมมะสาระถิ สัตถา เทวะมะนุสสานัง พุทโธ ภะคะวาติฯ อะระหัง เป็นพระอรหันต์ คือ หมดกิเลส ที่หมดกิเลสเพราะว่าพระองค์ทรงฝึกอบรมใจมาดี จนกระทั่งใจนิ่งอยู่ที่ศูนย์กลางกายตลอด ๒๔ ชั่วโมง เหมือนเอาไข่แดงไปใส่ไว้กลางไข่ขาว เอาใจ ไปไว้กลางดวงธรรม ๒๔ ชั่วโมง ตั้งแต่วันตรัสรู้ ไม่เคยเคลื่อนออกมาอีกเลย กิเลสมีเท่าไรถูกกำจัด ให้หมดสิ้นไปอย่างสิ้นเชิง สัมมาสัมพุทโธ ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ พระองค์ทรงทั้งรู้ ทั้งเห็น แทงตลอดในเหตุ และผลของสรรพสิ่งทั้งหลายตรงตามความเป็นจริงด้วยพระองค์เอง ไม่ต้องมีผู้สั่งสอน วิชชาจะระณะสัมปันโน เพียบพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ ทรงได้ “วิชชา” คือ ความรู้ที่สามารถ กำจัดความมืดที่ปิดบังครอบงำสรรพสัตว์ทั้งหลายไม่ให้รู้เห็นความจริงของชีวิตไปเสียได้ "จะระณะ คือ ข้อปฏิบัติที่เป็นกลางประจำโลก ทรงประพฤติหนักแน่นมั่นคงต่อเนื่องเป็นเลิศ สุคะโต เสด็จไปดี คือ พ้นจากกิเลสไปดีแล้ว ไม่มาอยู่ในกิเลสอีกแล้ว แล้วพระองค์เสด็จไป ถึงไหนก็ทรงชวนชาวโลกให้ออกจากกิเลสอีกด้วย เสด็จไปถึงไหนก็ทำให้ชนที่นั่นพลอยดีไปด้วย โลกะวิทู คือ รู้แจ้งโลก ทรงรู้สภาพความเป็นไปของโลกทั้งหมด สว่างจนเห็นแจ้งหมด ไม่มี อะไรจะมาซ่อนเร้นอำพรางได้อีก อนุตตะโร ปุริสะทัมมะสาระถิ เป็นสารถีฝึกผู้ที่ควรฝึกได้อย่างยอดเยี่ยม สารถีส่วนมากหมายถึง นักฝึกม้า แต่พระองค์ทรงเป็นนักฝึกคน มีพระปรีชาญาณเฉลียวฉลาดในอันที่จะฝึกสอนคนให้เป็น คนดีได้ สัตถา เทวะมะนุสสานัง เป็นศาสดาของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย แม้แต่เทวดาก็ต้องมาให้ พระองค์ฝึก มนุษย์ทั้งหลายด้วย พุทโธ เป็นพระพุทธเจ้า ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว พระสัพพัญญุตญาณของพระองค์สมบูรณ์ เต็มเปี่ยม เหมือนดอกบัวที่โผล่พ้นน้ำออกมาแล้วก็คลี่กลีบบานอย่างสมบูรณ์ พระองค์สมพระทัย พฤษภาคม ๒๕๕๘ อยู่ในบุญ ๙๓