มรรคมีองค์ ๘ และการพ้นทุกข์ : หน้า 106/189

๒ Go แล้วทำอย่างไรจะไปสู่ทางพ้นทุกข์ได้ ก็ต้องอาศัย มรรค คือ มรรคมีองค์ ๘ ได้แก่ สัมมาทิฐิ เห็นชอบ สัมมาสังกัปปะ ดำริชอบ สัมมาวาจา เจรจาชอบ สัมมากัมมันตะ การงานชอบ สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีพชอบ สัมมาวายามะ ความเพียรชอบ สัมมาสติ มีสติชอบ และสัมมาสมาธิ มีสมาธิชอบ มรรคมีองค์ ๘ คือ เส้นทางสายกลางที่หลีกเลี่ยงจากทางสุดโด่ง 5 สาย คือ การหมกมุ่นในกามคุณ (กามสุขัลลิกานุโยค) อันนี้หย่อนเกินไป ส่วนการทรมานตัวเอง (อัตตกิลมถานุโยค) ก็ยิ่งเกินไป ต้องเดินตามเส้นทางสายกลาง (มัชฌิมาปฏิปทา) โดยอาศัยอริยมรรคมีองค์ ๘ ถึงจะเป็นหนทาง สู่การพ้นทุกข์ได้จริง เนื่องจากอริยสัจ ๔ เป็นธรรมที่เป็นแกนกลาง เราจึงยกสิ่งนี้ขึ้นมากล่าว แต่ในความเป็นจริง เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้ธรรมแล้ว พระองค์ทรงรู้แจ้งโลกไม่เฉพาะอริยสัจ ๔ แต่ทั้งขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘ อินทรีย์ ๒๒ ปฏิจจสมุปบาท ทรงรู้หมด อีกทั้งสรรพความรู้ทั้งหลาย ทั้งใน โลกนี้ โลกหน้า อดีต ปัจจุบัน อนาคต นรก สวรรค์ นิพพาน ทรงรู้หมด ทรงมีพระสัพพัญญุตญาณ คือ ญาณทัศนะที่หยั่งรู้ความจริงของโลกและชีวิตทั้งมวล คือ รู้ทุกสรรพสิ่งในโลก ธรรมะใน พระไตรปิฎกที่พระองค์ทรงสอน ๘๔,๐๐๐ พระธรรมขันธ์ ไม่ใช่คิดไปสอนไป ความรู้ทุกอย่างที่ทรงสอน ตลอด ๔๕ พรรษา เกิดขึ้นพรึ่บเดียวตั้งแต่ตอนตรัสรู้ธรรมแล้ว นี้คือความแตกต่างระหว่างการรู้ โดยใช้ความคิดกับการเห็นแจ้งด้วยญาณทัสนะจากสมาธิ คนทั่วไปรู้โดยใช้ความคิด นักวิทยาศาสตร์อยากจะรู้อะไรก็ตั้งสมมุติฐาน แล้วตั้งกระบวนการ วิจัย ศึกษาค้นคว้าหาข้อมูล สุดท้ายก็สรุปเป็นคำตอบ บางทีนึกว่าถูกแล้ว แต่อีก ๕๐ ปี บอกว่าผิด ยกเลิกทฤษฎีเก่า ตั้งทฤษฎีใหม่ขึ้นมา แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นแจ้งด้วยญาณทัศนะ จากสมาธิ ไม่ได้เกิดจากความคิด เป็นความรู้ระดับที่เรียกว่า ภาวนามยปัญญา คือ ความเห็นแจ้ง แทงตลอดด้วยญาณทัสนะ ความรู้อย่างนี้ถูกตลอด ไม่มีผิด และเป็นอกาลิโก ไม่ขึ้นกับกาลเวลา จะกี่ล้านปีก็ถูกตลอด แล้วก็รู้หมดในเวลาแค่พรึ่บเดียว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นผู้ที่มีคำตอบมากกว่าปัญหา ชีวิตพระองค์ไม่มีปัญหา เพราะ ทุกปัญหามีค่าตอบหมดแล้ว เวลามีใครไปกราบทูลถามปัญหา พระองค์ทรงตอบได้ทันที เช่น มีผู้ถามว่า อะไรเป็นมงคลแห่งชีวิต? พอถามจบก็ทรงตอบครบ ๓๘ ข้อ รวดเดียวจบ ถ้าหากใช้ ความคิด ถามปุ๊บตอบปับไม่ได้แน่ แต่พระองค์ทรงตอบทันที และทรงจัดเป็นหมวดหมู่ เรียงลำดับ ขั้นตอนเรียบร้อย แล้วกี่ล้านปีก็ถูกอย่างนั่นตลอดกาล เพราะทั้งหมดเกิดจากการเห็นแจ้งด้วย ญาณทัสนะ คำตอบมีรออยู่แล้ว ใครถามก็ตอบได้เลย เพราะฉะนั้นสิ่งที่พระองค์ตรัสรู้ในวันวิสาขบูชา ใต้ต้นพระศรีมหาโพธิ์ ก็คือความจริงของโลกและชีวิตทั้งมวลนั่นเอง ก่อนเสด็จดับขันธปรินิพพาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้หลักธรรมอะไรไว้? ในวันสุดท้ายก่อนเสด็จดับขันธปรินิพพาน ทรงฝากปัจฉิมโอวาทไว้ว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลายจงยังประโยชน์ตน ประโยชน์ท่าน ให้ถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทเถิด” พูดง่าย ๆ ว่า เราต้องแก่ ต้องตายแน่นอน เพราะฉะนั้น อย่าประมาท จะไม่ประมาทต้องท่าอย่างไร ต้องเร่งบำเพ็ญประโยชน์ตน คือ ตั้งใจสร้างความดี ๙๘ อยู่ในบุญ พฤษภาคม ๒๕๕๘