การอัญเชิญคัมภีร์พระไตรปิฎก : หน้า 81/181

โปรดเกล้าฯ ให้สมณทูตไปอัญเชิญคัมภีร์พระไตรปิฎก จากลังกามาสู่สยามถึง ๒ คราว ครั้งแรกไปกับเรือกำปั่นหลวง ชื่อจินดาแก้ว ขอยืมคัมภีร์พระไตรปิฎกกลับมา ๔๐ คัมภีร์ ใช้เวลาคัดลอก ๑ ปี จึงแล้วเสร็จ และครั้งที่ ๒ เป็นการเดินทาง เพื่อนำคัมภีร์ชุดแรกไปส่งคืน พร้อมขอยืมคัมภีร์กลับมา จากลังกาอีก ๓๐ คัมภีร์ ขณะเดียวกันหากคัมภีร์ใดไม่มี ในลังกา ก็ทรงให้พระภิกษุสงฆ์ชาวสิงหลแลกเปลี่ยน ไปคัดลอกได้ เป็นการค้นคว้าแลกเปลี่ยนความรู้ทาง พระพุทธศาสนาและเจริญสัมพันธไมตรีระหว่าง ๒ ประเทศ ให้แน่นแฟ้นขึ้น ทั้งยังโปรดเกล้าฯ ให้พระสงฆ์มอญ ช่วยเสาะหาและนำคัมภีร์พระไตรปิฎกฉบับรามัญเข้ามาร่วม ตรวจสอบอีกทางหนึ่งด้วย จึงเป็นเหตุให้มีคัมภีร์พระไตรปิฎก จากต่างประเทศเข้ามาสู่แผ่นดินสยามมากขึ้น คัมภีร์ใบลานที่สร้างในสมัยรัชกาลที่ ๓ นี้ นอกจากถูกต้องสมบูรณ์แล้ว ยังถือว่ามีความประณีต งดงามอย่างยิ่ง ฉบับรดน้ำเอกมีการตกแต่ง หรือเขียนด้วยลวดลายรดน้ำบนพื้นรักดำ ที่ใบลานปกหน้าและปกหลังด้วยความ ๆ พิถีพิถัน เป็นคัมภีร์ที่งดงามประณีต ยิ่งกว่าคัมภีร์ใด ๆ ตั้งแต่การเลือกใบลาน ที่เนื้อเนียนอ่อน ช่างจารที่มีฝีมือเป็นเลิศ ตลอดจนผ้าห่อคัมภีร์ ล้วนเป็นของที่ บรรจงทำด้วยฝีมืออันวิจิตรทั้งสิ้น นอกจากนี้ยังทรงสร้างพระไตรปิฎกสำหรับหอหลวง ๕ ฉบับ คือ ฉบับรดน้ำเอก ฉบับรดน้ำโท ๕ ฉบับทองน้อย ฉบับชุบย่อ ฉบับอักษรรามัญ และทรงสร้างพระไตรปิฎกจบใหญ่สำหรับพระราชทาน พระอารามหลวงอีก ๒ ฉบับ คือ ฉบับเทพชุมนุม พระราชทานไว้ ณ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม และฉบับลายกำมะลอ พระราชทานไว้ ณ วัดราชโอรส มิถุนายน ๒๕๕๘ อยู่ในบุญ ๗๙