การเตรียมตัวเป็นพระเถระที่ดี : หน้า 56/85

๖๖ G'S G'S พระไตรปิฎก การฝึกเทศน์สอน การฝึกดูแลหมู่คณะ เพื่อเตรียมตัวเป็นพระเถระที่ดีในอนาคต ล้วนเป็นการเตรียมสร้างบุญอันยิ่งใหญ่ให้แก่ตนเองภายใต้ร่มเงาพระพุทธศาสนาทั้งสิ้น นี่คือ ความเคารพในธรรมของพระมัชฌิมะ ที่จะทำให้พระสัทธรรมในพระพุทธศาสนา ดำรงมั่นสืบต่อไปอีกนานแสนนาน ๕.๓ โอวาทสำหรับพระเถระ พระเถระ คือพระภิกษุผู้ใหญ่ที่มีอายุการบวชมากกว่า พรรษาขึ้นไป ถ้ามีพรรษา มากกว่า ๒๐ เรียกว่า พระมหาเถระ ๑๐ หน้าที่หลักของพระเถระคือเป็นผู้รักษาพระธรรมวินัย เป็นผู้ให้นิสัย ๔ แก่พระภิกษุ บวชใหม่ เป็นผู้เผยแผ่พระธรรมคำสอนให้กว้างไกล เป็นผู้บรรลุธรรม เป็นผู้น่าผองชน เจริญภาวนา เป็นผู้สร้างความสามัคคีในหมู่สงฆ์ พระภิกษุผู้เป็นพระเถระที่หนักแน่นในธรรมวินัยนั้น จะต้องประกอบด้วยคุณสมบัติ ครบ ๑๐ ประการ ได้แก่ ๑. เป็นรัตตัญญู บวชมานาน (หมายถึงรู้เหตุผลต้นปลายของเรื่อง ราวต่าง ๆ ในพระธรรมวินัย การคณะสงฆ์ การทำงานเผยแผ่พระพุทธศาสนา นับตั้งแต่ วันบวชมาไม่ต่ำกว่าสิบพรรษา) ๒. เป็นผู้มีศีล สำรวมด้วยการสังวรในปาติโมกข์ เพียบพร้อม ด้วยอาจาระและโคจร มีปกติเห็นภัยในโทษแม้เล็กน้อย สมาทานศึกษาอยู่ในสิกขาบท ทั้งหลาย ๓. เป็นพหูสูต ทรงสุตตะ สั่งสมสุตตะ เป็นผู้ได้ฟังมากซึ่งธรรมทั้งหลาย ที่มีความ งามในเบื้องต้น มีความงามในท่ามกลาง มีความงามในที่สุด ประกาศพรหมจรรย์พร้อม ทั้งอรรถ และพยัญชนะ บริสุทธิ์ บริบูรณ์ ครบถ้วน ทรงจำไว้ได้คล่องปากขึ้นใจ แทง ๗. ตลอดดีด้วยทิฐิ ๔. ทรงจำปาติโมกข์ทั้งสองได้ดี จำแนกได้ดี ให้เป็นไปได้ดีโดยพิสดาร วินิจฉัยได้ดีโดยสูตร โดยอนุพยัญชนะ ๕. เป็นผู้ฉลาดในการระงับอธิกรณ์ที่เกิดขึ้น 5. เป็น ผู้ใคร่ธรรม เป็นผู้ฟังและแสดงธรรมเป็นที่พอใจ มีปราโมทย์อย่างยิ่งในอภิธรรม และอภิวินัย เป็นผู้สันโดษด้วยจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารตามแต่จะได้ เป็นผู้น่าเลื่อมใสในการก้าวไปและถอยกลับ เป็นผู้สำรวมดีในการนั่งในละแวกบ้าน ๔. เป็นผู้ได้ฌาน ๔ อันมีในจิตยิ่งซึ่งเป็นเครื่องอยู่เป็นสุขในปัจจุบัน ตามความปรารถนา ได้โดยไม่ยาก ได้โดยไม่ลำบาก ๑๐. ทำให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะ เพราะอาสวะสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน พระเถระที่มีคุณสมบัติทั้ง ๑๐ Go ประการนี้ ย่อมสามารถเป็นหลักเป็นประธานให้แก่พระภิกษุนวกะและพระภิกษุมัชฌิมะ ที่อาศัยอยู่ในวัดนั้นได้ เพราะไม่ว่าใครเข้าไปอยู่ใกล้ ก็จะได้รับความเจริญก้าวหน้าใน พระธรรมวินัย ได้รับความเจริญก้าวหน้าในโลกุตรธรรมอันเป็นเครื่องนำตนพ้นจากทุกข์ และ ได้รับการฝึกอบรมให้เป็นขุนพลของกองทัพธรรมที่จะนำพระพุทธศาสนาแผ่ขยายออกไป แต่การที่จะมีคุณสมบัติทั้ง ประการนี้ได้ ก็จะต้องฝึกอบรมตนตามพระบรม พุทโธวาทสำหรับพระเถระที่มีพรรษาสิบขึ้นไป ดังนี้ “ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๕ ประการนี้ ๑๐ 7 เถรสูตร, อง. ทสก. ๒๕/๙๘/๒๓๑ (มจร.)