DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 246 / 271

…ิกบานแจ่มใส ไม่หลงตาย คล้ายนอนหลับไปเฉยๆ 1 อรรถกถาอรกชาดก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 57 หน้า 117. 48 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้กล่าวถึงการมีสุขในชีวิต โดยแบ่งเป็นการหลับอย่างสนิทและตื่นอย่างสดชื่น พร้อมอธิบายถึงความฝันดีที่ไม่เป็นอันตราย การเป็นที่รักของมนุษย์และอมนุษย์ รวมถึงการได้รับการคุ้มครองจากเทวดา สรุปว่าการมี

…สิ่งที่ใครๆ ไม่ควรจะโกรธ และนอกเหนือไปจากธาตุทั้งหลายมีผมเป็นต้นแล้ว ก็หามีคนไม่ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 49

การแผ่เมตตาเป็นวิธีหนึ่งที่ช่วยให้เกิดความสุขและสามารถเข้าถึงพรหมโลกรวมทั้งวิธีการบรรเทาความโกรธโดยการพิจารณาและแยกธาตุต่าง ๆ ให้เห็นว่า ธาตุเป็นสิ่งที่ไม่ควรนำมาสู่ความโกรธอย่างแน่นอน หากเรามีการพิจา

…มัฏฐาน ) เช่น กสิน 10 ปฏิภาคนิมิตจะปรากฏให้เห็นเป็นดวง ที่เรียกว่าดวงกสิน เมื่อปฏิภาคนิมิต อื่นๆ 50 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

บทนี้พูดถึงวิธีการบรรเทาความโกรธโดยการให้ปันสิ่งของแก่ศัตรู แม้ในกรณีที่ผู้เจริญเมตตายังไม่สามารถบรรเทาความโกรธได้ด้วยวิธีอื่น การให้ปันสิ่งของถือเป็นวิธีการที่สำคัญที่จะช่วยลดความโกรธและให้เกิดเมตตาจ

…ตนเอง, ปิยะ ผู้ที่รักใคร่, มัชฌัตตะ ผู้ที่ไม่รักและก็ไม่ชัง, เวรี ผู้ที่เป็นศัตร พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 51

การบรรลุสีมสัมเภทในเมตตากัมมัฏฐานมีความสำคัญในการฝึกจิตให้มีความเสมอภาค โดยไม่มีการแยกแยะบุคคล การดำเนินการบนหนทางนี้ต้องทำลายขอบเขตของจิต ที่ทำให้มองเห็นความแตกต่างในการรักและเกลียด ซึ่งหากจิตมีความป

…อริยเจ้าหรือปุถุชน ทั้งที่ เป็นเทวดาหรือมนุษย์ แผ่กระแสเมตตาไปทั่วถึงตลอดหมดทุกทิศทุกทางอย่างนี้ 52 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

การบรรลุฌานเริ่มต้นจากการเจริญเมตตาจนถึงอัปปนาสมาธิ เป้าหมายคือการเสริมสร้างสมาธิและขจัดนิวรณ์ 5 ด้วยการทำภาวนาอย่างต่อเนื่อง โดยมีการแผ่เมตตาไปยังทิศต่างๆ และทั่วโลกเพื่อสร้างความสงบและเชื่อมโยงกับทุ

…ำสละสลวยคล้องจองและเข้าใจเนื้อความได้ไม่ยาก ส่วนมากเป็นคำที่คุ้นเคยกันดีอยู่แล้ว พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 53

ในเนื้อหานี้มีการอธิบายวิธีการแผ่เมตตา 3 ประเภท ได้แก่ อโนทิโสผรณา (การแผ่ทั่วไป), โอทิโซผรณา (การแผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (การแผ่ในทิศทางต่างๆ) โดยนำเสนอความสำคัญของการแผ่เมตตาและศัพท์บาลีที่ใช้ในการ

…อจะแผ่เมตตาไปในทิศทั้ง 10 ให้ออกชื่อทิศก่อนแล้วบริกรรมเป็นพวกๆ ทั้ง 12 จำพวก ตามเดิมจนครบ 10 ทิศ 54 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

การแผ่เมตตาเป็นการส่งความปรารถนาดีไปยังสัตว์ทั้งหลาย โดยเริ่มจากการแผ่เมตตาให้กับทุกคนในโลกโดยไม่เจาะจงบุคคล รวมถึงวิธีการเรียงลำดับการแผ่เมตตาตามทิศ เพื่อให้มีความสุขและปลอดจากทุกข์ การแผ่เมตตาวิธีต่

…อนุทิสาย สตฺตา อเวรา โหนตุ, อพยาปัชฌา โหนตุ, อนุฆา โหนตุ, สุขี อตฺตานํ ปริหรันตุ พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 55

บทความนี้เสนอคำแผ่เมตตาสำหรับทิศต่างๆ ที่ช่วยส่งเสริมความรักและความปรองดองให้กับทุกชีวิต อาทิ ทิศตะวันออก ตะวันตก เหนือ ใต้ ตะวันออกเฉียงใต้ และตะวันตกเฉียงใต้ คำแผ่เมตตาเหล่านี้มุ่งหวังว่าทุกคนจะสามา

…า สัตว์ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 56 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

ข้อความนี้เน้นการแผ่เมตตาไปยังสัตว์ทั้งหลายในทิศต่าง ๆ ตั้งแต่ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ ทิศใต้ และทิศเหนือ โดยเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลายไม่เบียดเบียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจา

…นทางกามคุณได้โดยง่าย โดยเฉพาะเพศตรงข้าม) ผู้เจริญ เมตตาจึงควรระวังเรื่องนี้ให้ดี พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 57

เมตตาพรหมวิหารเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือและทำประโยชน์ต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยเน้นลักษณะ ความดี และกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ การบำบัดความแค้นเคืองและมุมมองในแง่ดีสร้างความสงบ การรักษาสติและปัญญาสำคัญต่อก

…ากทุกข์นั้น หรือ ความสงสารคิดจะช่วยให้พ้นทุกข์ หมายความว่า เมื่อเห็นสัตว์ทั้งหลายได้รับความลำบาก 58 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

การเจริญเมตตาเริ่มจากการแผ่เมตตาจากศูนย์กลางกาย ให้ครอบคลุมตนเองและคนอื่น โดยเริ่มจากตัวเอง มองเห็นความรักและบริสุทธิ์ในใจ การขยายเมตตาออกไปยังผู้คนต่างๆ จนถึงการเห็นพวกเขาสว่างเท่ากันจะเข้าสู่ขั้นสมส

…มื่อเห็นโทษและอานิสงส์อย่างเด่นชัดแล้วจึงเริ่มเจริญกรุณาพรหมวิหารเป็นลำดับ ต่อไป พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 59

การเจริญกรุณาคือการแผ่ความปรารถนาให้สัตว์ที่ได้รับความทุกข์ พัฒนาจิตเพื่อปล่อยความเศร้าโศก โดยมีกรุณาแท้และกรุณาเทียม การฝึกควรเริ่มจากการเข้าใจโทษของความเบียดเบียนและอานิสงส์ของกรุณา จากนั้นทำการแผ่ก

…ไปจากใจ เมื่อ ความรักยังไม่พรากออกไป กรุณาก็ไม่สามารถแทรกเข้ามาในใจได้แม้บุคคลจำพวกอื่นนอกจากนี้ 60 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความเสื่อมเสีย มีเหตุผลที่ชัดเจนในการเจริญกรุณา ควรเว้นการเจริญกรุณาต่อคน 5 จำพวกที่กำ

…ั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เสียเถิด 1 พระอภิธรรม วิภังค์, มก. เล่ม 78 ข้อ 744 หน้า 443. พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 61

ในพระพุทธศาสนา การเจริญกรุณาเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในบุคคลที่ประสบทุกข์ยาก ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณาจะเจริญกรุณาต่อสัตว์ทุกประการ เขาเห็นคนที่ตกทุกข์ได้ยาก ต้องระลึกถึงความทุกข์ของพวกเขาและแผ่กรุณาให้พ้น

…บันหรือที่ จะเกิดขึ้นในชาติต่อ ๆ ไป แล้วจึงเจริญกรุณาไปในคนที่เป็นกลาง ๆ ต่อจากนั้นจึงเลือกยกเอา 62 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยังทุกคน แม้คนที่มีความสุขแต่ทำบาปกรรม โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อสร้างความเข้าใจและการเห็นอกเห็น

…นกลาง ๆ คนที่เป็นศัตรู โดยพยายามเจริญกรุณาซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนกระทั่งจิตมีความกรุณา พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 63

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรุณาในบุคคลเพื่อสร้างความอ่อนนุ่มให้กับจิตใจ เริ่มจากคนที่เป็นศัตรู เพื่อให้ทำกรุณาได้ง่ายขึ้น จากนั้นจึงเจริญกรุณาในคนที่รักและคนที่เป็นกลาง เพื่อให้เกิดความสมดุลในจิตใจ แม้คน

…ดยเจาะจงประเภทบุคคล 7 จำพวก คือ ก. สพฺพา อิตถิโย ทุกขา มุจฺจนฺตุ ขอหญิงทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด 64 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

การแผ่กรุณา 3 อย่าง เรียกว่าอนโทสผรณา (แผ่ทั่วไป), โอทิโสผรณา (แผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (แผ่ในทิศต่างๆ) มีวิธีการและคำบริกรรมที่ชัดเจน ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิจะสามารถใช้วิธีเหล่านี้ในการฝึกจิตได

…ฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา ทุกฺขา มุจจนตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศใต้จงพ้นจากทุกข์เถิด พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 65

เนื้อหานี้พูดถึงการแผ่กรุณาให้กับสัตว์ทุกชนิดและมนุษย์ โดยขอให้พ้นจากทุกข์ โดยครอบคลุมทั้ง 10 ทิศ รวมถึงคำอธิษฐานสำหรับสัตว์ในทิศต่างๆ รวมอยู่ด้วย จุดประสงค์คือการให้กรรมดีและความเมตตาแก่ทุกชีวิต ทุกค

…ี่ทำ การพิจารณากรุณา 4. ปทัฏฐาน : การพิจารณาเห็นบุคคลที่ตกอยู่ในความทุกข์ไร้ที่พึ่งเป็น เหตุใกล้ 66 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

เนื้อหาเน้นการแผ่กรุณาไปยังสัตว์ที่ทุกข์ในทิศต่างๆ รวมถึงลักษณะและกิจกรรมในการทำกรุณาภาวนา เพื่อบำบัดทุกข์ของผู้อื่น ทำให้สรรพสัตว์พ้นจากทุกข์ โดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น และมุ่งมั่นช่วยเหลือผู้ที่อยู่ในค

…ารมณ์ การเจริญมุทิตา คือ การแผ่ความรู้สึกบันเทิงใจในความสุขความสมบูรณ์ของผู้อื่น พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 67

การเจริญกรุณาเกี่ยวข้องกับการแผ่ความปรารถนาความสุขให้ตนเองและผู้อื่นเริ่มจากศูนย์กลางกาย ดำเนินการโดยการแผ่ความสว่างออกจนครอบคลุมบุคคลทุกระดับ การสร้างสุขในการแผ่ความมุทิตาจะนำไปสู่ความเป็นหนึ่งในจิตท