DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 424 / 436

…ก็ใช้วาจา การก่อตั้งครอบครัวก็ใช้วาจา บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 227

ปรับปรุงสังกัปปะของตนให้ดี ให้เป็นคนมีสัมมาสังกัปปะ ลักษณะของสัมมาสังกัปปะ มีดังนี้ ก. ความหมายเบื้องสูง สัมมาสังกัปปะมีลักษณะ 3 อย่าง คือ 1.เป็นความคิดที่จะ พรากตนออกจากกาม (ตัดความมัวเมาในกามารมณ์)

…'ปิ่น มุทุกันต์, แนวสอนธรรมะ ตามหลักสูตรนักธรรมตรี, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2514), หน้า 337-338. 228 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

การทำมาค้าขายก็ใช้วาจา การประชุมปรึกษาหารือก็ใช้วาจา การแพทย์ก็ใช้วาจา (ระหว่างหมอ พยาบาล คนไข้) การเลือกตั้งก็ใช้วาจา (บัตรที่ลงคะแนนนั้นแทนคำพูด) การปกครองประเทศก็ใช้วาจา (กฎหมายเป็นสิ่งแทนคําพูด)

…ใช้วจีทุจริตทั้งสี่อย่างดัง กล่าวแล้ว บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 229

1. มุสาวาท พูดเท็จ คือเจตนาพูดให้ผู้ฟังเข้าใจผิดไปจากความจริง ซึ่งกินความไปถึง การทำเท็จให้คนอื่นหลงเชื่อ รวมทั้งสิ้น 7 วิธีด้วยกัน คือ ปด (โกหกจัง ๆ) ทนสาบาน (เช่น ครูถามสั่งนักเรียนว่าใครทำผิดให้ยื

…่นฆ่ามีน้อย ส่วนมากนั้นตายเพราะตัวเอง เช่น ฆ่าตัวเอง คน ฝังตัวเอง คนเราที่ตายเพราะคนอื่นฆ่ามีน้ 230 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ในทางตรงกันข้าม เมื่อเว้นจากวจีทุจริตแล้ว ก็ใช้วจีสุจริต วจีสุจริต ได้แก่ วาจาสุภาษิต ซึ่งมีองค์ประกอบ 5 ประการ คือ 1. พูดเรื่องจริง 2. พูดเรื่องที่เป็นประโยชน์ 3. พูดถูกกาลเทศะ 4. พูดด้วยคําสุภาพ 5.

…พฯ : คลังวิทยา, 2514), หน้า 336-337. บทที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ท า ง ปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 231

ที่ต้องรับโทษเพราะคนอื่นใส่ความก็มีน้อย คนที่หาความชั่วความผิดมาใส่ตัวเองแล้วต้องรับ โทษนั้นมีมาก ในทำนองเดียวกัน คนที่ได้ดีมีชื่อเสียง ไปสวรรค์ ไปนิพพาน เพราะพึ่งผลการ ทํางานของคนอื่นก็มีส่วนน้อย แต

…นก็ไม่ได้ เพราะฉะนั้น ทุกคนจึงรักชีวิต หวงแหนชีวิต แต่ชีวิตเป็นสิ่งที่อาศัยปัจจัยจึงจะมีได้ ถ้า 232 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

เศร้าหมอง และอาจต้องรับผลบาปกรรมเวรต่อไปอีก 2. อทินนาทาน หมายถึงการแสวงหารายได้โดยทางทุจริต อันเข้าลักษณะ “โจรกรรม” คือ ลัก (ขโมยเอาลับหลัง) ฉก (ชิงเอาซึ่งหน้า) กันโชก (ขู่เอา) ปล้น (รวมหัวกัน ยื้อแย

…ุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2514), หน้า 440. บทที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ท า ง ปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 233

ขาดปัจจัยเสียชีวิตก็ดับ ฉะนั้นทุกคนจึงมีภาระติดตัวอยู่โดยกำเนิดอย่างหนึ่ง คือต้องทำมาหา เลี้ยงชีวิต งานหาเลี้ยงชีวิตนี้ท่านเรียกว่า อาชีพ สุภาพชนคนดีต้องมีอาชีพทุกคน แม้แต่ บรรพชิตคือคนที่บวชเป็นพระสง

…ฉาวายามะพยายามใน ทางที่ผิด กับสัมมาวายามะพยายามในทางที่ถูกต้อง คนเราไม่ใช่สักแต่ว่ามีความพยายาม 234 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

1. ค้าขายมนุษย์ 2. ค้าขายสัตว์ไว้สำหรับฆ่าเพื่อเป็นอาหาร 3. ค้าขายอาวุธเพื่อเป็นเครื่องประหาร 4. ค้าขายยาพิษ 5. ค้าขายน้ำเมา (หมายถึงสุราและเครื่องดื่มของมึนเมาทุกชนิด กับยาเสพติดทุกชนิด) สัมมาวายามะ

…่อมเสียหาย อาจถึงแก่พินาศล่มจมไปก็ได้ บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 235

แต่จะต้องพยายามอย่างถูกต้องด้วย พวกเดียรถีย์ (นักพรตประเภทต่าง ๆ ก่อนพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสรู้) ได้พยายาม หาทางตรัสรู้กันมานาน โดยวิธีทำทุกรกิริยาบ้าง อัตตกิลมัตถานุโยคบ้าง แต่ก็ไม่มีใครได้ สําเร็จถ

…็นสัมมาสติเบื้องสูง ข. ความหมายเบื้องต่ำ หมายถึง การทำงานโดยมีสติระมัดระวัง ไม่ประมาท ไม่เผอเรอ 236 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

คนขาดสติ ก็คือคนขี้ลืมนั่นเอง โปรดคิดดูเองและนึกหาตัวอย่างเอง ว่าความลืมทำให้ คนเสียหายอย่างไรบ้าง? คนไข้ลืมกินยา หมอลืมคนไข้ พระลืมสิกขาวินัย ทหารลืมเวรยาม คน ขับรถลืมบังคับรถ นักเรียนลืมวิชา ราษฎรล

…จเข้าอรูปฌานต่อไปอีก 4 ชั้น) ประโยชน์ บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 237

สัมมาสมาธิ องค์มรรคข้อที่ 8 สัมมาสมาธิ สมาธิ คือ การตั้งใจมั่น ตัวคนเรานี้ประกอบด้วยส่วนสำคัญ 2 ส่วน คือ กายกับใจ โดยที่ใจเหมือนนาย กาย เหมือนบ่าว มรรคข้อที่ 8 นี้เป็นหลักปฏิบัติกับจิตหรือใจโดยเฉพาะ ก

…่างไร ก็ จะต้องลงมือเลย นั่งสมาธิกันให้เยอะ ๆ ซึ่งเมื่อลงมือฝึกสมาธิก็เป็นการฝึกสติไปในตัว แล้ว 238 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ที่จะได้จากการเข้าฌานคือ ทําให้จิตบริสุทธิ์จากกิเลสยิ่งขึ้นตามลำดับ จนถึงนิพพาน ข. ความหมายเบื้องต่ำ ได้แก่ การตั้งใจทำความดี ตามควรแก่วัยของตน อย่าปล่อย ให้ฟุ้งซ่านเลื่อนลอย จนถึงฝึกหัดทําสมาธิเบื้อง

…มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544), หน้า 453 6 บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 239

ๆ กำลังใจหรือไฟในใจของเราก็จะเริ่มเกิด คือทำให้เราเกิดความพยายาม พยายามที่จะแก้ไขตัวเอง ให้ยิ่ง ๆ ขึ้นไป แก้ไขทั้งวาจา แก้ไขทั้งการงาน แก้ไขทั้งอาชีพ เมื่อแก้ไขอย่างนี้แล้ว ความเห็น ของเรามันก็จะเกิดเ

…ไรแล้วก็จะต้องทำให้ดีที่สุด โดยเฉพาะความตั้งใจมั่นที่จะปฏิบัติ ธรรมเพื่อให้หลุดพ้นไปจากกองทุกข์ 240 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

2. ย่อมทำให้มีความคิดที่เป็นกุศลอันเป็นทางมาแห่งบุญ ห่างไกลจากความคิดที่เป็น อกุศลอันเป็นทางมาแห่งบาป และทำให้มีใจน้อมที่จะคิดไปแต่สิ่งที่ดีงามเพื่อการกำจัดทุกข์ ต่าง ๆ ให้หมดไป ๆ 3. ย่อมทำให้เป็นคนที

…้ลาภ ได้ยศ ได้สรรเสริญ เป็นสุข จิต ก็ไม่ไหว บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 243 8 โ

แนวคิด 1. คำว่า “โลกธรรม” แปลว่า ธรรมะประจำโลก แต่ถ้าแปลอย่างนี้ อาจชวนให้ เข้าใจผิด คือให้เห็นไปว่า โลกธรรมเป็นข้อปฏิบัติของชาวโลก เพราะคำว่า “ธรรม” ใน ความรู้สึกของคนทั่วไปมักถือว่าเป็นความดีทั้งนั้

…ตรี, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2514), หน้า 406-411. บ ท ที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่อง ของโลก 8 ประการ) DOU 245

บทที่ 7 โลกธรรม 8 (เรื่องของโลก 8 ประการ) โลกธรรม 8 หรือ เรื่องของโลก 8 ประการ มีความหมายและรายละเอียดดังต่อไปนี้ 7.1 ความหมาย คำว่า “โลกธรรม” แปลว่า ธรรมะประจำโลก แต่ถ้าแปลอย่างนี้ อาจชวนให้เข้าใจผิด

…รเสริญ 2. อนิฏฐารมณ์ (ไม่น่าปรารถนา ไม่น่าพึงพอใจ) ได้แก่ เสื่อมลาภ เสื่อมยศ ถูก นินทา ได้ทุกข์ 246 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

การเรียนเรื่องของโลกมีประโยชน์มาก คนที่อยู่ในโลกแต่ไม่รู้เรื่องของโลก ย่อมเป็นคน ที่เต็มไปด้วยความทุกข์ เพราะตนต้องการอย่างหนึ่ง แต่โลกกลับมีเรื่องอย่างหนึ่งให้ ซึ่งตนไม่ ต้องการ หรือตนต้องการให้โลกเ

…ันรู้ตัวอย่างนี้แล้วย่อมพยายามประคองใจของตน บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 247 ง ข โ

ในโลกธรรม 8 ประการนี้ อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดขึ้น ควรพิจารณาว่า สิ่งนี้เกิดขึ้นแล้ว แก่เรา ก็แต่ว่ามันไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควรรู้ตามที่เป็นจริง อย่าให้ มันครอบงำจิตได้ คืออย่ายินด

…ล ขุททกนิกายชาดก เล่ม 58, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 578-582. 248 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ไม่ให้ทุกข์จนเกินเหตุ และไม่ให้แต่ไปในทางที่ผิด ตัวอย่างในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับเรื่องการได้ลาภและการเสื่อมลาภ เรื่องกาฬพาหุชาดก พระศาสดาเมื่อประทับอยู่ ณ พระเวฬุวันวิหาร ทรงปรารภพระเทวทัตผู้เสื่อมลาภสัก

…าใครในคราวที่เห็นผู้อื่นได้ลาภสักการะต่าง ๆ บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 249 ลก ง ก

บัดนี้พวกเราไม่ได้ เขานำไปให้เจ้าลิงกาฬพาหุเท่านั้น พวกเราเมื่อไม่ได้ลาภสักการะจากสำนัก ของพระเจ้าธนัญชัย จักทำอะไรอยู่ ณ สถานที่นี้ มาเถิดพี่ พวกเราไปอยู่ป่าเถิด วานรราธะได้ฟังดังนั้น จึงกล่าวว่า ดู