DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 425 / 436

…ะวนกระวายเพราะอยากได้ยศ ครั้นเสื่อมยศ ก็เศร้าสร้อยน้อยใจ ประพฤติ ชั่วช้า ชักตัวออกห่างจากความดี 250 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

คน โลกธรรม คู่ที่ 2 ได้ยศ-เสื่อมยศ ยศ แปลว่า ความยิ่ง หรือความเด่น ซึ่งหมายถึงความยิ่งของคน หรือความเด่นของ คนเรามีความยิ่งได้ 3 ทาง คือ 1. ยิ่งด้วยความเป็นใหญ่ เรียกว่า อิสริยยศ 2. ยิ่งด้วยพวกพ้อง เ

…มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), ข้อ 241 หน้า 674-675. บ ท ที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่อง ของโลก 8 ประการ) DOU 251

การรู้เรื่องยศตามความเป็นจริง ย่อมทำให้จิตใจเป็นสุข ไม่เห่อเหิมเสริมตัวเมื่อได้ยศ และไม่ต้องเดือดร้อนวุ่นวายจนเกินไปเมื่อเสื่อมยศ ตัวอย่างในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับเรื่องการได้ยศและการเสื่อมยศ เรื่องที่ 1

…นิกาย จตุกนิบาต เล่ม 35, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544), ข้อ 19 หน้า 49 252 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

เรื่องที่ 2 เรื่องว่าด้วยความล่าเอียงทําให้เสื่อมจากยศ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความลำเอียง 4 ประการนี้ ความลำเอียง 4 คืออะไร คือลำเอียง เพราะชอบกัน ลำเอียงเพราะฟังกัน ลำเอียงเพราะเขลา ลำเอียงเพราะกลัว ภิก

…ฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2541), หน้า 3-4 บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 253

ผู้หนึ่งปรึกษาหารือกัน เพื่อหาทางแก้ไขเป็นต้น ไม่จัดว่าเป็นการนินทา การนินทานั้นจำเพาะ พูดด้วยเจตนาประจานเท่านั้น การสรรเสริญ เป็นที่พอใจของผู้ได้รับ เพราะทําให้ใจเบิกบานมีความสุข ส่วนการ นินทาไม่มีใ

…กนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม 42, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ :มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 462-467. 254 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คนเหล่าอื่นพึงกล่าวชมเรา ชมพระธรรม หรือชมพระสงฆ์ ก็ตาม เธอทั้งหลายไม่ควรทำความเพลิดเพลินดีใจ เบิกบานใจในคำชมนั้น ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย คน เหล่าอื่นพึงกล่าวชมเรา ชุมพระธรรม หรือชมพระ

…รธแม้ต่อท่าน แล้วมาในที่นี้ 8 (เรื่องของโลก บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 255 ลก

นั้นเลย ผมนั้นโกรธท่านจึงมาที่นี้ ขอท่านจงแสดงธรรมแก่ผมเถิด” ลำดับนั้น พระเถระกล่าวว่า “ถ้าอย่างนั้น พวกท่านจงนั่งเถิดอุบาสกทั้งหลาย” แล้วแสดงอภิธรรมกถาอย่างมากมาย อตุละโกรธคนผู้พูดมาก อุบาสกโกรธว่า “

…กนินทา และไม่ ประมาทมัวเมาขาดสติเมื่อได้รับคำสรรเสริญจากผู้อื่น โลกธรรม คู่ที่ 4 ได้สุขได้ทุกข์ 256 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

การนินทาสรรเสริญเป็นของเก่า พระศาสดา ทรงสดับถ้อยคำของเขาแล้ว จึงตรัสว่า “อตุละ ข้อนั้น เขาเคยประพฤติกัน มาตั้งแต่โบราณทีเดียว ชนทั้งหลายติเตียน ทั้งคนนิ่ง ทั้งคนพูดมาก ทั้งคนพูดน้อยทีเดียว ด้วย ว่าผู้

… มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 369-373. บ ท ที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 257

โลกธรรมคู่นี้ เป็นคู่รวมยอด คือสภาพความเป็นอยู่ของคนเรา เมื่อว่าอย่างรวมยอด แล้วมีอยู่สองสภาพ คือสุขกับทุกข์ แม้โลกธรรมสามคู่ข้างต้น ถ้าจะว่าถึงผลกันแล้วก็รวมลงใน ข้อนี้ด้วยเหมือนกัน การที่คนเราอยากไ

…เพราะเหตุไร พระมหากัสสปะจึงซักจีวร? ท่านจักไม่ ไปกับพระศาสดา” ดังนี้นั่นแลเกิด (เป็นจริง) แล้ว” 258 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

การที่พระพุทธองค์ทรงมีรับสั่งดังนี้ ด้วยทรงประสงค์ว่า “ภิกษุทั้งหลายจักทำกิจต่าง ๆ มีการระบมบาตรและย้อมจีวรเป็นต้นของตนแล้ว จักไปตามสบาย ด้วยอาการอย่างนี้” นี้เป็น ธรรมเนียมของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ผู้

…้องในปัจจัยก็ดี ตระกูลก็ดี วิหารก็ดี บริเวณ บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 259 อ ง โ ล ก บ

กล่าวแล้วนั่นแล พระศาสดาทรงสดับคำนั้นแล้ว ตรัสว่า “ภิกษุทั้งหลาย พวกเธอกล่าว (หา) กัสสปว่า “ข้องแล้วในตระกูลและในปัจจัยทั้งหลาย” (แต่ความจริง) เธอกลับแล้ว ด้วยทำในใจว่า “เราจัก ทำตามคำของเรา (ตถาคต)”

…ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม 41, พิมพ์ครั้ง 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 31-33. 260 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ละเปือกตมไปฉะนั้น” ในกาลจบเทศนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดาปัตติผลเป็นต้น ดังนี้แล จากเรื่องนี้เราจะเห็นว่า พระมหากัสสปะผู้เป็นพระอรหันต์หมดกิเลสแล้ว ย่อม ไม่ข้องคือไม่ยึดติดอาลัยอาวรณ์ในสิ

…วนาการ อย่า ทําการผูกใจแค้นเบี้องบนพระราชา” บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 261 8 ง ข โ

ผู้ใหญ่ซึ่งสามารถเหล่าอื่น ไปกับพันธุลเสนาบดีนั้นด้วยพระดำรัสว่า "พวกท่านจงตัดศีรษะ พันธุลเสนาบดีพร้อมทั้งบุตร 32 คน ในที่นั้นแล้วนำมา เมื่อพันธุละนั้นพอถึงจังหวัดปลายแดน พวกโจรที่พระราชาทรงแต่งไว้กล่

…้แก่ พระสมชาย ฐานวุฑโฒ, มงคลชีวิตฉบับทางก้าวหน้า, (กรุงเทพฯ : ฐานการพิมพ์, 2543), หน้า 331-334. 262 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ตระกูลเถิด” พระราชาทรงรับแล้ว นางมัลลิกาส่งหญิงสะใภ้ 32 คน ไปสู่ตระกูลของตน ๆ ด้วยตนเอง ส่วนนางได้ไปสู่เรือนแห่งตระกูลของตนในกุสินารานคร... จากเรื่องนี้เราจะเห็นได้ว่า นางมัลลิกาเป็นผู้เข้าใจในโลกธรรม

…ญ เป็นสุข จิตก็ไม่ไหว 7 ล ม ร เรื่อง ของโลก บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 263

2. ได้ยศ คือการได้รับตำแหน่ง ได้รับฐานะ ได้อำนาจเป็นใหญ่เป็นโต 3. ได้สรรเสริญ คือการได้ยินได้ฟังคำชมเชย คำยกยอ คำสดุดีที่คนอื่นให้เรา 4. ได้สุข คือได้รับความสบายกายสบายใจ ได้ความเบิกบานร่าเริง ได้ความ

…่มีการ เปลี่ยนแปลง พ้นการเวียนว่ายตายเกิด เป็นตัวตนที่แท้จริง บังคับบัญชาได้ตามใจนึก จึงไม่ใยดี 264 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2

เพราะรู้เท่าทันว่าเรื่องที่เกิดขึ้นนั้นมันไม่เที่ยง ไม่จีรังยั่งยืนอะไร ลาภ มีได้ก็เสื่อมได้ ยศ ตำแหน่งใหญ่โตก็ไม่ใช่ของเราตลอดไป สรรเสริญ นินทา สุข ทุกข์ ทุกคนต้องพบทั้งนั้น และใน ที่สุดก็ต้องเสื่อม

…ฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 2551), หน้า 216-217 บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 265

ในโลกธรรม ไม่ขุ่นมัว ไม่หลงใหล ไม่หวั่นไหวในโลกธรรม ซึ่งเป็นของไม่เที่ยงอยู่ในกฎของไตร ลักษณ์ ท่านจะได้ลาภ ได้ยศ มีคนสรรเสริญยกย่อง หรือเป็นสุข ท่านก็เฉย ๆ จิตไม่ไหว ท่านจะเสื่อมลาภ เสื่อมยศ ถูกนินทา

…ัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต เล่ม 37, พิมพ์ ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 308. 266 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

ท่านจึงให้ข้อเตือนใจไว้ว่า “ถ้าดีใจก็จงยิ้มเพียงมุมปากเดียว เมื่อถึงคราวเสียใจจะได้ ไม่ถึงกับร้องไห้” และยังให้กำลังใจสําหรับผู้ตกอยู่ในความทุกข์อีกว่า ยิ่งมืดเท่าไร แสดงว่ายิ่งดึก ยิ่งดึกเท่าไร ก็แส

…id=125, [สืบค้นเมื่อ 1 มิถุนายน พ.ศ.2555] บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 267

ผู้ที่ศึกษาจนรู้และเข้าใจในเรื่องโลกธรรมทั้ง 8 ประการนี้แล้ว ย่อมจะทำให้ 1. เกิดสติปัญญา รู้เท่าทันความเป็นจริงตามธรรมดาของโลกว่า ทุกอย่างมีเกิดก็มีดับ แปรเปลี่ยนไม่คงที่ ทำให้เมื่อต้องประสบกับความเสื

…ก็ไม่ควรจะ โศกเศร้าเสียใจ ควรจะพิจารณาด้วยสติปัญญาตามความเป็นจริงว่า เมื่อมีประโยชน์ กับเขาอยู่ 268 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2

เมื่อเราผิดหวังไม่สมหวังในชีวิตหน้าที่การงาน แม้จะสู้ทำดีอย่างที่สุดแล้วก็ตาม เราก็ ควรจะนำเอาความเสียใจนั้นมาเป็นกระสายยารักษาใจของเรา ตามหลักของ “โลกธรรม 8” คือ สภาพที่ทุกคนในโลกนี้จะต้องพบเจอ และ โ

… นาวาชีวิตฝ่าคลื่นฝ่ามรสุมไปได้อย่าง แน่นอน บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 269 อ

เขาก็นับหน้าถือตา พอหมดราคาเขาก็ย่ำยีนินทา 7. นินทา ทุกคนในโลกนี้ไม่มีใครต้องการให้คนอื่นนินทา แต่ก็ไม่มีใครไม่ถูกนินทา แม้แต่พระ- สัมมาสัมพุทธเจ้า ยังถูกนินทา เราควรทำใจให้สงบว่า การนินทาเป็นโลกธรรม