วจีทุจริตและวจีสุจริต : หน้า 240/287

1. มุสาวาท พูดเท็จ คือเจตนาพูดให้ผู้ฟังเข้าใจผิดไปจากความจริง ซึ่งกินความไปถึง การทำเท็จให้คนอื่นหลงเชื่อ รวมทั้งสิ้น 7 วิธีด้วยกัน คือ ปด (โกหกจัง ๆ) ทนสาบาน (เช่น ครูถามสั่งนักเรียนว่าใครทำผิดให้ยืนขึ้น ตนทำผิดแล้วไม่ยืนขึ้น) ทำเล่กระเท่ห์ (เช่นทำอวด ความศักดิ์สิทธิ์ของตนเกินความจริง) มารยา (เช่นเจ็บน้อยทำเป็นเจ็บมาก) ทำเลส (ทำที่ให้ คนอื่นตีความคลาดเคลื่อนเอาเอง) เสริมความ (เรื่องมีมูลพูดน้อยให้เห็นเป็นเรื่องใหญ่) ความ (เรื่องมากปิดบังไว้ให้เห็นเป็นเรื่องเล็กน้อย) เจตนารมณ์ของทางศาสนา ต้องการให้ทุกคนมีความสัตย์จริง กล้าเผชิญกับความจริง เยี่ยงสุภาพชน 2. ปิสุณวาจา พูดส่อเสียด คือเก็บความช้างนี้ไปบอกข้างโน้น เก็บความข้างโน้นมา บอกข้างนี้ ด้วยเจตนาจะให้เขาแตกกัน หรือให้เขารักตน เจตนารมณ์ของทางศาสนา คือไม่ให้หาความชอบด้วยการประจบสอพลอ 3. ผรุสวาจา พูดค่าหยาบ ทําให้คนฟังเกิดความระคายใจ และส่อว่าผู้พูดเองเป็นคน มีสกุลต่ำา ได้แก่ คําด่า (พูดกดให้ต่ำลง) ประชด (พูดยกจนลอย) กระทบ (พูดเปรียบเปรยให้ เจ็บใจเมื่อคิด) แตกดัน (พูดกระแทกกระทั้น) สบถ (แช่งชักหักกระดูก) คำหยาบโลน (พูดคำ ที่สังคมรังเกียจ) ค่าอาฆาต พูดให้ผู้ฟังมีอันหวาดกลัวจะถูกทำร้าย) คำต่ำ (เช่นคำว่า กู มึง อี ไอ้ ฯลฯ) เจตนารมณ์ของทางศาสนา ให้ศาสนิกชนเป็นสุภาพชน รู้จักสำรวมวาจาของตน ไม่ก่อ ความระคายใจแก่ผู้อื่นด้วยคำพูด 4. สัมผัปปลาปะ พูดเพ้อเจ้อ คือพูดเหลวไหล พูดพล่อย ๆ สักแต่ว่ามีปาก อยากพูด ก็พูดไป หาสาระมิได้ เจตนารมณ์ของทางศาสนา ต้องการให้ศาสนิกชนมีความรับผิดชอบต่อถ้อยคำของตน รวมความว่า สัมมาวาจานั้นท่านมิได้บังคับว่าต้องพูดเรื่องนั้นเรื่องนี้ คำนั้นคำนี้ หรือ ภาษานั้นภาษานี้ กำหนดแต่ให้เป็นวาจาบริสุทธิ์ขั้นพื้นฐาน คือไม่ใช้วจีทุจริตทั้งสี่อย่างดัง กล่าวแล้ว บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 229