โลกธรรมและจิตไม่หวั่นไหว : หน้า 274/287

ก. ฝ่ายที่คนทั่วไปปรารถนาอยากได้ คือ 1. ได้ลาภ คือการได้ผลประโยชน์ เช่น ได้ทรัพย์ ได้ลูก ได้เมีย ได้บ้าน ได้ที่ดิน ได้ เพชรนิลจินดาต่าง ๆ เป็นต้น 2. ได้ยศ คือการได้รับตำแหน่ง ได้รับฐานะ ได้อำนาจเป็นใหญ่เป็นโต 3. ได้สรรเสริญ คือการได้ยินได้ฟังคำชมเชย คำยกยอ คำสดุดีที่คนอื่นให้เรา 4. ได้สุข คือได้รับความสบายกายสบายใจ ได้ความเบิกบานร่าเริง ได้ความบันเทิงใจ ทั้ง 4 อย่างนี้ เป็นเรื่องที่คนทั่วไปชอบ ยังไม่ได้ก็คิดหา ครั้นหาได้แล้วก็คิดหวง หวง มาก ๆ เข้าก็หึง การที่จิตมีอาการ หวง ห่วง หึง นี่แหละ เรียกว่า จิตไหว ข. ฝ่ายที่คนทั่วไปกลัวว่าจะเกิดขึ้นกับตน คือ 1. เสื่อมลาภ คือผลประโยชน์ที่ได้มาแล้วเสียไป เช่น เสียเงิน เสียที่อยู่ ลูกรักตาย เสีย เมียรักตายจาก 2. เสื่อมยศ คือถูกลดความเป็นใหญ่ ถูกถอดออกจากตำแหน่ง ถูกถอดอำนาจ 3. ถูกนินทา คือถูกนําหนิติเตียน ถูกด่าว่าในที่ต่อหน้าหรือลับหลัง 4. ตกทุกข์ คือได้รับความทุกข์ทรมานทางกายหรือทางใจ ทั้ง 4 ประการนี้ เป็นเรื่องที่คนเราไม่ชอบ ไม่ปรารถนาให้เกิดขึ้นกับตัว เมื่อยังมาไม่ถึง จิตก็หวั่นว่ามันจะมา เมื่อมันมาแล้วก็ภาวนาว่าเมื่อไหร่จะไปเสียที ไปแล้วก็ยังหวั่นกลัวว่ามัน จะกลับมาอีก จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม หมายถึงอะไร ? จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม หมายถึง สภาพจิตของผู้ที่ท่าพระนิพพานให้แจ้งแล้ว มีใจ ตั้งมั่นเกิดความมั่นคงหนักแน่นดุจขุนเขา เป็นอุเบกขาวางเฉยได้ เมื่อพบกับความเสื่อมลาภ เสื่อมยศ ถูกนินทา ตกทุกข์ จิตก็ไม่หวั่น เมื่อพบกับความได้ลาภ ได้ยศ ได้สรรเสริญ เป็นสุข จิตก็ไม่ไหว 7 ล ม ร เรื่อง ของโลก บทที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่ อ ง ข อ ง โ ล ก 8 ประการ) DOU 263