เรื่องว่าด้วยยศและเกียรติ : หน้า 262/287

การรู้เรื่องยศตามความเป็นจริง ย่อมทำให้จิตใจเป็นสุข ไม่เห่อเหิมเสริมตัวเมื่อได้ยศ และไม่ต้องเดือดร้อนวุ่นวายจนเกินไปเมื่อเสื่อมยศ ตัวอย่างในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับเรื่องการได้ยศและการเสื่อมยศ เรื่องที่ 1 เรื่องว่าด้วยยศและเกียรติ' ยศเป็นไฉน? ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้อันชนทั้งหลายสักการะเคารพนับถือ บูชา นอบน้อมแล้ว เป็นผู้ได้จีวร บิณฑบาต เสนาสนะ และคิลานปัจจัยเภสัชบริขาร ในกาลก่อน คือ ในคราวเป็นสมณะ นี้เรียกว่า ยศ เกียรติเป็นไฉน? ภิกษุบางรูปในธรรมวินัยนี้เป็นผู้อันชนทั้งหลายสรรเสริญเกียรติคุณว่า เป็นบัณฑิตผู้ฉลาด มีปัญญา เป็นพหูสูต มีถ้อยคำไพเราะ มีปฏิภาณดี ทรงจำพระสูตรบ้าง ทรง จำพระวินัยบ้าง เป็นพระธรรมกถูกบ้าง เป็นผู้ถือการอยู่ป่าเป็นวัตรบ้าง เป็นผู้ถือการเที่ยว บิณฑบาตเป็นวัตรบ้าง เป็นผู้ถือการทรงผ้าบังสุกุลเป็นวัตรบ้าง เป็นผู้ถือการทรงไตรจีวรเป็น วัตรบ้าง เป็นผู้ถือการเที่ยวบิณฑบาตตามลำดับตรอกเป็นวัตรบ้าง เป็นผู้ถือการห้ามภัตในภาย หลังเป็นวัตรบ้าง เป็นผู้ถือการอยู่ในเสนาสนะตามที่เขาจัดให้เป็นวัตรบ้าง เป็นผู้ได้ปฐมฌานบ้าง เป็นผู้ได้ทุติยฌานบ้าง เป็นผู้ได้ตติยฌานบ้าง เป็นผู้ได้จตุตถฌานบ้าง เป็นผู้ได้อากาสานัญจาย ตนสมาบัติบ้างเป็นผู้ได้วิญญาณัญจายตนสมาบัติบ้างเป็นผู้ได้อากิญจัญญายตนสมาบัติบ้างเป็น ผู้ไดัเนวสัญญานาสัญญายตนสมาบัติบ้าง ในกาลก่อน คือในคราวเป็นสมณะ นี้เรียกว่า เกียรติ คำว่า ยศและเกียรติในกาลก่อนของภิกษุนั้นย่อมเสื่อมไปมีความว่า สมัยต่อมา เมื่อ ภิกษุนั้นบอกคืนพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ สิกขา เวียนมาเป็นคฤหัสถ์ ยศนั้นและเกียรติ นั้นย่อมเสื่อมไปคือ เสื่อมรอบ สิ้นไป หมดไป สูญไป สลายไป เพราะฉะนั้นจึงชื่อว่า ยศและ เกียรติในกาลก่อนของภิกษุนั้นย่อมเสื่อมไป จากเรื่องนี้เราจะเห็นได้ว่า ยศและเกียรติ เป็นของที่มีได้ก็เสื่อมได้ ขึ้นอยู่กับการ เลือกปฏิบัติตนของคนคนนั้นว่า จะเป็นไปในทิศทางไหน มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ว่าด้วยยศและเกียรติ” พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกายชาดก มหานิทเทส เล่ม 65, พิมพ์ ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), ข้อ 241 หน้า 674-675. บ ท ที่ 7 โ ล ก ธ ร ร ม 8 (เรื่อง ของโลก 8 ประการ) DOU 251