การไม่ยึดติดของพระมหากัสสปะ : หน้า 271/287

ก็ดี ย่อมไม่มีแก่บุตรของเรา บุตรของเราไม่ข้องในอะไร ๆ เลย เหมือนพระยาหงส์ ร่อนลงใน เปือกตม เที่ยวไปในเปือกตมนั้นแล้ว ก็บินไปฉะนั้น” ดังนี้แล้ว เมื่อจะทรงสืบอนุสนธิแสดง ธรรมจึงตรัสพระคาถานี้ว่า “ท่านผู้มีสติย่อมออก ท่านย่อมไม่ยินดีในที่อยู่ ท่านละความห่วงใยเสีย เหมือนฝูงหงส์ ละเปือกตมไปฉะนั้น” ในกาลจบเทศนา ชนเป็นอันมากบรรลุอริยผลทั้งหลาย มีโสดาปัตติผลเป็นต้น ดังนี้แล จากเรื่องนี้เราจะเห็นว่า พระมหากัสสปะผู้เป็นพระอรหันต์หมดกิเลสแล้ว ย่อม ไม่ข้องคือไม่ยึดติดอาลัยอาวรณ์ในสิ่งต่าง ๆ ที่อำนวยความสุขแก่ท่าน เมื่อมีอยู่ก็ใช้ด้วย ความไม่ประมาทมัวเมาหรือยึดติด เมื่อต้องจากสิ่งอำนวยความสุขความสะดวกต่าง ๆ ที่ เคยมีไป ท่านก็ไม่รู้สึกทุกข์หรือหวั่นไหวแต่ประการใดเลย เพราะท่านเป็นผู้ที่ไม่หวั่นไหว ในโลกธรรมแล้วนั่นเอง ที่ เรื่องที่ 2 เรื่องนางมัลลิกาไม่มีความเสียใจแม้ต้องประสบกับความทุกข์ใหญ่หลวง เรื่องโดยย่อมีดังนี้... พันธุลเสนาบดีถูกฆ่าพร้อมทั้งบุตร อยู่มาวันหนึ่ง พวกมนุษย์แพ้ความด้วยคดีโกงในการวินิจฉัย เห็นพันธุละกำลังเดินมา ร่ำร้องกันใหญ่ แจ้งการกระทําคดีโกงของพวกอำมาตย์ผู้วินิจฉัย แก่พันธุละนั้น พันธุละไปสู่โรงวินิจฉัย พิจารณาคดีนั้นแล้ว ได้ทำผู้เป็นเจ้าของนั่นแล ให้เป็นเจ้าของ มหาชนให้สาธุการเป็นไปด้วยเสียงอันดัง 1 พระราชาทรงสดับเสียงนั้น ตรัสถามว่า “นี่อะไรกัน?” เมื่อทรงสดับเรื่องนั้นแล้ว ทรง โสมนัส ให้ถอดพวกอำมาตย์เหล่านั้นแม้ทั้งหมด ทรงมอบการวินิจฉัยแก่พันธุละเท่านั้น ตั้งแต่ นั้นมา พันธุละก็วินิจฉัยโดยถูกต้อง จำเดิมตั้งแต่วันนั้นมา พวกอำมาตย์ผู้วินิจฉัยรุ่นเก่า ไม่ได้ ค่าจ้าง มีรายได้น้อย ยุยงในราชตระกูลว่า “พันธุละปรารถนาเป็นพระราชา” มหามกุฏราชวิทยาลัย, “เรื่องพระเจ้าวิฑูฑภะ” พระสูตร และ อรรถกถา แปล ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม 41, พิมพ์ครั้ง 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 31-33. 260 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2