กรรม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 15 / 148

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 662 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 662 เทวคติอาทิคติโย ฯ อนุรูป ปริจฺฉินโน ยถาปริจฺฉินโน ฯ อาทิยนติ ปวตฺตนฺติ เอเตน สภาเวน สตฺตาต

…วกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาและแนวคิดต่างๆ ในตำรา ได้แก่ การอธิบายเกี่ยวกับการเข้าใจวิธีการประเมินอายุ, กรรม, วิปาก รวมถึงหลักการที่จะช่วยอธิบายความเชื่อมโยงระหว่างอายุกับการตายและกรรมวิบาก. ความสำคัญของเลขเช…

… จึงเรียกว่า กามาวจรกุศลจิต ฯ แต่ว่ากุศลจิตเหล่านี้ย่อมเป็นไปด้วย สามารถแห่งบุญกิริยา ด้วยสามารถแห่งกรรมทวาร ด้วยสามารถแห่ง กรรม และด้วยสามารถแห่งอธิบดีฉันใด วิบากย่อมไม่เป็นไปฉันนั้น เพราะไม่เป็นไปด้วยสา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจลักษณะของกุศลจิตและกรรม โดยให้เห็นถึงความแตกต่างของวิบากตามแต่ละสาเหตุ รวมถึงอิทธิพลของความสามารถแห่งกรรมและความเพียรพยายาม…

…ี่ทวาร ๖ ถือเอาในภพอื่น เป็นปัจจุบันและ อดีตโดยมาก ตามสมควรแก่การสมภพ หรือเป็นบัญญัติที่เรียกกันว่า กรรม กรรมนิมิต และคตินิมิตฯ บรรดาจิตเหล่านั้น จักขุวิญญาณ

…ร โดยสดับและพิจารณาถึงความสำคัญของแต่ละอารมณ์ในปัจจุบันและอดีต ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับนิพพานและการทำกรรมต่างๆ และยังมีการพิจารณาความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ที่แสดงออกในชีวิตประจำวัน

…ุตตสังคหะ (คือการสงเคราะห์จิตที่พ้นจากวิถี) บัณฑิต พึงทราบจตุกกะ ๔ หมวด ดังนี้ คือ ภูมิ ๔ ปฏิสนธิ ๔ กรรม ๔ ความเกิดแห่งมรณะ ๔ ฯ บรรดาจตุกกะ ๔ หมวดเหล่านั้น ชื่อว่า ภูมิ มี ๔ คือ อบายภูมิ ภูมิแห่งอบาย ๑ กา…

ในบทที่ 5 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี นี้เฉลยแนวคิดเรื่องวิถีมุตตสังคหะ และจตุกกะ ๔ หมวดต่าง ๆ ที่สำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ศึกษาพุทธศาสนา เพื่อให้เข้าใจเกี่ยวกับภูมิ ๔ ที่ทำให้เกิดการเวียนว่ายตายเกิดได้อย่าง

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 193 กรรมที่ตัดรอน ๑, ด้วยปริยายแห่งการให้ผล (คือให้ผลตามลำดับมี ๔ คือ) ครุกกรรม กรรมหนัก ๑ อาสันนกรรม กรรมที…

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้มีการอธิบายเกี่ยวกับกรรมว่าแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก โดยกรรมสามารถแบ่งได้ตามลำดับการให้ผลและอำนาจแห่งฐานะที่ให้ผล เช่น อกุศลก…

…ละจุติจิต) เหมือนกัน ทีเดียว โดยภูมิ ชาติ สัมปยุตธรรมและสังขาร ฯ บทว่า เอกชาติย คือ ในภพ ๑ ฯ [อธิบายกรรม ๔ มีชนกกรรมเป็นต้น] บัดนี้ เพื่อจะแสดงกรรมโดยอาการ ๕ ท่านอาจารย์จึงเริ่มคำ เป็นต้นว่า "ชนก" ฯ กรรมท…

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์กรรม ๔ ประเภท ได้แก่ ชนกกรรม อุปัตถัมภกกรรม อุปปีฬกกรรม และอุปฆาตกกรรม รวมถึงบทบาทของเจตนากุศลและอกุศล ท…

…งไป ด้วยความสำคัญว่า เป็นของ ของตนๆ เท่านั้น และอทินนาทานของเหล่าชนผู้ชอบคัดค้านความ สัมพันธ์กันแห่งกรรมและผลของกรรม ย่อมมีด้วยโมหมูลจิตฯ แม้ใน มุสาวาทเป็นต้น บัณฑิตพึงประกอบคำตามสมควรอย่างนั้นฯ ท่าน อาจา…

…อปราบคนชั่วตามกฎหมาย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการใช้สอยของจากบุญกิริยาวัตถุและการรักษาศีลที่เกี่ยวข้องกับกรรมและผลกรรม โดยอาจารย์เน้นย้ำถึงความสำคัญของทาน ศีล และภาวนาอันเป็นกระบวนการในการทำให้เกิดกรรมดีในใจขอ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 239 [อธิบายตเหตุกทุเหตุกกรรมชักปฏิสนธิมาได้และไม่ได้ ก็เพราะญาณเป็นปฏิปักษ์ต่อโมหะ หรือต่ออกุศลธรรมทั้งปวง อันเป็นนิมิตแห่งวิบัต…

เนื้อหาในหน้านี้เกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างติเหตุกรรมและทุเหตุกรรม บทบาทของญาณที่เป็นปฏิปักษ์ต่อโมหะ และอิทธิพลของกรรมในชีวิตมนุษย์ โดยพูดถึงการสร้างสรรค…

…หามุนี คือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทรงแต่งตั้ง คือ บัญญัติวัฏฏะ คือธรรมชาตที่เป็นไตรวัฏตามอำนาจแห่งกิเลส กรรม และวิบาก ซึ่งเป็นไปเนืองนิจคือไม่ขาดสาย ไม่มีเบื้องต้น คือปราศจาก เบื้องต้น ชื่อว่าเตภูมิกะ (เป็นไป…

…ารดำรงอยู่ของธรรมที่มีปัจจัยต่าง ๆ เป็นองค์ประกอบ เช่น ความโลภที่ทำให้เกิดการเจริญงอกงามตามกระบวนการกรรม นอกจากนี้ ยังชี้ให้เห็นถึงธรรมชาติที่เป็นไปอย่างต่อเนื่องไม่มีจุดเริ่มต้นที่ชัดเจน ทำให้ผู้ศึกษาต้อ…

…าถือมั่นตามแบบนี้แล้ว กัมมธารยะ บางอย่าง มี สีตสมฏฐิ [ฐาน ที่] ทั้งเย็นทั้งเกลี้ยง, กุสลสงชาติ กมุม กรรม [อันบัณฑิต ] นับพร้อมว่ากุศล. เป็นต้น และตัปปุริสะบางอย่าง มี อรญฺญคโต ชนไปแล้วสู่ป่า, สกุลวิทโธ สั…

เนื้อหาพูดถึงการวิเคราะห์ศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะการเปรียบเทียบกากสูโร และสีหสูโร พร้อมอธิบายความเป็นปฐมพหุพพิหิ รวมถึงความแตกต่างของศัพทในบริบทต่าง ๆ ที่อาจจะเป็นปัญหาหรือมีการตีความที่หลากหลายในศาสตร์ขอ

…นใดๆ ย่อมอยู่ ในเมืองราชคฤห์ [ชนนั้น] ชื่อ ๒ ราชคหกะ (ผู้อยู่ในเมืองราชคฤห์ ] ๔ กาเยน กต กมุม กายิก กรรม อันชนทำแล้ว ด้วยกาย ชื่อ ๒ ๓ ๔ ๓ ๒ © กายิกะ (อันชนทำแล้วด้วยกาย], ตาม วา วตฺตติ-ติ กายก ๔ 0 ๒ က ๔ &…

เนื้อหาเกี่ยวกับบาลีไวยกรณ์เน้นการเข้าใจวจีวิภาค สมาสและตัทธิต โดยมีการอธิบายถึงความหมายของการกระทำที่เกิดขึ้นจากการทำด้วยกายและบทบาทต่างๆ รวมถึงการเชื่อมโยงกับคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ทำให้เห็นภาพรวมของ

…ำ คือเป็นผู้หุง และเป็น บทประธานของกิริยาศัพท์ คือ ปจติ ท่านประกอบปฐมาวิภัตติ โอทนํ ซึ่งข้าวสุก เป็นกรรม สิ่งที่บุคคลพึงทำ คือเป็นสิ่งที่ บุคคลพึงหุง ในกิริยาศัพท์ คือ ปจติ ท่านประกอบทุติยาวิภัตติ กรรมศัพ…

…กษาและอธิบายหลักการของกิริยาศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งกล่าวถึงการระบุตัวผู้ทำและกรรมในประโยค ตัวอย่างเช่น 'สูโท โอทนํ ปจติ' ชี้ให้เห็นว่าผู้ทำคือ 'พ่อครัว' ซึ่งหุงข้าวสุกอย่างไร นอกจาก…

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 202 กโรติ เตนา - ติ กรณ์. [เขา] ย่อมทำ ด้วยสิ่งนั้น, เหตุนั้น [สิ่งนั้น] ชื่อว่าเป็นเครื่องทำ [แห่งเขา], กรุ ธาตุ ในความทำ, เป็น กัตต

…เกี่ยวกับกิตก์และอาขยาต โดยเฉพาะในเรื่องของการกำหนดความหมายและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การทำ กรรม และการพรรณนา ที่อิงจากธาตุ หรือประเภทต่างๆ ของคำและความหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น กัตตุรูป และกัมมรูป เ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 68 วิสุทธิมคเค กริตวา อุปริโต ปรนิมมิตวสวัตติเทเว อนฺโต กริตวา ย เอตสม อนุตเร เอตถาวจรา เอตฺถ ปริยาปนนา ขนฺธธาตุอายตนา รูปา เวทนา สัญญ

…องวิสุทธิมคฺคซึ่งเป็นหลักการสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะการทำความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุที่ประกอบไปด้วย กรรม และผลแห่งกรรม รวมถึงการแบ่งประเภทธาตุเช่น ธาตุเนกขัมมะและธาตุสุขที่มีผลต่อวิญญาณและการพัฒนาจิตใจ สภ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 222 วิสุทธิมคเค กก นุโขสม อย นุโข สตฺโต กุโต อาคโต โส กุห์ คามี ภวิสฺสตีติ นพพิธา วิจิกิจฉา วุตตา สา สพฺพาปี ปรียติ ฯ อปโร สาธารณาสาธา

…นี้เกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคที่กล่าวถึงแนวคิดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการถือเอาเป็นจริงในพระพุทธศาสนา เช่น กรรม, สิ่งที่เกิดขึ้นจากความนึกคิด, และผลของการกระทำ โดยมากพูดถึงสถานะของสรรพสิ่งในความเป็นจริงและความเข…

…พฺโพ, ตโต เจ อุตตรี ภุญเชยย, ปาจิตติย ๓๘๖. ปาฏิโมกข์ อุททิสสฺสามิ, ต์ สพฺเพว สนฺตา สาธุก สุโณม มนสิ กรรม. ๓๘๗. คุริตตริต สีมสี กุสล์ กเรยย. ๓๘๘. อวสส์ มยา มริตพฺพ ๓๘๔. อิจฉิติ ปตฺถิติ ตุยห์ ชิปป" เมว สมิช…

อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ กล่าวถึงแนวทางการปฏิบัติ การแสดงความจริง และความสำคัญของการเข้าใจธรรมะในชีวิตประจำวัน เช่น การพูดความจริงและการปฏิบัติตนอย่างมีสติต่อคำสอนของพระพุทธเจ้า เนื้อหาเสนอว่า บุรุ

…แก่ผู้ไม่มีฌาน ฌานและปัญญามีอยู่ในผู้ใด ผู้นั้นแลอยู่ใกล้พระนิพพาน"." ลางแห่งทรงแสดงเนื่องด้วยธรรมมีกรรมเป็นต้น เช่นที่ตรัสว่า มัจจะทั้งหลายหมดจดได้ด้วยธรรม ๕ ๕ ประการนี้ คือ กรรม วิชา ธรรม ศีล และอุดมชีว…

…้อหานี้แสดงถึงทางแห่งวิสุทธิโดยการเข้าใจวิปัสสนา การศึกษาเกี่ยวกับฌานและปัญญา รวมถึงธรรมที่สำคัญเช่นกรรมและศีล ซึ่งเน้นว่าการเข้าถึงพระนิพพานนั้นไม่เกี่ยวกับสายโลหิตหรือทรัพย์สิน แต่เกี่ยวข้องกับความรู้แล…

…ว่าเวทนาเก่า เพราะอาศัยการบริโภคของอันไม่ เป็นสัปปายะและบริโภคเกินประมาณในปัจจุบันเกิดขึ้น ด้วยอำนาจกรรม เก่าเป็นปัจจัย เราเมื่อยังปัจจัยแห่งเวทนาเก่านั้นให้เสื่อมไปด้วยบริโภค อาหารที่เป็นสัปปายะและบริโภค…

เนื้อหาในวิสุทธิมรรคนี้พูดถึงแนวทางในการเข้าใจเวทนาเก่าและใหม่ การใช้การบริโภคอย่างถูกต้องเพื่อกำจัดเวทนาเก่า การเสริมสร้างสุขภาพด้วยการเลือกสรรอาหารที่เป็นประโยชน์ ซึ่งเป็นแนวทางในการดำรงชีวิตที่มีคว

…วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 179 ไม่ควรเสพ ก็เป็น ๒ เหมือนกัน ก็เมื่อภิกษุใดเสพธุดงค์อยู่ กรรม ฐานเจริญขึ้น ภิกษุนั้นก็ควรเสพ เมื่อภิกษุใดเสพเข้า กรรมฐานเสื่อม ภิกษุนั้นก็ไม่ควรเสพ อนึ่ง แม้ผู้ท…

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความสำคัญของธุดงค์ในวิสุทธิมรรค โดยเน้นย้ำความสัมพันธ์ระหว่างเจตนาและกรรมฐาน ภิกษุที่เสพธุดงค์จะต้องพิจารณาว่ากรรมฐานเจริญหรือเสื่อมตามการปฏิบัติ นอกจากนี้ยังมีการแบ่งประเภท…

…ยโทสะก็มี หนาด้วยโมหะก็มี มาก ด้วยอโลภะก็มี มากด้วยอโทสะก็มี มากด้วยอโมหะก็มี จริงอยู่ ในขณะพยายามทำกรรม ผู้ใดมีโลภะกล้า อโลภะอ่อน (แต่ว่า) อโทสะอโมหะกล้า โทสะ โมหะเบาอโลภะอันอ่อนของบุคคลนั้นย่อม ไม่อาจข่…

ในบทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์ตามความเห็นของอรรถกถาจารย์เกี่ยวกับจริยาของสัตว์และเหตุที่ส่งผลต่อพฤติกรรม เช่น โลภะ โทสะ และโมหะ ซึ่งส่งผลต่อกายและจิตใจของบุคคลในขณะที่ทำกรรม ทั้งนี้มีการแบ่งประเภทของบุคคล…