กุศล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 30 / 62

…ฺมกาเล อภิญญาจิตฺเตเนว มคฺคผลาน ปริจฺฉินฺทนกาเล จ อตฺตโน อตฺตโน สมานาน เหฎฐิมานญฺจ มคฺคผลธมฺเม อารภ กุศลชวนาน ปวตฺติ อตฺถิติ อรหัตตมคฺคผล เสว ปฏิกเขโป กโต ๆ กามาวจร มหคฺคตปญฺญตฺตินิพฺพานาน ปน เสกขปุถุชฺชน…

อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการตีความอภิธรรมเป็นการสำรวจลักษณะหลายมิติของจิตใจที่เกี่ยวข้องกับความรู้และการศึกษาทางพุทธศาสนา โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับอาการหรือสถานะที่เกิดขึ้นในขณะเกิดแนวคิด ความเข้าใจและการเ

…ภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 143 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 144 สหคตาน จตุนน์ กุศลกริยาชวนานมนนุตร์ ฯ โสมนสฺสสหคตาวาติ จตุกฺกชุฌานสฺส สุกขวิปสฺสกาใน มคฺคผลสฺส จ วเสน โสมนสฺส- สหคตาว …

…กระทบที่เกิดจากมโนทวารที่หลากหลายบนเส้นทางการปฏิบัติทางธรรม ซึ่งพุทธเราสามารถเข้าใจความเกี่ยวข้องของกุศลกับการเกิดผลในชีวิตประจำวัน โดยได้กล่าวถึงความสำคัญของโสมนัสและการปรับปรุงสภาพปัญจทวารที่มีส่วนในการ…

…ิยาชวนานิปิ ยการมุมณเมว ปวตฺตนฺตีติ วุตต์ โสมนสฺสสหคตกริยาชวนาวสา เนติอาทิ ฯ เกจิ ปน อาจริยา ปฏฐาเน กุศลากุสเล นิรุทเธ วิปาโก ตทารมฺมณฑิตา อุปปชฺชตีติ กุสลากุสลานเมวานนุตร์ ตทารมณ์ วุตฺตนฺติ นตฺถิ กริยาชว…

เนื้อหานี้มีการวิเคราะห์อภิธมฺมและการแยกแยะการกระทำจากกุสลากุสลในหลายกรณี, เจาะลึกถึงการเข้าใจและการให้ความสำคัญกับวิธีการคิดที่เกี่ยวข้อง, รวมถึงการพิจารณาความเข้าใจในกลุ่มต่าง ๆ ในทัศนคติทางพุทธศาสน

… ปญจน์ อุปปันน มคุคโต ปŠ เทว วา โหนติ ฯ นิโรธสมาบัตติกาเลต นิโรธสุส ปุพฺพกาลภาเค ฯ จตุตถารูปชวนนุติ กุศลกริยานมญฺญตร์ เนว สญฺญานาสัญญายตนชวน ๆ อนาคามิขีณาสวาเยว นิโรธสมาบัติ สมาปชฺชนฺติ น โสตาปนนสกทาคามิโ…

เนื้อหานี้ครอบคลุมถึงการศึกษาอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอภิธมฺมตฺถสงฺคหฎีกา โดยนำเสนอคำอธิบายต่าง ๆ เกี่ยวกับอภิธมฺมและแนวทางการปฏิบัติธรรมเพื่อนำไปสู่การบรรลุผลทางจิตวิญญาณ เช่น นิโรธสมาบัติและผลการปฏิบ

…ตฺตกสฺส กุสลากุสลกมฺมสฺส อานุภาเวน ฯ ฉนฺนํ ทวารานนฺติ วกฺขมานนเยน ยถาสมุภว์ ฉนุน อุปปาติทวาราน ฯ ยา กุศลกมุม วิปจฺจติ ตถา ปริสุทธิ์ กุสลจิตฺติ ปวตฺตติ อถ อกุศลกมุม ตทา อุปกฺกิลิฏฐ์ อกุสลจิตฺตนฺติ อาห วิปจ…

เนื้อหานี้เจาะลึกเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคห และวิภาวินี รวมถึงการวิเคราะห์เรื่องของกรรมและสถานะจิตใจที่เกี่ยวข้อง มีการประมวลความคิดที่สำคัญเกี่ยวกับการเกิดและการตาย วิเคราะห์กระบวนการของการทำกรรมและผลข

…อญาณ เสต์ นาม ๆ อวิชชาว ปจฺจโยติ อวิชชาปจฺจโย ฯ ตโต อวิชชาปจฺจยา ฯ สงฺขตมภิสงฺขโรนตีติ สงฺขารา กุสลากุศลกมมานิ ฯ เต ติวิธา ปุญฺญาภิสงฺขาโร· อปุญฺญาภิสงฺขาโร อเนญชาภิสังขาโรติ ฯ ตตฺถ กามรูปาวจรา เตรส กุศลเ…

บทเรียนนี้กล่าวถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลิ เป็นการวิเคราะห์ลักษณะและบทบาทของอภิธรรมในพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องอวิชชาและอริยสัจสี่ รวมถึงการกลั่นกรองความเข้าใจที่เกี่ยวข้องกับการกระทำและเจตนาในศาสตร์ทางจิต แ

…สนาสน์" อชฺฌตฺตญฺจ พหิทธา จ กุสลาทธมมานนฺติ ยถาฏฐิติวเสเนว โยชนา ฯ อตฺตโน ราคาทโย สทฺธาทโย จ อตฺตโน กุศลาภิธมฺมานํ กลยาณมิตฺตสฺส สุทธาทิเก นิสสาย กุสล กโรนฺตานํ ปเรสญฺจ นิสสยา โหนติ ฯ ตตฺถ กามราคาทโย นิสส…

อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาเป็นตำราอันสำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำเสนอการวิเคราะห์และทำความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมะต่าง ๆ รวมถึงความเกี่ยวข้องของความสุขและความทุกข์ ภายใต้แนวคิดที่ว่ากลุ่มคนต้องมีสัมมาทิฏฐิในการป

…ัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 3 สหรคตด้วยอุเบกขา ๑ สันตีรณจิต สหรตด้วยอุเบกขาเช่นเดียวกัน ๑ ชื่อว่า อกุศลวิบากอเหตุจิต ฯ 0 0 จิต ๔ เหล่านี้ คือ จักขุวิญญาณ สหรคตด้วยอุเบกขา โสตวิญญาณ ๑ ฆานวิญญาณ ๑ ชิวหาวิญ…

…ของจิตที่มีอยู่และการจัดกลุ่มจิตที่สัมพันธ์กับอุเบกขาและโสมนัส จิตที่ถูกแบ่งออกเป็น 18 ประเภท รวมถึงกุศลวิบากจิต และความสัมพันธ์กับกรรมประเภทต่างๆ นอกจากนี้ยังระบุถึงการจัดกลุ่มจิตว่าเป็นโสภณจิตหรือไม่ ทั…

…ที่สหรคตด้วย อุเบกขา ไม่ประกอบด้วยญาณ เป็นอสังขาริก ๑ สสังขาริก ๑ ชื่อว่า สเหตุกกามาวจรกิริยา จิต ฯ กุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิต ฝ่ายสเหตุกามาวจร ๒๔ จบบริบูรณ์ทุกประการ ด้วยประการฉะนี้แล ฯ [สังคหคาถา] ผู…

… ซึ่งถือเป็นการศึกษาที่สำคัญในอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิตนั้น เป็นการเปิดเผยถึงความแตกต่างและความเชื่อมโยงกันระหว่างการทำงานของจิตใน…

ปีติ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 5 วิบากจิต ๒๓ กุศลจิตกับอกุศลจิต ๒๐ และกิริยาจิต ๑๑ กามาวจรจิต จบบริบูรณ์ ฯ จิตทั้ง ๕ นี้ คือ ปฐมฌานกุศลจิต ประกอบด้วย…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาจิต 5 ประเภทในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งรวมถึงปฐมฌานกุศลจิต, ทุติยฌานกุศลจิต, ตติยฌานกุศลจิต, ปัญจฌานกุศลจิต และรูปาวจรกุศลจิตโดยแสดงให้เห็นถึงลักษณะต่างๆ เ…

…ไว้ว่า "เราผู้มีอันตราย อัน อานุภาพแห่งห้วงบุญนั้นขจัดแล้ว" ดังนี้ ฯ การประณามพระรัตนตรัย โดยอรรถคือกุศลเจตนา ที่ยังกิริยาคือการประณามให้สำเร็จ ฯ และ กุศลเจตนานั้นเป็นเหตุในเสวยวิบากในทิฏฐธรรม แก่บุคคลผู้…

…องผู้ที่ไหว้พระรัตน ตรายอย่างถูกต้อง พร้อมกล่าวถึงการป้องกันอันตราย ซึ่งเป็นผลมาจากการที่มีเจตนาเป็นกุศล ในการปฏิบัติตามหลักการที่พบในคัมภีร์ การเรียนรู้และปฏิบัติตนถือเป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดความสำเร็…

…พียง อาการร่างเริงในอารมณ์ที่ไม่โอฬาร แห่งพระขีณาสพทั้งหลาย ฯ บทว่า สพฺพถาปิ ได้แก่ โดยความต่างแห่งอกุศลวิบาก กุศล- วิบาก และกิริยา ฯ แล้วฯ ศัพท์ว่า อฏฺฐารส เป็นการกำาหนดด้วยการคำนวณ ฯ บทว่า อเหตุกจิตตฺาน…

เนื้อหาบทนี้พูดถึงการวิเคราะห์ของจิตประเภทต่างๆ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยกล่าวถึงกำหนดอารมณ์ตามที่ได้เห็น ได้ยิน และได้รู้ นอกจากนี้ยังมีการระบุถึงจิตที่สั่นน้ำหนักและผลของอารมณ์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อจิตใต

…ีตะ จึงเป็นจิต ๑๕๑๒๐ ๆ ส่วนคำที่ ท่านอาจารย์พุทธทัตตเถระกล่าวไว้ว่า บัณฑิตพึงแสดงไขออกไปว่า กามาวจร กุศลจิตมี ๑๒๒๘๐ ดังนี้ นั้น บัณฑิตพึงเห็นว่า ท่านอาจารย์มิได้คำนึงถึงการคำนวณที่ลดไป (ที่หักออก) ด้วยอำน…

…โนกรรม พร้อมด้วยการทำความเข้าใจในการแสดงออกของกามาวจรจิตที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังมีการอธิบายคำว่า 'กุศล' ว่ามีความหมายอย่างไรและทำไมจิตชนิดนี้จึงมีความสำคัญในการปฏิบัติธรรม

…ิมีศรัทธา เป็นต้น เพราะถาก คือถาง หรือเพราะกระทำบาปธรรมที่น่าเกลียด ให้เบาบางลง หรือเพราะทำให้จมลงฯ กุศลเหล่านั้นแหละ ชื่อว่า กามาวจร และชื่อว่าจิต เพราะอรรถตามที่กล่าวแล้ว เพราะฉะนั้น จึงเรียกว่า กามาวจร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจลักษณะของกุศลจิตและกรรม โดยให้เห็นถึงความแตกต่างของวิบากตามแต่ละสาเหตุ รวมถึงอิทธิพลของความสามารถแห่งกรรมและความเ…

…วินีฎีกา - หน้าที่ 48 พึงทราบแม้ความที่กิริยาจิตเป็นจิตสหรคตด้วยโสมนัสตามสมควร โดย นัยที่กล่าวแล้วในกุศลจิตนั่นแล ฯ สเหตุกศัพท์ ในคำว่า สเหตุกกามา- วจรกุสลวิปากิริยาจิตฺตานิ นี้ เป็นวิเสสนะบ่งถึงวิบากและก…

ในเนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของกิริยาจิตในเรื่องของจิตสหรคตและกุศลจิต โดยอิงจากคำสอนในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งแบ่งแยกความแตกต่างของจิตและวิญญาณ การพูดถึงความแตกต่างระ…

…กิณณกะ มีกาล ทวาร และสันดาร เป็นต้น ก็มีเพียง ๕๔ เท่านั้น โดยความต่างแห่งธรรมที่หยั่งลงสู่ภายในแห่งอกุศลวิบาก และกิริยา คือ อกุศลวิบาก ๗ กุศลวิบากเหตุกะและอเหตุกะ ๑๖ รวมวิบากจิต ๒๓ อย่างนี้ อกุศลจิต ๑๒ กุ…

…ี้อธิบายถึงจิตในกามภพและประเภทต่างๆ ของจิต โดยแบ่งเป็นจำนวน ๕๔ รวมทั้งอธิบายถึงธรรมที่เกี่ยวข้องกับอกุศลวิบากและกุศลวิบาก เช่น อกุศลจิตและกุศลจิต พร้อมรายละเอียดของปฐมฌานกุศลจิตที่ประกอบด้วยธรรมเช่น วิตก,…

…้น ๆ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์ว่า วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ชื่อว่า ฌานฯ กุศลจิตที่สัมปยุตด้วยปฐมฌาน ชื่อว่า ปฐมฌานกุศลจิต มีคำถามสอดเข้ามาว่า ก็เพราะเหตุไร เมื่อสัปยุตธรรมมีผัส…

ในหน้าที่ 52 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีกล่าวถึงปฐมฌานซึ่งเป็นฌานเบื้องต้นที่เกิดจากการเพ่งอารมณ์และการเผาธรรมที่เป็นข้าศึก เช่น วิตก วิจาร ปีติ และสุข รวมถึงการตั้งจิตเป็นเอกัคคตา โดยองค์ฌานทั้ง 5 มีบทบาท

…ธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 57 เพราะอรรถว่า มีอากาศไม่มีที่สุดเป็นที่เกิดฯ กุศลจิตที่สัมปยุตด้วย อากาสานัญจาตนฌานนั้น ชื่อว่าอากาสานัญจายตนกุศลจิต ฯ [วิเคราะห์วิญญาณณัญจายตฌาน] วิ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฏีกา ศึกษาอากาศที่ไม่มีที่สุดและความหมายของวิญญาณในระดับต่างๆ โดยเฉพาะวิญญาณอนันตะและอรูปวิญญาณที่ ๒ ซึ่งมีความเกี่ยวพันกับการปฏิบัติธรรมและการบ

…นาจสัญญา เป็นเพียงตัวอย่าง แม้เวทนาเป็นต้นในฌานนั้น ก็ ชื่อว่า เนวเวทนานาเวทนา เป็นต้นเหมือนกันแล ฯ กุศลจิตที่สัมปยุต ด้วยเนวสัญญาสัญญายตนะ ชื่อว่า เนวสัญญานาสัญญายตนกุศลจิต ฯ ก็ด้วย ปิ ศัพท์ ในบทว่า จตฺต…

…ปลีกย่อย มีการเข้าไปกำหนดฌานด้วยอำนาจสัญญา แม้ว่าในฌานนั้นจะมีความแตกต่างจากเวทนาหรืออารมณ์อื่นๆ และกุศลจิตที่เกี่ยวข้องกับเนวสัญญานาสัญญายตนกุศลจิตอาจปรากฏขึ้นได้

…บัณฑิตพึงทราบว่า โสภณะ ฉะนี้แล ฯ ด้วยถ่อยคำเพียงเท่านี้ [สังคหคาถา] ธรรม ๕๒ อย่าง คือ อัญญสมานา ๑๓ อกุศล ๑๔ และโสภณ ๒๕ (ท่านเรียกว่า เจตสิก) ฯ ต่อจากนี้ไป ข้าพเจ้าจะกล่าว สัมประโยคแห่งเจตสิกเหล่านั้น ที่ไ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีอธิบายถึงเจตสิกและการจัดหมวดหมู่ต่างๆ เช่น กายปาคุญญตา และจิตปาคุญญตา รวมถึงการประมวลผลเจตสิกที่มีผลต่อจิต บทวิเคราะห์ในเนื้อหาที่จะกล่าวถึงเจตสิก และการรวมกับปัญญิน