คุ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 374 / 809

…วัตถุทวารภาว์ สาเธนฺติ ปวตฺตติ ฯ อิตร สสมภารจักขุฒิ วุจจติ ฯ เอว โสตาทโยปี ยถากกม โสตพิลพุภนฺตเร องฺคุลิเวธกาการ์" อุปจิต ตนุตมฺพโลม นาสิก ภนฺตเร อชปทสณฺฐานํ ชิวหามชเฌ อุปปล ทลคฺคสณฺฐานํ ปเทสมภิพยาเปตวา…

เนื้อหานี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถสงฺคหภายในและภายนอก ผ่านการเปรียบเทียบการทำงานของธาตุกับสภาวะของวิญญาณ โดยมีการอธิบายถึงการเกิดขึ้นและการสลายตัวของพลังงาน รวมถึงการสื่อสารระหว่างธาตุต่าง ๆ ในชีว

… อากาสาทิกโต กุจฉ- จมมานนุตรโตปิ จ มหนฺโต จ มณฑาทีน สทฺโท โสตสฺส โคจโร ฯ คนฺตฺวา วิสยเทสนฺติ ผริตวา คุณหที่ติ เจ อธิฏฐานวิธาเนปิ ตสฺส โส โคจิโร สิยา ฯ ภูตปฺปพนฺธโต โส เจ ยาติ อินทรียสนุนิธิ กมฺมจิตฺโตชส…

ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหและความสำคัญของทั้งการรับรู้และอสมฺปตฺตวเสนที่มีต่อสภาพแวดล้อมความรู้ต่าง ๆ ซึ่งทำให้เราสามารถเข้าใจถึงจักขุและโสตได้ว่ามีการทำงานอย่างไรโดยอ้างอิงถึงการตั้งอยู่ของ

…ทสฺสน์ สสารโต มุญจิตุกาโม อสุทธิมคฺเค สุทธิมคฺคปรามสน ขนฺเธสุ อตฺตตฺตนิยคฺคาหภูติ อตฺตวาททสฺสนทวยญจ คุณหาติ ตสฺมา ทิฏฐปาทานาทีนมปิ ปจฺจโยติ ตณฺหาปจฺจยา อุปาทาน ฯ ยการห ๑. สี. ม. ปากฏภาวโต ฯ ๒. สี. ม. นา…

ในเนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยอธิบายถึงแนวคิดต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอวิชชา สังขาร และวิญญาณ รวมถึงผลกระทบของอวิชชาต่อการปรากฏและการเกิดของสังขาร และความสัมพันธ์ระหว่างนามรูปและวิ

…ิฏฐิตภาว- สาธนสงขาตมูลภูเจน อุปการกา ฉ ธมฺมาติ ทฏฺฐพฺพฯ อาลมพิยติ ทุพพเลน วิย ทณฑาทิก จิตตเจตสิเกหิ คุณหยที่ติ อาลมพน์ ฯ จิตตเจตสิกา หิ ย ย ธมุม การพฺภ ปวตฺตนฺติ เต เต ธมฺมา เตสํ เตสํ ธมฺมานํ อารมฺมณปจฺ…

ศึกษาความสัมพันธ์และการอธิบายแนวคิดอภิธรรม โดยเฉพาะการศึกษาเรื่องปฏิจจสมุปปาทที่ระบุถึงเหตุและผลของสรรพสิ่งที่เกิดขึ้นในธรรมชาติ พร้อมการวิเคราะห์ในแต่ละบท ดังนั้นการทำความเข้าใจอภิธรรมจึงมีผลเกี่ยวเน

…ปฏฐานฏฐกถาย โลกุตตโร ปน อาเสวนปจฺจโย นาม นตฺถิติ ฯ ตตฺถ หิ กุสล ภินนชาติกสฺส ปุเรจรตฺตา น เตน อาเสวนคุณ คุณหาเปติ ฯ ผลจิตตานี จ ชวนวเสน อุปฺปชฺชมานานปี วิปากาพยากเต วุฒิตนเยเนว อาเสวน น คณฺหนฺติ น จ อญฺ…

บทนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์และการตีความของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา พร้อมกับการวิเคราะห์การทำงานของจิตและการประพฤติปฏิบัติในแง่ของอภิธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงการสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลของจิตตเจตสิกและรูปธรรม แ

…นามวิสิฎฐา มาสาทปัญญาติ จ ฯ อสมฏฺฐาการนติ ติตรูปกลาเปหิ อสมผุฏฺฐิ สุสิราทอาการ ฯ กูปกุหาฬิกาติ ธูป- คุหาฉิททาทิกา อากาสปญฺญตฺติ ฯ ติติภูตนิมิตฺตนฺติ ปฐวีกสิณาท ตต์ภูตนิมิตต์ ฯ ภาวนาวิเสสนฺติ ปริกมมาทิเภ…

บทนี้ยังนำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและอธิบายถึงธรรมที่สำคัญ เช่น การจัดการการปฏิบัติทางจิต และวิธีการพัฒนาความเข้าใจในธรรมชาติของจิต อัพเดทวิธีการที่เกี่ยวข้องกับการสังเกตตามกรอบของอภิธมฺมตฺถ

…าเรน ขณฑิตวา ตตฺถ ตตฺถ จิตติ วิกขิตตก ฯ กากปทาทอากาเรน สตฺเถน หนิตวา วิวิธ จิตต์ หตวิกขิตตก ๆ โลหิตปคุฆรนก โลหิตก์ ฯ กิมกุลปคุฆรนก ปุฬวก ฯ อนุตมโส เอโกปิ อฏฺฐิ อฏฺฐิก นาม ฯ อนุอนุสสรณ์ อนุสสติ ฯ อรหัตตา…

เนื้อหาดังกล่าวเกี่ยวข้องกับความหมายและความเข้าใจของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และการศึกษาคุณธรรมของพระพุทธเจ้าและพระสงฆ์ รวมถึงแนวทางในการฝึกปฏิบัติเพื่อการเข้าสู่ความสงบและการเกิดใหม่ในภาวะท…

…า - หน้าที่ 260 นวมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 261 ન สพฺพตฺถาปีติ จตฺตาฬิสกมฺมฏฺฐาเนส ฯ นตฺถิ อปฺปนา พุทธ คุณาทีน ปรมตฺถภาวโต อเนกวิธตตา เอกสสาปี คมภีรภาวโต จ พุทธานุสสติอาที่สุ ทสสุ กมฺมฏฺฐาเนส อปปนาวเสน สมา…

…าอารมณ์ใหม่ๆ เพื่อนำไปสู่การเกิดผลดีในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอวิธีการต่างๆ ของการพัฒนาสมาธิและการควบคุมจิตในหลากหลายสภาวะ การปรับใช้ในสังคมและการเพิ่มคุณภาพชีวิตของบุคคล ตามหลักการพุทธศาสนา

…ตา ตสฺส วเสน ฯ สรสวเสนาติ ราคาที่สุญฺญตฺตา รูป- นิมิตตาที่อารมฺมณรหิตตฺตา กิเลสปณิธิรหิตตฺตา อตฺตโน คุณวเสน ฯ สพฺพตฺถาปีติ มคฺควีถีย์ ผลสมาบัติวิถียญจ ฯ สพฺเพสมปีติ มคฺคสฺส ผลสฺสปิ ฯ สตุตกฺขตต์ สตฺต วาเ…

…ธิบายถึงเหตุที่ทำให้เกิดสภาวะแห่งความสุขและการพ้นจากทุกข์ นอกจากนี้ยังเกิดเหตุที่เน้นเรื่องของการควบคุมอารมณ์และการทำใจให้สงบ ทั้งนี้นำเสนอแนวคิดเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจแนวทางในการเข้าถึงนิพพาน รวมไปถึงการ…

…ีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 277 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 278 อริยมคฺคปญฺญาปริสุทฺเธน สีลาทิคุเณน โสภิตา ตโตเยว ลชชิโน ภิกขู ธัญญาน อธิวาสภูติ อุทิโตทิต อาจนุตปฺปสิทธ์ ตุ มูลโสม นาม วิหาร ปุญญวิ…

…นี้กล่าวถึงบทเรียนในอภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา ที่มีรายละเอียดในหน้าที่ 277 และ 278 เน้นที่การพัฒนาปัญญาและคุณธรรมในการปฏิบัติธุดงค์ ศึกษาคุณธรรมและการบำเพ็ญบุญบารมีเพื่อให้เกิดผลดีในชีวิต และอธิบายถึงคุณสมบัต…

…กันฯ เปรียบเหมือนบุรุษชาวบ้านคนนั้น แม้ขาดมิตรนั้น ก็ไม่มีความหวาดระแวงเข้าสู่พระราชวังได้ เพราะความคุ้นเคน ฉันใด จิตไม่มีวิตกก็ฉันนั้น แม้เว้นวิตกเสียก็ขึ้นสู่อารมณ์ได้ เพราะความ คุ้นเคย ฯ ก็จิตภาวนาที…

เนื้อหานี้พูดถึงการเข้าใจจิตและอารมณ์ โดยการเปรียบเทียบการเข้าถึงพระราชวังของชาวบ้านกับจิตที่สามารถขึ้นสู่อารมณ์ได้ถึงแม้ไม่มีวิตก นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสำคัญของวิตกและวิจารในกระบวนการจิตภาวนา ซึ่ง

…งบุคคลผู้สั่งสมแล้วโดยมากในกุศลชวนะแล่นไปแล้ว ตทารมณ์เป็นอเหตุกะ แม้ต่อจากติเหตุกชวนะ ย่อมมีโดยความ คุ้นเคยที่เป็นไปในลำดับแห่งอกุศลชวนะ อนึ่ง แม้ตทารมณ์เป็นไตร เหตุ ต่อจากอกุศลชวนะ ย่อมมีโดยความคุ้นเคย…

เนื้อหาในหลักพระอภิธรรมเกี่ยวกับชวนะทั้งกุศลและอกุศล ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดตทาลัมพนะ โดยชวนะที่ผสมด้วยอุเบกขา การวิเคราะห์สถานะที่ไม่เปลี่ยนแปลงของชวนะต่อการเข้าใจว่าตทารมณ์อาจแปรผันได้ อันส่งผลกระท

…ภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 211 บทว่า มนุสฺสคณนาย คือ โดยการนับปีของพวกมนุษย์ ฯ สองบทว่า ตโต จตุคุณ ความว่า เอา ๔ คูณ ด้วยอำนาจการเอา ๒ คุณวันและปี อย่างนี้ คือ ๑,๐๐๐ ปีทิพย์ เพราะเอา ๒ คูณวันที่กำห…

เนื้อหาครอบคลุมการนับปีตามอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยแสดงความแตกต่างระหว่างอายุของมนุษย์และเทวดาในแต่ละชั้น เช่น อายุของเทวดาชั้นจาตุมมหาราชิกา, ดวงดึงส์, ยามา, ดุสิต, นิมมานรตีน และปรนิมมิตวสวัตตีน โดยกา

…ุทธโฆษาจารย์กล่าวไว้ในอรรถกถา โดยไม่แปลกกันเลยว่า "บรรดาฌานทั้ง ๓ นั้น ฌานที่สักว่าได้แล้ว ยังไม่เสพคุ้น ชื่อว่า ปริตตฌาน" ฯ อนึ่ง ท่านกล่าวว่า "ฌานที่เจริญยังไม่ดีนัก มีวสี ภาพนังไม่บริบูรณ์ ชื่อว่ามัช…

…ี ศึกษาเกี่ยวกับปริตตฌาน, ปณีตฌาน และมัชฌิมะ รวมถึงการแยกประเภทของฌานที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์และการเสพคุ้นจากธรรมที่มีภูมิเสมอกัน การทำความเข้าใจในเรื่องนี้สำคัญต่อการปฏิบัติธรรมในพระพุทธศาสนา

…ัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 307 ชื่อว่ามเหสี เพราะอรรถว่า ทรงแสวงหา คือค้นคว้า คุณอันใหญ่ มีสีลขันธ์เป็นต้นฯ คำว่า อิติ จิตต์ เป็นต้น เป็นคำกล่าวย้ำ ปรมัตถธรรมทั้ง 4 มีจิตเป็นต้น ที…

บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา โดยเน้นคำอธิบายเกี่ยวกับคุณธรรมและจิตที่มีความสำคัญในการเข้าใจปรมัตถธรรมทั้ง 4 เสนอมุมมองเกี่ยวกับการจำแนกและอรรถของคำที่จำเป็…

…มที่ยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น ๑ เพียรเพื่อความเจริญยิ่ง ๆ ขึ้นไป แห่ง กุศลธรรมที่เกิดแล้ว ๑ ฯ อิทธิบาท (คุณเครื่องให้สำเร็จความประสงค์) 4 อย่าง คือ ฉันทิทธิบาท อิทธิบาทคือฉันทะ ๑ วิริยิทธิบาท อิทธิบาทคือวิร…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาธรรมในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ซึ่งได้กล่าวถึงองค์ฌาน ๕ อย่าง องค์มรรค ๕ อย่าง อินทรียธรรม ๑๖ ประการ และพลธรรม ๕ อย่าง รวมถึงรายละเอียดเกี่ยวกับสติปัฏฐาน ๔ ประการ อาหารทางธรรม ๔

ન્ ය ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 334 ย่อมตื่นจากความหลับคือกิเลส หรือย่อมเบิกบานด้วยได้บรรลุมรรคผล เพราะไม่มีกิเลสกำเริบ ด้วยธรรมสามัคคี มีสติเป็นต้นอันใด ธรรม สาม

…เรียกว่า ธรรมวิจัน หมายถึง การไตร่ตรองธรรม รวมทั้งการทำความเข้าใจในเวทนาต่างๆ อันเกี่ยวข้องกับสมาธิ คุณสมบัติของวิริยะและปัญญาในฐานที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้บรรลุถึงการตรัสรู้

…ดียว ก็ชื่อว่าอัฏฐิกะ [อธิบายอนุสสจิ ๑๐] ન การระลึกเนือง ๆ เสมอ ชื่อว่าอนุสสติ ฯ อนุสสติที่มีพระพุทธคุณ มีความเป็นพระอรหันต์เป็นต้นเป็นอารมณ์ ชื่อว่าพุทธานุสสติ ฯ อนุส ઘ્ન สติที่มีพระธรรมคุณมีความเป็นธร…

…ื้อหานี้กล่าวถึงประเภทของซากศพต่าง ๆ ที่มีการกัดกินหรือมีการทำลาย รวมถึงคำอธิบายเกี่ยวกับการระลึกถึงคุณของพระพุทธเจ้าหรือ จาคานุสสติ โดยมีการแบ่งประเภทการระลึกถึงเป็นหลายลักษณะ เช่น อนุสสติที่เกี่ยวกับพ…

…ฺพตฺถาปิ คือ แม้บรรดากรรมฐาน ๔๐ อย่าง ๆ อัปปนาไม่มีในกรรมฐาน ๑๐ อย่าง มีพุทธานุสสติเป็นต้น เพราะพระ คุณของพระพุทธเจ้าเป็นต้นเป็นปรมัตถ์ เพราะมีมากมายหลายอย่าง และเพราะแม้พระคุณอย่างเดียวก็เป็นของลึกซึ้ง…

…น อสุภกรรมฐาน และถึงวิธีการฝึกอบรมจิตเพื่อให้ถึงอัปปนาในระดับต่างๆ นอกจากนี้ยังพูดถึงความสำคัญของพระคุณของพระพุทธเจ้า ที่ส่งผลต่อสมาธิและการเข้าถึงอัปปนาได้

…ม ว่านัมพะ ผู้มีการเกิดคืออุบัติ ในตระกูลไพศาล งดงามด้วยจารีต คือ มารยาทประจำตระกูบ ผู้มีบ่อเกิดแห่งคุณมีทานศีลเป็นต้นเจริญรุ่งเรือง และบริสุทธิ์ด้วยศรัทธา ที่มีกรรมเป็นต้นเป็นวิสัย ปรารถนาความเอ็นดู แก…

บทความนี้พูดถึงผู้ที่มีชื่อว่านัมพะในพระอภิธัมมัตถสังคหะ โดยเน้นความสำคัญของศีลและคุณธรรมในการดำเนินชีวิต รวมถึงการเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่แก่ผู้อื่น ผ่านการศึกษาพระธรรมและวิถีชีวิตที่ดีในตร…