หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมะเพื่อประชา
273
ธรรมะเพื่อประชา
…้แล้ว คุณวิเศษทั้ง ๕ อย่าง คือ จกฺขุ อุทปาท ญาณ์ อุทปาทิ ปญฺญา อุทปาทิ วิชชา อุทปาทิ อาโลโก อุทปาทิ จักขุ ญาณ ปัญญา วิชชา อาโลโก คือ แสงสว่าง ก็จะบังเกิด ขึ้นมาเป็นลำดับๆ อะไรที่เป็นความมืดมน หรือลี้ลับของ…
บทความนี้เกี่ยวกับการเข้าถึงธรรมกายและการดับทุกข์ โดยการทำใจหยุดเพื่อขจัดอวิชชา ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการหยุดในเส้นทางการทำลายกิเลส และความรู้แจ้งในธรรมะที่เปิดเผยสิ่งลี้ลับแก่โลกและชีวิต ตลอดจนการ
บาลีไวยกรณ์: การใช้ทีฆะและรัสสะ
19
บาลีไวยกรณ์: การใช้ทีฆะและรัสสะ
…ว วเทยย เอา โอ เป็น ว อุ. ว่า อถโข-อสฺส เป็น อถวสุส เอา อุ เป็น ว อุ ว่า พหุ-อาพาโธ เป็น พหุวาพาโธ, จักขุ-อาปาก เป็น จกฺขุวาปาå.
บทความนี้อธิบายการใช้ทีฆะและรัสสะในภาษาบาลี ผ่านตัวอย่างต่าง ๆ ที่แสดงถึงการลบและการแปลงสระในคำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้ตัวอักษรและสระในการสร้างศัพท์ใหม่ เช่น การแปลง อิ เอ หรือ โอ และผลกระทบต่อโครงสร้
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - ปฐโม ภาโค
304
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - ปฐโม ภาโค
…ิรุฑโฒ สกุณวิเสสาที่สุ นิรุฑฒา มยุราทิสททา วิยาติ โยชนา ฯ นิรุฬหตีติ นิรุฑโฒ ๆ หิสุทโท ปากฎกรณตโถ ๆ จักขุ อิติ สทฺโท จกฺขุสทฺโท ฯ ทสฺสนตฺถิ ทฏฺฐิ ฯ ทฏฺฐิ กาเมตติ ทฏฐกาโม โย ปุคคโล ทฏฐิ...อิติ ตสฺมา โส บุคค…
…สำรวจและวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา โดยเน้นไปที่การตีความและการอภิปรายเกี่ยวกับวิสัชชน์และจักขุสทฺโท พร้อมนำเสนอแนวทางในการเข้าใจข้อมูลที่เป็นประโยชน์และการนำไปใช้งานในชีวิตประจำวัน สาระสำคัญนี้ส…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
308
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ีติ สมภวตีติ ปเท กตฺตา ฯ อิตติ กตฺวาติ ปเท อากาโร ฯ กตุวาติ วุตฺตนฺติ ปเท ปุพพกาลกิริยา ฯ จกฺขติ... จักขุติ วจนนติ ปทสฺส สรุป์ ฯ วจนนุติ วุตฺตนฺติ ปเท กมุม ฯ મૈં [๑๘๘] โปฏฐเกสุ ปน วุจจตีติ อตฺถิ ฯ ติ น ยุช…
…ารรับรู้ของมนุษย์ โดยมีการสนทนาเกี่ยวกับหลักการทางจิตที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีการอ้างอิงถึงจักษุโดยเฉพาะ จักขุสมี และการศึกษาจิตวิญญาณที่เกี่ยวข้องกับการมองเห็น ทั้งนี้มีการอธิบายถึงการสร้างความเข้าใจในบริบทที่…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญจิกา
332
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญจิกา
…านาน อสมานาน อสมานาน นิสสยานิ เอเตส์ จกฺขุวิญญาณาทีนนฺติ อสมานนิสสยาน ฯ จกฺขุวิญญาณ์ อาทิ เยส์ ตานี จักขุ วิญญาณาที่นี่ ฯ สมฺปฏิจฉนนทวย์ หทยวัตถุนิสสิต ฯ ปญฺจ วิญญาณานิ จกฺขุวาทิวตถุนิสสิตานิ ฯ สมาโน หทยวั…
ในบทนี้กล่าวถึงอภิธานมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งเป็นการศึกษาและวิเคราะห์ความหมายของทุกข์และสุข โดยพิจารณาอารมณ์ต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับกายวิญญาณ นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงการตั้งอยู่ในสมปฏิจฉนฺนและการเกิดผลทางจิตตา
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
140
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 140 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 140 [๑๗๘] จกฺขุสส อเนกฤตา จกฺขุเมวาติ เปตวา ปสาท จกเเมวาติ วิวรติ ฯ ปฐโม เอวสทฺโท จกฺขุ เอว ทว
เนื้อหาในอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยาฉบับนี้กล่าวถึงความสำคัญของช่องทางการรับรู้ทั้งหก ซึ่งประกอบด้วย จักขุ (ตา) มโน (จิต) และการวิเคราะห์ความหมายของข้อมูลที่ได้รับ รวมถึงการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์และ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
264
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…ขุวิญญาณ โต อญฺญ์ โสตวิญญาณาภิวิญญาณ ฯ สมาคมน์ สมงฺโค อญฺญวิญญาณน สมงฺโค อญฺญวิญญาณสมงฺโค ฯ โส อสฺส จักขุนทรียสส อตฺถิติ อญฺญวิญญาณสมงฺคี ฯ ปิสทฺโท น เกวล จักขุ วิญญาณสมงคิสส จกฺขุนทรียสฺส รูปทสฺสนปุปสงฺโค…
เนื้อหาในหน้า 263 ของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา อธิบายเกี่ยวกับการจัดประเภทวิญญาณในมุมมองต่างๆ รวมถึงการเชื่อมโยงกับประสบการณ์ที่เกิดขึ้นในรูปแบบของการรับรู้และสัมผัสผ่านประสาทต่างๆ เช่น จักษุและโสต
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
370
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…จ ฯ ปวตฺตน์ ปวตฺติ อินทริยาน ปวตฺติ อินทริยปปวตฺติ ฯ อินทริยานนฺติ จกฺขุโสตวิญญาณาห์ วัตถุทวารภูตาน จักขุ โสตินทริยาน ฯ ย ปน อภิธมฺมาวตารฎีกาย อินทริยานนฺติ จกฺขุวิญญาณาทีน วัตถุทวารภูตาน จักขุนทริยานํ ปญฺ…
…วิญญาณจะปรากฏ ผลกระทบต่างๆ ที่มีต่อมโนทัศน์และจังหวะชีวิตของมนุษย์ และเนื้อหาที่สำคัญในอภิธรรม เช่น จักขุวิญญาณ และ อภิธมฺมาวตารฎีกา ไม่ว่าจะเป็นในแง่ของการศึกษาแค่เป็นทฤษฎีหรือเพื่อการปฏิบัติใช้จริง.
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญจิกา
371
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปัญจิกา
…า สามัญเญน วุตต์ ฯ อินฺทฺริยปปวตฺติยา อานุภาโว อินฺทริ...ภาโว ๆ ทวารญจ วีถี จ ทวารวิถีโย ฯ ทวารนุติ จักขุทวาราทิ ฯ วิถีติ จักขุ วิญญาณาทีวีถี ฯ ทวารวิถีน เภโท ทวาร....เภโท ฯ นิยมน์ นิยโม จิตตาน นิยโม จิตตน…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา วิเคราะห์การปฏิบัติตนและองค์ประกอบต่างๆ ในการพิจารณาทั้งด้านจิตและวัตถุ รวมถึงการสร้างมโนภาพเกี่ยวกับผู้ที่มีการเติบโตทางจิตใจ ผ่านการตีความและการสังเคราะห์จากบทเร
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
702
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
… ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 700 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 700 มาคตอารมณ์ วัย ทิพพจักขุสฺส อาปาถคตรูปายตน์ วิย จ มโน...อาจริยาติ โยชนา ฯ ปนสทฺโท วิเสโส ฯ วุตฺตสฺส ภาโว วุตตตา ฯ ติ คตินิมิ…
เนื้อหานี้มีการนำเสนอความสำคัญของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเน้นไปที่การวิเคราะห์อารมณ์ การใช้คำว่า 'ปัญจ' ซึ่งเชื่อมโยงกับคตินิมิตต์และอารมณ์ภายในจิต มีการพูดถึงการปฏิสนธิและคุณสมบัติของอารมณ์ที่มีบทบาท
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา
24
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถ โยชนา
…ถุทวาร์ ฯ วัตถุทวารสุส ภาโว วัตถุทวารภาโว ฯ สาเธตีติ สาเธนต์ ย์ จกฺขุ ฯ ยถาโยค... สาเธนฺตนฺติ เอตฺถ จักขุ จกฺขุวิญญาณนิสสัยภาวโต (ปวตฺติมุขภาว) วัตถุภาวทวารภาวญฺจ สาเธติ สมปฏิจฉนนาทีน ปน ๆ ตทาลมหนาวสานาน อ…
ในหน้านี้มีการพูดถึงอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา และอธิบายเกี่ยวกับจักขุวิญญาณและวัตถุต่าง ๆ รวมทั้งการวิเคราะห์ภาวะของวัตถุและความสัมพันธ์กับจักขุไรบบนพื้นฐานหลาย ๆ ประการ…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การวิเคราะห์และความหมาย
192
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - การวิเคราะห์และความหมาย
…ปน ยถากกม ทฏฺฐ กามตาโสตุกามตาฆายิตุกามตาสายตกามตาผุสิตกามตานิทานกมุม- สมุฏฐานภูตปุปสาทลกฺขณ์ ฯ ตตฺถ จักขุ ดาว มชเฌ กณหมณฑลสฺส โอกาสรปริมาเณ อภิมเข ฐิตาน สรีรสัณฐานุปฺปตฺติปเทเส เดลมิว ปิจปฎลานิ สตฺตกฺขิ ด.…
ในบทนี้มีการสำรวจและวิเคราะห์อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นความสำคัญของการเข้าใจอุปาทายรูปและปัญหาที่เกี่ยวข้องกับการเกิดและการมีอยู่ของสรรพสิ่ง ซึ่งมีการอธิบายถึงหลักการที่เกี่ยวข้องกับมหาภูตต่างๆ และ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 36
36
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 36
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 36 วิญญาณในจักขุ เพราะอาศัยอยู่ในจักษุนั้น เหตุนั้น จึงชื่อว่า จักขุ วิญญาณ ฯ สมจริงตามคำว่าที่ท่านกล่าวไว้ว่า วิญญา…
ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี อธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างวิญญาณและจักขุ รวมถึงการวิเคราะห์วิญญาณที่อาศัยอยู่ในกายและประสาทสัมผัสต่าง ๆ ท่านอาจารย์ได้แสดงให้เห็นถึงสภาวะของ…
การศึกษาเกี่ยวกับทวารในอภิธัมมัตถสังคหะ
113
การศึกษาเกี่ยวกับทวารในอภิธัมมัตถสังคหะ
…อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 113 ชื่อว่าทวาร ในทวารสังคหะ มี 5 อย่าง คือ จักขุทวาร ๑ โสต- ทวาร ๑ มานทวาร ๑ ชิวหาทวาร ๑ กายทวาร ๑ มโนทวาร ๑ ฯ บรรดาทวารเหล่านั้น จักขุนั่นแล ชื่อว่…
บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับทวารทั้งห้าตามอภิธัมมัตถสังคหะ ได้แก่ จักขุทวาร, โสตทวาร, มานทวาร, ชิวหาทวาร, กายทวาร, และมโนทวาร โดยอธิบายถึงการเกิดของจิต ๔๖ ภายใต้ปัญจทวารแล…
อภิธัมมัตถสังคหะ: วัตถุและวิญญาณธาตุ
116
อภิธัมมัตถสังคหะ: วัตถุและวิญญาณธาตุ
…ิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 116 ชื่อว่าวัตถุ ในวัตถุสังคหะ มี 5 อย่าง คือ จักขุ ๑ โสตะ ๑ มานะ ๑ ชิวหา ๑ กาย ๑ หทัยวัตถุ ๑ ก็วัตถุเหล่านั้นแม้ทั้งหม ย่อมได้ในกามโลกฯ แต่วัตถุ ๓ มีฆ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการศึกษาอภิธัมมัตถสังคหะและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเฉพาะเรื่องวัตถุ 5 อย่างในกามโลก รวมถึงการที่มโนวิญญาณธาตุและวิญญาณธาตุอาศัยวัตถุอย่างไร ทั้งนี้ในแต่ละภพแบ่งออกได้ชัดเจนคือ กามภพ
อธิบายรูปทรงและธาตุในอภิธัมมะ
260
อธิบายรูปทรงและธาตุในอภิธัมมะ
…บาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 260 ปฐวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุ ชื่อว่ามหาภูตรูป ๑ จักขุ โสตะ ฆานะ ชิวหา กาย ชื่อว่าปสาทรูป ๑ รูป เสียง กลิ่น รส และโผฏฐัพพะ กล่าวคือภูตรูปทั้ง ๔ เว้นอาโปธา…
เอกสารนี้นำเสนอการศึกษาเกี่ยวกับรูปทรงและธาตุต่างๆ ในอภิธัมมะ โดยแยกรูปทรงออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น มหาภูตรูป, ปสาทรูป, และลักษณะรูป รวมถึงการแสดงออกถึงลักษณะต่างๆ ที่สำคัญในการดำรงชีวิตและการเข้าถึงควา
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
286
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…บด้วยสามารถ ที่อาศัย สำหรับ จมูก สิ้น กาย กลิ่น ลิน รส ฯ การไม่ประจวบถึง แม้ ด้วยอาการทั้ง ๒ สำหรับ จักขุ โสตะ รูป เสียง ดังนี้ ฯ แม้รูป ๑๖ อย่างนอกนี้ มีชื่อว่าสุขุมรูปเป็นต้น เพราะไม่มีสภาพมีความเป็น ของ…
เนื้อหานี้พูดถึงการกระทบกระทั่งระหว่างคนและวัตถุ โดยเชื่อมโยงเข้ากับภวังคจิตที่ไม่มีกำลังและการประจวบกันด้วยอารมณ์ นอกจากนี้ยังมีการแยกแยะระหว่างรูปที่มีความหยาบและละเอียด รวมถึงการอธิบายถึงนิทัสสนะแล
ความต่างกันในธรรมของอภิธัมมัตถสังคหบาลี
287
ความต่างกันในธรรมของอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…า ด้วยอำนาจแห่งโคจร (อารมณ์) ที่ยังไม่ถึงตน หรือด้วยอำนาจแห่งตนยังไม่ถึงประเทศ แห่งอารมณ์ ฯ ด้วยว่า จักขุและโสตะ อันรูปและเสียงยังไม่ถึงตน หรือจักขุและโสตะนั้น ยังไม่ถึงซึ่งรูปและสียงนั้น ด้วยตนเอง ย่อม รั…
บทนี้พูดถึงความต่างในธรรมที่เหมือนกัน และความสามารถของจักขุและโสตในการรับรู้และเข้าใจสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่นอกเหนือจากตัวตน รวมถึงความเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และประส…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
300
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 300 ปฐมกัลป์ ฯ แต่การไม่ได้จักขุ โสตะ และภาวรูปในทุคติ ด้วยสามารถ แห่งสัตว์ผู้เป็นสังเสทชะและอุปปาติกะ แม้ทั้ง ๒ พวก การไม่ได้ฆานะ ด…
เนื้อหาในหน้าที่ 300 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงอายตนะของสัตว์ในทุคติว่ามีความแตกต่างกันในเรื่ององค์ประกอบของการรับรู้ และสามารถแบ่งเป็นกลุ่มตามลักษณะทางร่างกาย เช่น สัตว์บอ
อายตนะและกำเนิดของอุปปาติกสัตว์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
301
อายตนะและกำเนิดของอุปปาติกสัตว์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…เหล่านั้น เป็นอายตนะเป็นไปร่วมกัน ด้วยสามารถ ความไม่เป็นไปในภพแผนกหนึ่ง ๆ โดยพุทธประสงค์อย่างนี้ว่า จักขุ และโสตะ เว้นฆานะและชิวหาเสีย เป็นไปในรูปภพฉันใด ฆานะ และชิวหาจะเว้นจากกันและกันเป็นไปฉันนั้นหามิได้…
เนื้อหานี้เน้นการอธิบายเกี่ยวกับอายตนะของอุปปาติกสัตว์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยกล่าวถึงความสำคัญของสังเสทชสัตว์ที่ไม่มีฆานะ และรายงานข้อคิดเห็นจากอรรถกถาจารย์ที่อธิบายการจัดหมวดหมู่ของสัตว์นี้ อธิบายถ