หน้าหนังสือทั้งหมด

พระไตรปิฎกและพระธรรมคุณ
153
พระไตรปิฎกและพระธรรมคุณ
…9 อรรถกถานั้นเป็นคัมภีร์อธิบายพระไตรปิฎก ซึ่งแต่งขึ้นประมาณ พ.ศ. 956 และยังมีคัมภีร์อื่น ๆ อีก เช่น ฎีกา และ อนุฎีกา ฎีกาเป็นคัมภีร์อธิบายอรรถกถา แต่งขึ้นประมาณ พ.ศ. 1587 ส่วนอนุฎีกาเป็น คัมภีร์อธิบายฎีกา…
…ำให้มีจำนวนเล่มรวมเป็น 91 เล่มในปัจจุบัน อรรถกถานั้นเป็นคัมภีร์ที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนาพร้อมกับ ฎีกา และอนุฎีกา ซึ่งเป็นคัมภีร์อธิบายที่จัดทำขึ้นในสมัยต่าง ๆ โดยพระธรรมคุณที่ตรัสไว้ในวัตถุปมสูตรสามารถ…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - เนื้อหาและแนวคิด
649
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - เนื้อหาและแนวคิด
…ริยา อญฺญถาปิ ปกาเรน ต อภิญญาภาวปฺปตฺตสฺส อวิปากภาว์ สาเธนฺติ ฯ มูลยนฺติ เอตายาติ มูลา อฏฐกถา เอตาย ฎีกาย มูลยุติ ปติฏฺฐาติ อิติ ตสฺมา สา ฎีกา มูลา ฯ มูล ปติฏฺฐาย สพฺพโต ณวุตวาวี วาติ อ ฯ ฏิกิยติ ชานิยติ …
…โดยการชี้ให้เห็นการมีและไม่มีการตอบสนองในแต่ละหลักธรรม ซึ่งมีการอ้างอิงถึงบทเรียนที่เกี่ยวข้อง เช่น ฎีกา ซึ่งจะทำให้เราเข้าใจในระดับลึกของความเป็นจริงในธรรมและคุณค่าของอภิธรรมอย่างแท้จริง ในการปฏิบัติและส…
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
584
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา
…เอว ตตฺถ การิโน ฯ อยมิว ทิสสนฺตฺติ อีทิสา ภิกฺขุ ฯ อิติ สรุป ฯ อธิปปาโยติ ลิงคตฺโถ ฯ [๔๐๓] อตฺตนา กตฎีกาย นิฏฐิตภาว์ มาเป็นโต อาห นิฏฐิตาตุยาท ๆ อภิ...นาม อย อภิ...ฎีกา นิฏฐิตา จ ฯ นิฏฐิ ปริโยสาน อิตา คตา…
บทความนี้สำรวจความหมายของอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการศึกษาและการวิเคราะห์ข้อมูลทางปรัชญาในพระพุทธศาสนา มีการกล่าวถึงการนิยามและการใช้งานในส่วนต่างๆ เช่น การทำความเข้าใจนิสัยจิตและความสัมพ
วารสาร 'อยู่ในบุญ'
58
วารสาร 'อยู่ในบุญ'
…ระพีพรรณ ใจคำดี, นกนพ เทวา กองบรรณกิจการ พระมานัส ธุวัชครโต, พระมหาธร สมนฺโน อินทฺนตฺถปฺโน, พระอธิ ฎีกา วุฒิโภ, พระอธิ ฎีกา วิริยะมนตรี, พระอธิ ฎีกา ดีดาว, พระอธิ ฎีกา ภัคพลปาโล, ศิลป์ดี ตาติญฺจาคี, อดิศ…
วารสาร 'อยู่ในบุญ' เป็นวารสารเกี่ยวกับการเผยแพร่ธรรมในพระพุทธศาสนา มีการออกเดือนละหนึ่งฉบับ และจัดทำเป็นปี เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พร้อมส่งเสริมการปฏิบัติธ
คําปรารภเกี่ยวกับพระไตรปิฎก
5
คําปรารภเกี่ยวกับพระไตรปิฎก
…าสนธรรมลำดับต้นให้ กระจ่างแจ้งชัดเจนขึ้น หนังสือที่ท่านเหล่านั้นได้รจนาขึ้นไว้มีชื่อเรียกว่าอรรถกถา ฎีกา อนุฎีกา และคัมภีร์มีชื่อต่างๆ หนังสือเหล่านี้อุปมาเหมือน
…ในการอธิบายพระธรรม เพื่อความเข้าใจที่ชัดเจนขึ้นตามกาลเวลา หนังสือที่รวบรวมนี้มีชื่อเรียกว่าอรรถกถา, ฎีกา และอนุฎีกา ซึ่งช่วยให้ประชาชนเข้าถึงพระศาสนธรรมได้ง่ายขึ้นในช่วงเวลาต่อมา โดยสามารถใช้เป็นต้นแบบในก…
แว่นขยายแห่งพระพุทธพจน์
6
แว่นขยายแห่งพระพุทธพจน์
…่ง ลึกลงไปถึงอรรถแห่งพระพุทธพจน์ที่ลึกซึ้งคัมภีรภาพได้ พระสาวกรุ่นหลังๆ ได้อาศัยบทนิพนธ์ คืออรรถกถา ฎีกา เป็นต้นแห่งพระบูรพาจารย์ซึ่งรู้จักกันในนามว่าพระอรรถกถา จารย์บ้าง พระฎีกาจารย์บ้าง เกจิอาจารย์บ้างเ…
…บทนิพนธ์ที่ทำให้พระพุทธพจน์เข้าใจได้ง่ายขึ้นสำหรับคนรุ่นใหม่ โดยอ้างถึงผลงานของพระอรรถกถาจารย์และพระฎีกาจารย์ซึ่งช่วยให้พระสาวกรุ่นหลังเข้าถึงพระศาสนธรรมได้อย่างถูกต้อง และเป็นเครื่องมือที่ช่วยในการศึกษาแ…
บทบาทของพระไตรปิฎกในพระพุทธศาสนา
14
บทบาทของพระไตรปิฎกในพระพุทธศาสนา
…ฺณาสก มงฺคลตฺถทีปนี มิลินฺทปญหา วินัยปิฎก วินัย อฏฐกถา (สมนฺตปาสาทิกา) วินย.อ. วินย.ฏีกา วินัยฏฐกถา ฎีกา (สารตฺถทีปนี) วิภงฺค.อ. วิมาน.อ. วิภงฺค อฏฺฐกถา (สมฺโมหวิโนนี) วิมานวตถุ อฏฺฐกถา (ปรมตฺถทีปนี) วิสุ…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของพระไตรปิฎกในพระพุทธศาสนา และวิเคราะห์คัมภีร์หลัก เช่น มงคล, วินัยปิฎก, และวิสุทธิมคฺค รวมถึงการศึกษาและการตีความคำสอนในคัมภีร์ดังกล่าวที่มีผลต่อพุทธศาสนาในปัจจุบัน นอกจากน
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - ปฐมปริจเฉท
457
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา - ปฐมปริจเฉท
…ตตรชุฌานธมฺมา อปฺปานาติ วุจจนตีติ จ อปปนาภาว์ อปฺปตฺวา สมาธิ อุปจารภาเวเนว ปติฏฺฐาตีติ จ นวมปริจเฉท ฎีกา ฯ อถวา ฯ อปปน อารมุมเณ ปวิสน์ อปุปนา ปวิสนกิริยา ฯ อป ปาปุณเน นนฺทาทีห์ ยุ ฯ อปฺปน ปชชติ ปาปุณาติ อ…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธรรมและการวิจารณ์ที่มาของอปปนา สภาวธมฺเม และการแบ่งประเภทต่างๆ ของการพัฒนาทางจิต อธิบายถึงความสำคัญของการจักรภายในและการจัดการอารมณ์ผ่านธรรมะต่างๆ โดยอ้างอิงจากหลักอภิธรรม ศึกษาเกี่
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
293
อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา
…ิยา สีหฬา ฯ เตส์ นิวาโส ตามพปณฺณีที่โปปิ สีหโพ ฯ สวณฺณียติ เอตาที่ติ สวณฺณนา อตฺโถ อาจริเยหิ เอตาห์ ฎีกาห์ สวณฺณียติ อิติ ตสฺมา ตา ฎีกา สวณฺณนา ฯ สีหเฬ ภูตา สวณฺณนา สีหฬสวณฺณนา สีหฬภาสาย กตอภิธมฺมาวตารวิส…
ในข้อความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ซึ่งเป็นการศึกษาที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยนำเสนอข้อมูลในหน้า 292 ซึ่งได้อธิบายแนวคิดต่าง ๆ และการตีความอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำสอนและการปฏิบัติ
หนังสือพุทธธรรม
22
หนังสือพุทธธรรม
…ี่พอจะสืบค้นได้ ตั้งแต่ พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ ๔๕ เล่ม คัมภีร์ รุ่นก่อนอรรถกถา และคัมภีร์รุ่นอรรถกถา ฎีกา และต่อ ๆ มา ได้นำมาเรียบเรียง เป็นระบบ มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน จากเรื่องใกล้ตัวคือตัวเรา ชีวิตเร…
…ี่พอจะสืบค้นได้ ตั้งแต่ พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ ๔๕ เล่ม คัมภีร์ รุ่นก่อนอรรถกถา และคัมภีร์รุ่นอรรถกถา ฎีกา และต่อ ๆ มา ได้นำมาเรียบเรียง เป็นระบบ มีความสัมพันธ์ต่อเนื่องกัน จากเรื่องใกล้ตัวคือตัวเรา ชีวิตเร…
การศึกษาภาษาบาลีและการพัฒนาสถาบัน
29
การศึกษาภาษาบาลีและการพัฒนาสถาบัน
…พระโบราณาจารย์ของเรา ได้ศึกษาทั้ง ๔ คัมภีร์ นี้จนแตกฉานดีแล้วจึงจะไปศึกษาคัมภีร์พระ ไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา ท่านทั้งหลายเหล่านั้น จึงมีความรู้แตกฉานในภาษาบาลี จึงทำให้ อาตมาถึงบางอ้อ...ว่า....ท่านศึกษาอย่างน…
ประเทศอินเดีย เช่น อรรถกถาอันมีอยู่ตั้งแต่ สมัยที่พระพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ หรือ อรรถกถาที่พระมหามหินทเถระ นำไปประดิษ ฐานที่ลังกาประเทศ หลังจากสังคายนาครั้งที่ ๓ หรืออรรถกถาที่พระพุทธโฆษาจารย์พระพุ
การพัฒนาความรู้และการศึกษาของพระสงฆ์
60
การพัฒนาความรู้และการศึกษาของพระสงฆ์
…ลายวิชาด้วยกัน จึงต้อง สอบได้ไปก่อน ส่วนจะแตกฉาน ต้องมีโอกาสดูหนังสือ แบบหลาย ๆ ชั้น มันก็มีอรรถกถา ฎีกา อนุ ฎีกา โยทนา เขาแก้ไปตามลำดับก็จะมีความ แตกฉาน แต่จะหาคนที่ค้นคว้าอย่างนี้หลาย ๆ เล่มหลาย ๆ เรื่อ…
ยอดธงชัยแห่ง พระปริยัติธรรม ให้นักเรียนรู้จักคุ้นเคยกัน จะได้เป็นประโยชน์ ในการที่จะบริหารกิจการพระศาสนาต่อไป เป็นประการที่หนึ่ง อีกประการหนึ่งคือ เป็นการแก้ปัญหา การสอบตกจำนวนมาก ๆ ของนักเรียนชั้น ปร
การปฏิบัติธรรมตามแบบธรรมาธิษฐาน
122
การปฏิบัติธรรมตามแบบธรรมาธิษฐาน
…วอยู่ในพุทธศาสนามากมาย เพราะเป็น ศาสนาที่มุ่งจะอบรมทางกายวาจาและใจเป็นสำคัญ จึงมีพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา ฯลฯ อยู่มากเหลือ คณนา แต่เมื่อย่อความให้สั้นลงแล้ว ก็มีอยู่เพียง ๓ ประ ก คือ และ ๑ การกระทำความดี 1…
…วอยู่ในพุทธศาสนามากมาย เพราะเป็น ศาสนาที่มุ่งจะอบรมทางกายวาจาและใจเป็นสำคัญ จึงมีพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา ฯลฯ อยู่มากเหลือ คณนา แต่เมื่อย่อความให้สั้นลงแล้ว ก็มีอยู่เพียง ๓ ประ ก คือ และ ๑ การกระทำความดี 1…
การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสมัยพระเจ้าติโลกราช
68
การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสมัยพระเจ้าติโลกราช
…พระองค์เองทรงเป็นพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่เสด็จออกผนวช ทรงมีความรู้ แตกฉานในพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา และปกรณ์วิเสสเป็นอย่างดี จนทรงพระปรีชาสามารถ นิพนธ์หนังสือไตรภูมิพระร่วง สอนเรื่องนรกสวรรค์ บุญบาป …
…พระองค์เองทรงเป็นพระมหากษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่เสด็จออกผนวช ทรงมีความรู้ แตกฉานในพระไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา และปกรณ์วิเสสเป็นอย่างดี จนทรงพระปรีชาสามารถ นิพนธ์หนังสือไตรภูมิพระร่วง สอนเรื่องนรกสวรรค์ บุญบาป …
ความสำคัญของพระไตรปิฎก
119
ความสำคัญของพระไตรปิฎก
…เท งานนี้ด้วยความวิริยะอุตสาหะ และได้รับการ สนับสนุนจากนักวิชาการทั่วโลก คัมภีร์พระ ไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา หนังสือแปลภาษา อังกฤษจึงค่อยๆ ทยอยออกมา จนได้พระไตร ปิฎกออกมาครบชุด อรรถกถาก็ทยอยออกมา เพิ่มขึ้นเรื…
…เท งานนี้ด้วยความวิริยะอุตสาหะ และได้รับการ สนับสนุนจากนักวิชาการทั่วโลก คัมภีร์พระ ไตรปิฎก อรรถกถา ฎีกา หนังสือแปลภาษา อังกฤษจึงค่อยๆ ทยอยออกมา จนได้พระไตร ปิฎกออกมาครบชุด อรรถกถาก็ทยอยออกมา เพิ่มขึ้นเรื…
การเรียนรู้พระอภิธรรม
38
การเรียนรู้พระอภิธรรม
… สั้นเข้า เพื่อให้ผู้สนใจศึกษาเล่าเรียน สะดวกต่อไปในอนาคต พระอนุรุทธาจารย์ จึงได้อาศัย บาลี อรรถกถา ฎีกา และอนุฎีกา เป็นหลักในการรวบรวม (บาลี หมาย ถึง พระพุทธพจน์โดยตรง อรรถกถา หมายถึงคำขยายความของบาลี ฎี…
เรียนเรื่องจิต คนเรียนแบบท่อง ก็ท่องไปว่า จิตมีกี่อย่าง แต่ละอย่างมีอะไรมาประกอบกันบ้าง คนที่เรียนแบบวิชชาธรรมกาย ก็จะเรียนด้วยการเห็น เห็นว่าจิตมีลักษณะเป็นดวงกลมใส สะอาด เมื่อมีส่วนประกอบชนิดไม่ดีมา
หลักฐาน "ธรรมกาย" ในคัมภีร์
86
หลักฐาน "ธรรมกาย" ในคัมภีร์
…ะคำที่ยากไปแล้ว ในฉบับแต่นี้ไปผู้เขียนจะได้เสนอหลักฐานคำว่า “ธรรมกาย” ในคัมภีร์ชั้นรอง เช่น อรรถกถา ฎีกา เป็นต้น และ หลักฐานอื่น ๆ ที่ปรากฏในฝ่ายเถรวาทของไทยก่อน โดยจะ นำเสนอตามลำดับผู้แต่งคัมภีร์ คำใดที่…
…ะคำที่ยากไปแล้ว ในฉบับแต่นี้ไปผู้เขียนจะได้เสนอหลักฐานคำว่า “ธรรมกาย” ในคัมภีร์ชั้นรอง เช่น อรรถกถา ฎีกา เป็นต้น และ หลักฐานอื่น ๆ ที่ปรากฏในฝ่ายเถรวาทของไทยก่อน โดยจะ นำเสนอตามลำดับผู้แต่งคัมภีร์ คำใดที่…
การอุปสมบทของพระภิกษุ
101
การอุปสมบทของพระภิกษุ
…ภีร์สําคัญทางพระพุทธศาสนา ตามหลักสูตรของมหา- วิทยาลัย คือ พระไตรปิฎกบาลี พร้อมทั้งพระคัมภีร์อรรถกถา ฎีกา
บทความนี้เป็นการบรรยายถึงการอุปสมบทของพระภิกษุที่เข้าร่วมพิธีอุปสมบท ณ วัดจวนสะเหยียน โดยมีพระสงฆ์หลายรูปเข้าร่วมในพิธี พร้อมกับการศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยด้านพระพุทธศาสนา การศึกษาในหลักสูตรพระไตรปิฎกบา
บทบาทของมหาวิทยาลัยในการศึกษาพระไตรปิฎก
105
บทบาทของมหาวิทยาลัยในการศึกษาพระไตรปิฎก
มหาวิทยาลัย มีหน้าที่ให้การศึกษาพระไตรปิฎกบาลีอรรถกถา ฎีกา และพระคัมภีร์ต่างๆ ตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๔๘๓ เป็นต้นไป จึงเป็นอันรวมความได้ว่า ขณะนี้ พระอาจารย์ภัทท…
การศึกษาพระไตรปิฎกบาลีอรรถกถาและพระคัมภีร์อื่นๆ ได้เริ่มต้นขึ้นตั้งแต่ปี 2483 โดยพระอาจารย์ภัททันตะ อาสภเถระ ธัมมาจริยะ ซึ่งเป็นผู้ก้าวขึ้นมาถึงความยอดเยี่ยมในด้านหน้าที่การศึกษา พระองค์ได้ทำการสอนพระ
พระไตรปิฎกและหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า
159
พระไตรปิฎกและหลักคำสอนของพระพุทธเจ้า
…่งแต่งโดยอาจารย์ในกาลต่อมาที่เรียกว่า พระอรรถกถาจารย์ เป็นเนื้อความสอนชั้นที่ 2 รองจากพระไตรปิฎก ข. ฎีกาเป็นตำราอธิบายขยายความอรรถกถา ซึ่งแต่งโดยอาจารย์ที่เรียกว่าพระฎีกาจารย์ ถือเป็นตำราชั้นที่ 3 ค. อนุฎ…
…่อการศึกษาในพุทธศาสนาไม่ว่าจะเป็นในนิกายเถรวาทหรือมหายาน โดยมีการอธิบายเพิ่มเติมในรูปแบบของอรรถกถา, ฎีกา, และอนุฎีกา โดยมีหลักคำสอนที่มีความสำคัญหลากหลายที่สามารถนำไปประพฤติปฏิบัติได้เพื่อหลุดพ้นจากกิเลสแ…