ดู : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 21 / 499

…องฝ่ายจึงตัดสินใจทิ้งอาวุธ แล้วนั่งลงถวายบังคม พระบรมศาสดา พระองค์จึงตรัสถามพระราชาทั้งสองเมืองว่า “ดูก่อนมหาบพิตร พระองค์เสด็จมาทำสงครามกันเพราะอะไร” พระราชาทูลว่า “พวกข้าพระองค์อาศัยน้ำเป็นเหตุ จึงทำส…

ในเรื่องนี้ พระบรมศาสดาได้สอนให้กษัตริย์ทั้งสองเมืองเห็นถึงความไม่มีประโยชน์ของการทำสงครามเพื่อสิ่งที่มีค่าน้อย โดยเน้นว่าความสามัคคีและการอยู่ร่วมกันมีค่ามากกว่า พระราชาทั้งสองจึงได้เรียนรู้และตระหนั

…พื่อประชาช อย่าโกรธกันเลย ๒๑๗ พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงรับสั่งให้เรียกพระนางมาเข้าเฝ้า แล้ว ตรัสถามว่า “ดูก่อนโรหิณี เธอรู้ไหมว่า ทำไมจึงเป็นโรคผิวหนัง” พระนางโรหิณีตอบว่า “ไม่ทราบ เจ้าข้า” “โรคนั้นเกิดขึ้น…

พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสให้พระนางโรหิณีรู้ถึงเหตุผลในการเกิดโรคผิวหนังของเธอ ซึ่งมีสาเหตุมาจากความโกรธและริษยาที่เธอมีในอดีตชาติ ทำให้เธอตกนรกและต้องเผชิญกับทุกขเวทนาในชาตินี้อย่างสาหัส. การตระหนักถึงผล

๑๐ ก เล ส พั น ห้า ตั ณ ห า ร้ อ ย แ ป ด ดูก่อนพราหมณ์ แม่น้ำคงคานี้ ย่อมเกิดแต่ที่ใด และย่อม ถึงมหาสมุทร ณ ที่ใด เม็ดทรายในระยะนี้ เป็นของไม่ง…

บทความนี้พูดถึงความหมายของการนับจำนวนกัปที่ผ่านไปโดยเปรียบเทียบกับเม็ดทรายในแม่น้ำคงคา ซึ่งเน้นถึงความยากง่ายในการกำหนดนับ กัปมากมายที่ล่วงไปแล้วนั้นมีจำนวนมากกว่าที่เราสามารถนับได้ โดยเปรียบเทียบกับเ

…ู้แจ้งภายใน คือ พระธรรมกาย ตามอย่างพระพุทธองค์ให้ได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน คงคาสูตร ความว่า “ดูก่อนพราหมณ์ แม่น้ำคงคานี้ ย่อมเกิดแต่ที่ใด และย่อมถึงมหาสมุทร ณ ที่ใด เม็ดทรายในระยะนี้ เป็นของ ไม่ง…

ข้อความนี้บรรยายถึงความบริสุทธิ์และการหลุดพ้นของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่งมีพระองค์เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ไม่มีอาสวกิเลสมากดข่มใจ หลังจากตื่นรู้ พระองค์จึงสามารถเห็นความเป็นจริงของสรรพสิ่งได้ ข้อ

๑๕ ส ต ถั น ต ร ก ป ๗ วัน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เล็งเห็นแม้กำลังสักอย่างหนึ่ง อันข่มได้แสนยาก เหมือนกำลังของมารเลย ดูก่อนภิก…

…นา อิเม โข ภิกฺขเว จตฺตาโร กาลา สมฺมาภาวิยมานา สมฺมาอนุปริวตฺติยมานา อนุปุพเพน อาสวานํ ขย์ ปาเปนฺติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย กาล ๔ อย่าง ที่บุคคลบำเพ็ญ โดยชอบ ให้เป็นไปตามโดยชอบ ย่อมให้ถึงความสิ้นอาสวะ โดยลำ…

เนื้อหาเกี่ยวกับการบำเพ็ญธรรมในกาล ๔ อย่างเพื่อการสิ้นอาสวะ ซึ่งรวมถึงการฟังธรรม การสนทนาธรรม การสงบ และการพิจารณาตามกาล การสนทนาและการฟังธรรมถูกชี้ให้เห็นว่าเป็นช่องทางในการเพิ่มพูนความรู้และสติปัญญา

๑๗ คิ ด พ ด ค ด ใ ห ม่ได้ (๔) ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นธรรมอื่นแม้สักอย่างเดียว ที่มีโทษมากเหมือนมิจฉาทิฏฐินี้เลย ดูก่อนภิกษุทั…

…ระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสบอกอสุรินทราหูว่า “สุริยเทพบุตรได้ถึงตถาคตผู้เป็น พระอรหันต์ว่าเป็นที่พึ่ง ดูก่อนราหู ท่านจงปล่อยสุริยะเถิด สุริยะใดเป็นผู้ส่องแสง กระทำความสว่างในที่มืดมิด มีสัณฐาน เป็นทรงกลม …

ในเรื่องนี้กล่าวถึงสุริยวิมานที่ถูกอสุรินทราหูเข้ามาบดบัง จนทำให้สุริยเทพบุตรต้องขอความช่วยเหลือจากพระพุทธเจ้า พระองค์ได้ใช้ปัญญาและพระมหากรุณาช่วยปล่อยสุริยะออกจากความมืด โดยการบอกให้ราหูปล่อยสุริยะแ

ธรรมะเพื่อประชาช กำเนิดอบายภูมิ ๓๖๑ พระองค์ว่า “ดูก่อนจุนทะ ในโลกนี้ ท่านชอบใจความสะอาด ของใครหนอ” นายจุนทะก็กราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ พราหมณ์…

ในเรื่องนี้ พระธรรมเทศนาลงลึกถึงความสะอาดที่แท้จริงที่ไม่เพียงแต่เป็นการทำความสะอาดทางกาย แต่ยังรวมถึงการทำความสะอาดทางใจและวาจา ตามหลักของพระอริยบุคคล. พระองค์ทรงอธิบายว่าสะอาดในวินัยของพระอริยะนั้นม

…ดเกลากิเลสอาสวะให้เบาบางจนกระทั่ง หมดสิ้นไปในที่สุด พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน มหาสีหนาทสูตร ว่า “ดูก่อนสารีบุตร เราย่อมกำหนดรู้ใจบุคคลบางคนใน โลกนี้ด้วยใจอย่างนี้ว่าบุคคลนี้ปฏิบัติอย่างนั้น ดำเนินอย่…

การฝึกฝนใจให้หยุดนิ่งเป็นหนทางสู่อายตนนิพพาน เพื่อเพิ่มความบริสุทธิ์ให้กับกาย วาจา ใจ และลดการเกิดขึ้นของทุกข์ในชีวิต พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า การลงมือปฏิบัติจะนำไปสู่ความสุขและการหลีกเลี่ยงทุกข์

…บ้านตอบอย่างฉะฉานว่า “หามิได้ พระเจ้าข้า ย่อมเป็นไปไม่ได้โดยเด็ดขาด” พระพุทธองค์จึงตรัสถามต่อไปว่า “ดูก่อนคามณี เปรียบเหมือนบุรุษคนหนึ่ง ลงไปในห้วงน้ำลึก ทุบหม้อเนยใสหรือหม้อน้ำมัน ก้อนกรวดหรือก้อนหินที…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการทำกรรมดีเพื่อไม่ให้ต้องพบกับอบายและทุคติหลังจากตาย พระพุทธองค์แสดงให้เห็นว่าบุคคลจะไม่สามารถเข้าสู่สถานที่เหล่านั้นได้แม้จะมีการสวดวิงวอนจากมหาชน โดยยกตัวอย่างเปรียบเทียบกั

…ปัจจัยให้ พระสัทธรรมไม่ตั้งอยู่นาน ในเมื่อพระตถาคตเสด็จปรินิพพาน ไปแล้ว” พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “ดูก่อนกิมมิละ เมื่อ ตถาคตปรินิพพานแล้ว ภิกษุ ภิกษุณี อุบาสก อุบาสิกา ในพระธรรมวินัยนี้ จะเป็นผู้ไม่เคา…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทสนทนาระหว่างพระกิมมิละและพระผู้มีพระภาคเจ้า ว่าด้วยความสำคัญของการปฏิสันถารในพระพุทธศาสนา โดยพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงเหตุการณ์ที่ส่งผลต่อการอยู่รอดของพระสัทธรรมหลังจากที่พระตถาคตป

…เศรษฐีได้ไปเข้าเฝ้า พระบรมศาสดาถึงที่ประทับ เมื่อท่านเศรษฐีนั่งเรียบร้อยแล้ว พระพุทธองค์ตรัสถามว่า “ดูก่อนคฤหบดี ท่านรู้ไหมว่า การที่จะ ถือเอาประโยชน์อย่างแท้จริงจากทรัพย์ที่มีอยู่นั้นควรทำอย่างไร” ท่าน…

ในสมัยพุทธกาล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสให้พระอนาถบิณฑิกเศรษฐีรู้วิธีใช้ทรัพย์ให้เกิดประโยชน์อย่างสูงสุด โดยมี ๕ ประการที่ควรทำเพื่อให้การใช้จ่ายมีความหมายและไม่สุรุ่ยสุร่าย ท่านสามารถเรียนรู้วิธีในกา

…ำสำราญ เลี้ยงบุตรภรรยา ทาสกรรมกร คนรับใช้ให้เป็นสุข นี้เป็นประโยชน์ที่จะถือเอาจากโภคทรัพย์ ข้อที่ ୭ ดูก่อนคฤหบดี นอกจากจะเลี้ยงตนเองและบุตรภรรยา ทาสกรรมกร คนรับใช้ให้เป็นสุขแล้ว พระอริยสาวกในพระ ธรรมวิน…

…ารใช้ทรัพย์ตามหลักของพระอริยสาวก โดยยกตัวอย่างการนำทรัพย์ที่หามาได้จากความเหนื่อยยากมาใช้เพื่อเลี้ยงดูตนเองและคนในครอบครัวให้มีความสุข รวมถึงการเลี้ยงมิตรสหาย การป้องกันอันตรายจากภัยต่างๆ เช่น ไฟ น้ำ พร…

…ที่ท่าน พระโคดมไถนั้นเถิด” พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสว่า “เราไม่พึง บริโภคโภชนะซึ่งได้เพราะความขับกล่อม ดูก่อนพราหมณ์ นี่ เป็นธรรมของบุคคลผู้เห็นอรรถและธรรมอยู่ ท่านผู้รู้ทั้งหลาย ย่อมรังเกียจโภชนะที่ได้เพร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการหว่านไถในแนวทางอริยะ ซึ่งแสดงถึงความเพียรในการทำธุระและส่งผลบุญที่ไม่เศร้าโศก การทำนาเช่นนี้จะนำพาบุคคลไปสู่ความเกษมและพ้นจากทุกข์ หากมุ่งมั่นสร้างบุญด้วยศรัทธา บุคคลจะได้รับผลดีในท

…าถึงความสุขที่แท้จริง และเข้าถึงเป้าหมายอันสูงสุดของชีวิตกันทุกคน มีวาระพระบาลีใน อิฏฐสูตร ความว่า “ดูก่อนคฤหบดี ธรรม ๕ ประการที่น่าปรารถนา น่าใคร่ น่าพอใจ หาได้โดยยากในโลก ๕ ประการเป็นไฉน คือ อายุ วรรณ…

ความสุขคือสิ่งที่มนุษย์ทุกคนปรารถนาและจำเป็นต่อการใช้ชีวิตอย่างมีความหมาย การชำระล้างจิตใจให้บริสุทธิ์เป็นเรื่องสำคัญในการเข้าถึงความสุขที่แท้จริงและอายตนนิพพาน อานิสงส์จากการสมาทานศีล ๕ ช่วยให้จิตใจแ

…ใกล้ ใน - ท. ใกล้ - ท. ครั้นเมื่อ ที่ - ท. กรมเมอ - ท. ครั้นเมื่อ ในเพราะ. ในเพราะ - ท. อาลปนะ แน่ะ ดูก่อน แน่ะ - ท. ดูก่อน - ท. ข้าแต่. ข้าแต่ - ท. ed วิธีแจกนามนาม [๔๖] ผู้ศึกษาวิธีแจกนามศัพท์ด้วยวิภั…

บทความนี้เสนอความรู้เกี่ยวกับการแจกนามในบาลีไวยากรณ์ โดยเน้นถึงวิธีการกำหนดการันต์เพื่อให้ผู้ศึกษาเข้าใจลักษณะของศัพท์และวิธีการจำได้ง่ายขึ้น การแจกนามนั้นมีความสำคัญในการศึกษาภาษา เพื่อที่จะสามารถใช้

… จกฺขติ (ผึ้งชอบน้ำหวาน) พยัญชน์ จกฺขติ (คนชอบกับข้าว)ฯ เหตุนั้น พระผู้มีพระภาคจึง ตรัสคำเป็นอาทว่า ดูก่อนมาคันทิยะ (ปริพาชก) จักขุแล มีรูปเป็น ที่มียินดี ยินดีแล้วในรูป อันรูปให้บันเทิงพร้อมแล้ว ฯ ท้วง…

เนื้อหาในบทนี้พิจารณาถึงแนวคิดเกี่ยวกับประสาทสัมผัสโดยเฉพาะจักขุและโสต ว่ามีบทบาทในการรับรู้และความรู้สึกต่อรูปและเสียง โดยเชื่อมโยงกับคำสอนของพระพุทธเจ้าที่ชี้ให้เห็นถึงเหตุผลในความชอบและการรับรู้เป็

…ื่อให้อุตสาหะบำเพ็ญบุญโดยอเนกบรยาย จะเก็บรวม ถวายวิสัชนาโดยสังขิตนัย ข้อหนึ่งว่า กุสล ภิกฺขเว ภาเวล ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ขอท่านทั้งหลาย บำเพ็ญกุศลเถิด กุศลนี้สามารถจะบำเพ็ญได้ หาไม่เราก็จะไม่กล่าวชักชวนท…

เนื้อหาไฟฟ้ามหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสส่งเสริมการบำเพ็ญบุญและกุศล โดยชี้ให้เห็นถึงผลของบุญที่นำมาสู่ความสุขและสันติสุข ทั้งในมนุษย์และเทวดา พร้อมยกตัวอย่าง 3 ประการ ของผลที่ต้องประสงค์ และการอุทิศ

…ทสนาถกรณะรรมสูตร ในทสกนิบาตรอังคุตตรนิกายว่า ปูน จปร ภิกฺขเว ภิกขุ พหุสุสุโต โหติ สุตธโร สุตสนนิจโย ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อธรรมบรรยายที่จะพึงกล่าวยังมีอีก ภิกษุเป็นพหุสูต มีธรรมได้สดับแล้ว มาก เป็นผู้ทร…

ในบทความนี้กล่าวถึงคุณสมบัติของผู้ที่เข้าใจและประพฤติตนตามธรรมที่เป็นที่พึ่งสำหรับผู้อื่น โดยมีการยกย่องพหุสุต ได้แก่ พระอานนท์ ว่าเป็นสุดยอดในบรรดาภิกษุที่มีความรู้เกี่ยวกับธรรม โดยพระพุทธเจ้าทรงโปรด