ตา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 355 / 726

… สวากขาโต ฯ ยถา หิ อญฺญติตถิยาน์ ธมฺมสฺส อตฺโถ วิปลลาส์ อาปชฺชติ อนุตรายิกาติ วุตตธมฺมานํ อนุตรายิกๆตาภาวโต นิยยานิกาติ จ วุตตธมมาน นิยยานิก ตาภาวโต เตน เต ทุกขาตธมฺมาเยว โหนติ น ตถา ภควโต ธมฺมสฺส อตฺโถ…

…งวิสุทธิมคฺคในบริบทของพุทธศาสนา โดยอธิบายถึงธรรมะที่เป็นสุวรรณและความหมายที่ลึกซึ้งของวิธีการปฏิบัติตามแนวทางที่พระพุทธเจ้าทรงสอนไว้ ว่าด้วยการเข้าถึงนิพพานผ่านอริยมรรคซึ่งมีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตใจและ…

…อนุภวิตพฺโพ วิญญูหีติ วุตต์ โหติ ฯ พาลาน ปน อวิสโยเวส ฯ อาจ โข สวากขาโต อย์ ธมฺโม ฯ กสฺมาฯ สนทิฏฐิกฤตา ฯ สนทิฏฐิโก อกาลิกตฺตา ฯ อกาลิโก เอหิ ปสฺสิกตฺตาฯ โย จ เอหิปสฺสิโก นาม โส โอปนยิโก โหติ ฯ ตสฺเสว์ ส…

…นบริบทของธรรมะ อธิบายถึงการอัปยศและผลผลิตที่เกิดจากการปฏิบัติ วิสุทธิมคฺคเสนอวิธีการเข้าใจและปฏิบัติตามหลักการของอริยมคโค เพื่อประโยชน์สูงสุด เป้าหมายคือการเข้าถึงนิโรธ ที่ไม่มีการเข้าใจผิด ซึ่งเปิดทางใ…

…าตุ ยุตต์ ปาหนญฺจ ปฏิคคเหตุ ยุตโตติ ปาหุเนยโย ๆ เยส ปน ปาหวนีโชติ ปาล เตสํ ยสฺมา สังโฆ ปุพพการี อรห ตามา สพฺพปฐม อาเนตวา เอตฺถ หุนิต พนฺติ ปาหวนีโย สพฺพป ปกาเรม วา อาหวน อรหที่ติ ปาหวนีโย ฯ สวายมิธ เตเน…

บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคสฺสในแง่มุมต่างๆ ทั้งในด้านความสำคัญของปกรณวิเสสสุล และแนวทางในการพัฒนาจิตใจเพื่อเข้าสู่สภาวะความอarahant โดยมีการเน้นความสัมพันธ์ของสงฆ์กับการบำเพ็ญบุญเพื่อค

…์ โหติ สงฆ์ อารพภาติ ปุริมนเยเนว วิกขมภิตนีวรณสุส เอกกฺขเณ ฌาน คานิ อุปฺปชฺชนฺติ ฯ สงฆคุณาน ปน คมภีรตาย นานปุปการคุณานุสสรณาธิ มุตฺตตาย วา อัปปน อปฺปตวา อุปจารอุปคุตเมว ฌาน โหติ ฯ ตเทต์ สงฺฆคุณานุสสรณวเ…

บทนี้นำเสนอเกี่ยวกับการปฏิบัติทางจิตในการฝึกอบรมจิต โดยเฉพาะการเข้าใจความสงบและการใช้คุณานุสติในการพัฒนาจิตใจ สะท้อนถึงความสำคัญของความสำนึกถึงสงฆ์ที่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติที่มีสติและมีประสิทธิภาพ นอ

… จ ทท์ ปิโย โหติ ภชนฺติ นํ พหู ชนา อิติ” จ ททมาโน ปิโย โหติ สติ ธมฺมมนุกกม อิติ" เอวมาทีหิ นเยหิ ภควตา ทายกสฺส ลาภา สวณฺณิตา เต มยุห์ อวส ภาคิโนติ อธิปปาโย ฯ สุทธิ วต เมติ ย์ มยา อิท สาสน์ ીં มนุสสติ วา…

บทความนี้สำรวจแนวคิดทางด้านธรรมะและมนุษย์ในวิสุทฺธิมคฺเค รวมถึงการให้ความรู้เกี่ยวกับการเข้าใจจิตใจมนุษย์และสิ่งที่มีผลต่อสภาพจิตใจ ผ่านอ้างอิงจากพระธรรมคำสอนที่ลึกซึ้ง ว่าด้วยมุมมองต่างๆ ที่เกี่ยวข้อ

…สตินิทฺเทโส เอว อริยสาวกสเสว อุโปสถ์ อุปวสโต จิตตวิโสธนกมฺมฏฺฐานวเสน อุโปสถสฺส มหาผลภาวทสฺสนฺตถ์ กณิตา ฯ เอกาทสนิปาเตปิ สทฺโธ โข มหานาม อาราธโก โหติ โน อสุสุทโธ อารทฺธวิริโย อุปฏฐิตสฺสติ สมาหิโต ปญฺญวา …

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติธรรมและการเข้าถึงความบริสุทธิ์ในทางจิตใจผ่านการฝึกสมาธิและการเข้าใจในธรรมะ อธิบายถึงการบรรลุอรหัตต์ด้วยการปฏิบัติที่ถูกต้อง อายุความหนาแน่นของการเรียนรู้และการปฏิบัติในหลักธร

…วยากรณ์ วากยสัมพันธ์ ภาคที่ ๓ ตนต้นปรากฏ ว่า มีศัพท์ที่นิยมในเชิงอักขรวิธี ยังแผกเพี้ยนไม่ลงระเบียบ ตามที่ สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาชิรญาณวโรรส ทรงแนะนำใน คราวชำระคัมภีร์อรรถกถาและชาดกปกรณ์ ข้าพเจ้าจ…

หนังสือบาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ ภาคที่ ๓ ได้รับการชำระใหม่โดยอิงตามคำแนะนำของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า เพื่อให้มีรูปแบบที่เป็นระเบียบและสอดคล้องกับหลักสูตรการศึกษาในยุคปัจจ…

…- ๑. เป็นวัตถุเครื่องทำ (ด้วย) เรียกชื่อว่า กรณ์, อุ, กาเยน กมฺม กโรติ. ๒. เป็นทางเครื่องแปลก (โดย, ตาม.) เรียกชื่อว่า ตติยา วิเสสน์, อุ. ทักขิเณน ปสฺเสน สีหเสยฺย์ กปฺเปติ, มม วจเนน เอว วเทหิ. ๓. เป็นผู…

บทนี้เน้นการใช้ตติยาวิภัตติในบาลีไวยากรณ์ โดยอธิบายถึงบทนามนามและการทำหน้าที่ต่างๆ ในอรรถ พบว่ามีการใช้งานใน 5 วิธีกับกิริยาและนาม พร้อมตัวอย่างที่ชัดเจนในการประยุกต์ใช้.

…ียกชื่อว่า อุปกิเลสิกาธาโร อุ. ปญฺญตฺเต อาสเน นิสีท ๖. เป็นกาล (ใน, ณ.) เรียกชื่อว่า กาลสตฺตมี, อุ. ตาม สมเย ธมฺมา โหนฺติ ขนฺธา โหนติ ๓. เป็นเครื่องหมายหรือเป็นเหตุ (ในเพราะ) เรียกชื่อว่า นิมิตตสตฺตมี, …

เนื้อหานี้เสนอบทเรียนเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ ที่มีการชี้ให้เห็นถึงการใช้งานต่างๆ ของคำพยาบาลและคำเชื่อมในภาษาบาลี โดยมีเนื้อหาเกี่ยวกับการอธิบายหน้าที่และคำที่เกี่ยวข้อง เช่น พยาปิกาธาโร, ว

…ัยหรือมานปัจจัย เรียก ชื่อว่า วิเสสน์ บ้าง อพฺภนฺตรกิริยา บ้าง อุ อิทานิ กริยมาโน อุโปสโก, ปุตฺโต มาตาปิตเรส สมฺมา ปฏิปชฺชนฺโต ๒. บทกิริยา ที่ประกอบด้วย ๓ ปัจจัย เรียกชื่อว่า วิเสสน อุ. อุปฺปนฺนํ ลาภ อน…

บทนี้ว่าด้วยบทกิริยาในบาลีซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่ บทกิริยาที่ประกอบด้วยอันตปัจจัยหรือมานปัจจัย และบทกิริยาที่ประกอบด้วย 3 ปัจจัย โดยมีชื่อเรียกต่างๆ เช่น วิเสสน์ และอพฺภนฺตรกิริยา ซึ่งใช้ใ

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 225 บทกิริยาในพากย์ ๔. ถ้าเป็นอาขยาต ได้ชื่อตามวาจกแจกเป็น ๕ อย่าง ดังนี้: ก. กัตตุวาจก เรียกชื่อว่า กตฺตุวาจก อาขยาตปท. อุ. สูโท โอทนํ ปจติ. ข. เ…

บทนี้กล่าวถึงประเภทของอาขยาตในบาลีไวยากรณ์ที่มีด้วยกัน ๕ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก, ภาววาจก, กรรมวาจก, และเหตุกรรมวาจก พร้อมทั้งชี้แจงว่ากิตก์ทำหน้าที่เช่นเดียวกับอาขยาต โดยใช้ชื่อว่า กิต

…ง นั้นเรียก ผลโชตโก เพราะส่องความที่เป็นผล อุทาหรณ์ผูกไว้เป็น ตัวอย่างดังนี้: ปญฺญา นาม อิจฉิตพฺพา, ตาย จ สุขุมมปิ อตฺถ วิจาเรติ. วิเสส โชตกนิบาต ๕. ถ้าความท่อนต้นกล่าว ลักษณะแห่งคน หรือของอะไร ๆ โดย อา…

เนื้อหาในบทนี้พูดถึงผลโชตกนิบาตซึ่งเป็นการกล่าวถึงผลที่จะเกิดขึ้นจากเหตุการณ์ที่ถูกกล่าวในท่อนต้น โดยนำเสนออุทาหรณ์เพื่อให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึงวิเสสโชตกนิบาตซึ่งใช้ในการระบุว่า

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 231 ให้ชัด, อุทาหรณ์เป็นตัวอย่างดังนี้: ยถา ปน ตานิ เขฬาที่นิ อสุจิน วิปฺปสนฺเนน อุทเกน โธวียมานาน วินสฺสนฺติ----เอวเมว อเวเรน---- เวรานิ รูปสมสมนฺติ…

เนื้อหาเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ภาษาบาลีในวากยสัมพันธ์ โดยการอ้างคำเพื่อเป็นเครื่องสาธกหรือการรองรับในอรรถต่างๆ พร้อมตัวอย่างคำเพื่อความชัดเจนในการศึกษา และการนำเสนอในบริบทต่างๆ เช่น พุทธภาษิตและอุท

…ถนี้ ใช้ อปเปวนาม, ยนนูน ที่ตรง ต่อนิบาตไทยว่า ถ้าไฉน, ถ้าอย่างไร, บ้าง, อุ. อปเปวนาม มยมปิ อายสฺมนฺตานํ กิญจิตต์ อนุปปทชเชยยาม, ยนนูน มยมฺปิ เยน ภควา เตนุปสงฺกเมยยาม อนุคคหัตถ และ อรุจิสูจนัตถนิบาต 5. …

เนื้อหานี้พูดถึงการใช้คำในภาษาบาลี โดยเฉพาะคำที่แสดงถึงการเห็นด้วยและไม่เห็นด้วย รวมถึงนิบาตไทยที่เกี่ยวข้อง เช่น อนุคคหะ และอรุจิสูจนา การใช้ศัพท์ต่างๆ ที่ส่งผลต่อความหมายในการสนทนา เช่น กิญจปิ, ตถาป

…อุปมา) เอว์ ชรา จ ม จ อายุ ปาเชนุติ ปาณิน (อุปเมยฺย). เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ยาน กานิจิ ชงคลาน ปาณาน ปทชาตานิ, สพฺพานํ ตานิ หตุถิปเท สโมธานํ คจฺฉนฺติ, หตฺถิ ปท์ เตสํ อคฺคมกฺขายติ, ยทิท์ มหนฺตาเตน (อุปมา); เอ…

บทเรียนเกี่ยวกับบาลีประเภทอุปมาและอุปเมยยที่ใช้เพื่อเปรียบเทียบ โดยอธิบายถึงบทบาทของศัพท์ต่างๆ ในการเปรียบเทียบ เช่น ยถา, ตถา, เสยฺยถาปิ และอีกมากมาย ที่ถ่ายทอดวิธีการใช้อย่างเป็นระบบ. เนื้อหายังให้ตั

…42 สัมปฏิจฉนัตถนิบาต นิบาตนี้ใช้รับคำถาม เรียกชื่อว่า สมปฏิจฉนตฺโถ. นิบาต นี้ใช้ เป็นพื้น, ใช้ อามนฺตา แต่ในพระอภิธรรม, ตรง อาม นิบาตไทยว่า ขอรับ, จ้ะ, เออ, เป็นต้น ตามคำสูง คำเสมอ คำต่ำ, อุ. ปสฺสถ ภนฺเ…

…ึงการใช้ นิบาตในภาษาบาลีว่า โดยเฉพาะ สัมปฏิจฉนัตถนิบาต ซึ่งใช้ในการตอบรับคำถาม เช่น คำว่า อาม, อามนฺตา และ อุยโยชนัตถนิบาต ที่ใช้ในการเชิญชวน รวมไปถึง อัจฉริยัตถ ที่แสดงอารมณ์หลากหลาย เช่น ความสนุกสนานแ…

… กับ ว เป็นพื้น ใช้ หิ บ้าง ห่าง ๆ อุ. ตญฺเญเวตฺถ ปฏิปุจนิสสามิ, ติสโส ธนฺธโร เอว. ปพฺพชิสฺสาเมวาห์ ตาต, อิเธกิจโจ อสฺสทฺโธ ว สมาโน 'อโห วต ม ชโน 'สุทโธ" ติ ชาเนยยา" ติ อาฉติ, เอวญ โว ภิกขเว สิกขิตพพ. อ…

ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับนิบาตในบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะในหมวดของอวธารณัตถนิบาตที่ใช้ในการแสดงความหมายของนาม คุณ และกิริยาอย่างชัดเจน ตัวอย่างที่ได้ให้มานั้นช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจถึงการใช้ภาษาบาลีได้อย่

…ขตโถ, ตรงต่อ นิบาตไทยว่า แม้, ถึง, นิบาตนี้ใช้ ปี หรือ อป. อุ, โย ปน ภิกขุ สัญจิจจ มนุสฺสวิคคห์ ชีวิตา โวโรเปยย----อยมปิ ปาราชิโก โหติ อสวาโส. ปิ ศัพท์ในอุทาหรณ์นี้แสดงว่า ใช่จะต้องปาราชิก แต่ ๒ รูปเท่า…

บทนี้พูดถึงอุเปกขัตถนิบาตซึ่งมีบทบาทหลากหลายในการใช้ภาษาบาลี นอกจากนี้ยังมีการวิจารณ์ค่าวนิบาตที่ใช้ในการชมและติ การแสดงตัวอย่างเพื่อทำความเข้าใจให้ชัดเจนยิ่งขึ้น เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการศึกษาความหมายแ

…เข้ากับกิริยา เรียกชื่อว่า กิริยาสมวาโย, อุ. (ทัพพ) เอก สมย์ ภควา เวรญชาย วิหรติ นเพรุปุจิมนทมูเล มหตา ภิกขุสงเฆน สิทธิ์ (กิริยา) สหาปิ คคเคน สงฺโฆ อุโปสถ์ กเรยย ปฏิเสธนิบาต ๖. นิบาตที่ใช้ห้าม เรียกชื่อ…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี ซึ่งรวมถึงการทำความเข้าใจนิบาตประเภทต่างๆ เช่น สมวายนิบาตที่ใช้แสดงนามและกิริยา โดยเน้นการใช้ศัพท์และบริบทในการประยุกต์ ในส่วนของปฏิเสธนิบาตนั้น จะมีการจำแน

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 248 ๑. ปิณฑจาริกาเถโร สยกัตตา ใน ปาวิส, ปาวิส อาขยาต บท กัตตุวาจก. ตาม วิเสสนะ ของ สมเย, สมเย กาลสตฺตมี ใน ปาวิส, เอโก วิเสสนะ ขอ…

การวิเคราะห์และแสดงความสัมพันธ์ระหว่างคำในบาลี ซึ่งประกอบไปด้วยประโยคและตัวอย่างต่างๆ ที่ชี้ให้เห็นถึงการใช้คำและหน้าที่ในประโยค รวมถึงวิเสสนะและอาการต่างๆ ที่ปรากฏในบทเรียน การทำความเข้าใจในไวยากรณ์จ