ธม : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 113 / 221

…รือ เหตุ เพราะส่องความที่เป็นเหตุ, อุทาหรณ์เป็นตัวอย่างดังนี้ ภิชฺชติ ปูติสนเทโห, มรณนต์ หิ ชีวิต. (ธมฺมปทฏฺฐกถา ภาค ๕ เรื่องที่ ๑๒๐)

เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์ประโยคในบาลี โดยเฉพาะการใช้ นิบาต ในการชี้แจงเหตุผลในข้อความที่มีความซับซ้อน ประกอบด้วยการอ้างอิงถึงหลักคำสอนในพระไตรปิฎกเพื่อยกตัวอย่างการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผ

… เขฬาที่นิ อสุจิน วิปฺปสนฺเนน อุทเกน โธวียมานาน วินสฺสนฺติ----เอวเมว อเวเรน---- เวรานิ รูปสมสมนฺติ (ธมฺมปทฏฐกถา ภาคที่ ๑ เรื่องที่ ๔) ทัฬหกรณโชตกนิบาต ๓. ความท่อนต้น ควรอ้างเอาคำอื่นมาเป็นเครื่องสาธกหรื…

เนื้อหาเกี่ยวกับโครงสร้างและการใช้ภาษาบาลีในวากยสัมพันธ์ โดยการอ้างคำเพื่อเป็นเครื่องสาธกหรือการรองรับในอรรถต่างๆ พร้อมตัวอย่างคำเพื่อความชัดเจนในการศึกษา และการนำเสนอในบริบทต่างๆ เช่น พุทธภาษิตและอุท

ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 232 ภควตา สิคาลกสฺส คหปติปุตตสฺส ธมฺม เทเสนฺเตน "อิเมหิ โข คหปติปุตฺต ปญฺจติ ฐเนหิ ปุตเตน ปรตฺถิมา ทิสา มาตาปิตโร ปัจจุปฏฐิตา ปญฺจติ ฐเ…

บทความนี้นำเสนอหลักการของบาลีไวยากรณ์และวากยสัมพันธ์ โดยมุ่งเน้นการอธิบายบทประโยคและใช้งานศาสตร์ในการสื่อสารในภาษาไทย รวมทั้งมีการอ้างอิงถึงตำราและเนื้อหาจากคัมภีร์ต่าง ๆ เพื่อเสริมความเข้าใจในการใช้ภ

…ทว่า กับ, และ ที่ใช้ข้างท้ายพากย์ หรือบทว่า ด้วย, หนึ่ง, มีอุทาหรณ์วากยสมุจจยะดังนี้: ทานญฺจ ทสฺสาม ธมฺมญฺจ โสสฺสาม, ปทสมุจจยะดังนี้: เทสนาวสาเน กุมาโร จ กุมาริกา จ โสตาปนนา อเห, ติสฺโส เวทนา: สุขญจ ทุก…

ในบทนี้พูดถึงวากยสัมพันธ์ของบาลีที่มีวิภัตติเสมอกัน โดยเฉพาะในกรณี ปทสมุจจโย ที่ใช้ นิบาติ เช่น จ เพื่อเป็นพื้นฐานในการสร้างความหมาย นอกจากนี้ยังได้ยกตัวอย่างการใช้สำนวน และอุทาหรณ์เพื่อให้ง่ายต่อการเ

…อย่างหนึ่ง) กุวจิ (บ้าง) ห่าง ๆ อุ. คาเม วา ยทิวา- รญฺเญ----ยาถ อรหนฺโต วิหรติ, ต์ ภูมิรามเณยยก, โย ธมฺมจารี กาเยน วาจาย อุท เจตสา, โย----อปปทุฏเจส ทุสสติ, ทสนุน มญฺญตร์ ฐาน ขิปฺปเมว นิคจฺฉติ: เวทน์ ผรุ…

เนื้อหาตรงนี้เกี่ยวกับการศึกษาและการใช้วากยสัมพันธ์ในภาษาบาลี โดยได้อธิบายถึงการเข้าใจคำสำคัญเช่น ยทิวา, อุท, และอถวา รวมถึงการใช้ในเชิงตัวอย่างในการตัดสินใจที่ยังไม่แน่ชัดในบริบทที่แตกต่างกัน เช่น ข้

…านํ คจฺฉนฺติ, หตฺถิ ปท์ เตสํ อคฺคมกฺขายติ, ยทิท์ มหนฺตาเตน (อุปมา); เอวเมว โข ภิกฺขเว เย เกจิ กุสลา ธมฺมา, สพฺเพ เต อปฺปมาทมูลกา อปฺปมาสโมสรณา, อปฺปมาโท เตสํ อคฺคมกขายติ (อุปเมยย), เถโร จักกวัตติรัญโญ ส…

บทเรียนเกี่ยวกับบาลีประเภทอุปมาและอุปเมยยที่ใช้เพื่อเปรียบเทียบ โดยอธิบายถึงบทบาทของศัพท์ต่างๆ ในการเปรียบเทียบ เช่น ยถา, ตถา, เสยฺยถาปิ และอีกมากมาย ที่ถ่ายทอดวิธีการใช้อย่างเป็นระบบ. เนื้อหายังให้ตั

… ขอรับ, จ้ะ, เออ, เป็นต้น ตามคำสูง คำเสมอ คำต่ำ, อุ. ปสฺสถ ภนฺเต ? อาม อาวุโส ปสฺสามิ เย เกจิ กุสลา ธมฺมา, สพฺเพเต กุสลา ? อามนฺตา, ใช้ เอว บ้าง ก็มี อุ. เอวํ ภนฺเต. อุยโยชนัตถนิบาต ๔. นิบาตที่ใช้ในคำยอ…

บทนี้กล่าวถึงการใช้ นิบาตในภาษาบาลีว่า โดยเฉพาะ สัมปฏิจฉนัตถนิบาต ซึ่งใช้ในการตอบรับคำถาม เช่น คำว่า อาม, อามนฺตา และ อุยโยชนัตถนิบาต ที่ใช้ในการเชิญชวน รวมไปถึง อัจฉริยัตถ ที่แสดงอารมณ์หลากหลาย เช่น

ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 245 ธมฺโม ทเว รกฺขติ ธมฺมจารี, แม้ถึง หิ, จ, ปน ที่ไม่มีความ อะไร ก็เรียกว่า ปทปูรณ สมวายนิบาต ๕. นิบาตที่…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการวิเคราะห์ไวยากรณ์บาลี ซึ่งรวมถึงการทำความเข้าใจนิบาตประเภทต่างๆ เช่น สมวายนิบาตที่ใช้แสดงนามและกิริยา โดยเน้นการใช้ศัพท์และบริบทในการประยุกต์ ในส่วนของปฏิเสธนิบาตนั้น จะมีการจำแน

…ไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 24 ข. ถ้ามีความเนื่องด้วยบทนาม เรียกชื่อว่า สรุป อุ. มโน ปุพฺพงฺคมา ธมฺมา ฯ เปฯ จากว วหโต ปทนฺติ อย คาถา กตฺถ ภาสิตา ? ค. ถ้าอมความย่อไว้ไม่หมด เรียกชื่อว่า อาทิยตฺโถ. อุ…

บทนี้กล่าวถึงแนวทางการเรียกชื่อและความหมายของคำในบาลีไวยากรณ์ ว่าด้วยการสรุป อุ, มโน การใช้ความย่อ อาทิยตฺโถ และต่างๆ รวมถึงวิธีการให้ตัวอย่างในรูปแบบต่างๆ เช่น นิทสสน์ และการวางเหตุ โดยมุ่งหวังให้ผู้

…ป็นภาษามคธบ้าง ไปตามลำดับ ดังนี้: (๑๖๕) ตสฺมึ สมเย เอโก ปิณฑจาริกาเถโร ฯเปฯ มยุห์ โทส์ โสธาเปถาติ. (ธมฺมปทฎฐกถา ภาค ๓ เรื่องที่ ๔๐)

บทนี้กล่าวถึงนิบาตในภาษาบาลี เช่น อาลปน, กาลสตฺตมี และกิริยาวิเสสน พร้อมทั้งวิธีการศึกษาว่า บทไหนสอดคล้องกับบทไหน โดยใช้ทั้งภาษาไทยและภาษามคธ เพื่อความเข้าใจในเนื้อหาของบาลี พร้อมยกตัวอย่างจากคัมภีร์ต

…คฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสกุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 14 วิสุทธิมคฺเค ทุติยจตุตถานิ จ อารุปฺปชฺฌานาน สภาวธมฺเมปิ ภาวนาวิเสเสน อปปน ปาปุณนฺติ ฯ วิสุทธิภาวนานุกฺกมวเสน หิ โลกุตตร อปปน ปาปุณาติ ๆ อารมฺมณาติกุกม…

เอกสารนี้นำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับวิสุทธิมรรคที่กล่าวถึงขั้นตอนและวิธีการในการปฏิบัติภาวนา โดยเฉพาะในด้านการเจริญสมาธิ และความหมายของมรณานุสสติที่สำคัญในการค้นหาความจริงของชีวิต นอกจากนี้ยังมีการเตือนส

…ป น สมมา ปริปาก คจฺเฉยฺย ยโต จ โข ภิกฺขเว สุวณฺณกาโร วา สุวณฺณการนเตวาสี วา ติ ชาตรูป์ กาเลน กาล อภิธมติ กาเลน กาล อุทเกน ปริปุโผเสติ กาเลน กาล อชุมุเปกฺขติ ติ โหติ ชาตรูป มุทุญฺจ กมุมญฺญญฺจ ปภสฺสริญจ น…

เนื้อหาทางพระพุทธศาสนาเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและการฝึกจิต เพื่อการบรรลุนิพพาน โดยการอธิบายถึงหลักการปฏิบัติที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาอธิจิตฺตจริงและความสัมพันธ์ระหว่างจักรของจิต นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงอา

…์ ทวีสุ ทิสาสุ ชาติ ฯ โอกาสโต สสรณโลหิต เปตวา เกสโลมทนฺต- นขานํ มิสวินิมุตตฎฐานญฺเจว ฤทธสุกกจมุมญฺจ ธมนิชาลานุสาเรน สพฺพ์ อุปาทินุนสรีเร ผริตวา จิต สนุนจิตโลหิต ยกนฏฐานสุส เหฏฐาภาค ปูเรตวา เอกปตฺตปูรมยุ…

เนื้อหานี้เป็นการอธิบายเกี่ยวกับโลหิตและการดำรงอยู่ในสรีระ โดยมีการแบ่งแยกเป็นประเภทต่างๆ พร้อมทั้งข้อกำหนดและลักษณะของโลหิต แต่ละประเภททางวิทยาศาสตร์ โดยทบทวนถึงการเจริญเติบโต การเปลี่ยนแปลง และความส

…ฺพปุปผาน อปุพพาจริมมิว" ปากฏาน โหนติ เอวเมว อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสาติ อิม กาย โอโลเกนฺตสฺส สพฺเพ เต ธมฺมา อปุพพาจริมมิว ปากฎา โหนติ ๆ เตน วุตต์ มนสิการ โกสกุลกลาย อาทิกมุมิกสฺส หิ เกสาติ มนสิกโร โต มนสิ…

ในบทความนี้มีการกล่าวถึงการบริหารจัดการหลักธรรมที่สำคัญต่อการเจริญสติและการเข้าถึงปัญญาในวิสุทธิมรรค การทำความเข้าใจเกี่ยวกับการเติบโตในทางธรรมและแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสม ที่สามารถนำไปสู่การพัฒนาสติปัญ

…สฺสติ สมาธิ ภาวิโต พหุลีกโต สนฺโต เจว ปณีโต จ อเสจนโก จ สุโข จ วิหาโร อุปฺปนฺนุปปนเน จ ปาปเก อกุสเล ธมฺเม ฐานโส อนุตรธาเปติ รูปสเมตติ" เอว์ ปริตวา กถ ภาวิโต จ ภิกฺขเว ๑. ม. มลุลก เถโร ฯ ๒. ยุ. อิท ปททวย…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการฝึกกายคตาสติ ซึ่งเป็นวิธีการหนึ่งในการทำสมาธิที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงความสงบและปลดปล่อยจากอารมณ์ที่ไม่ดี โดยการตั้งสติอยู่ที่กาย โดยอ้างอิงไปถึงในพระธรรมที่เสนอแนะให้ปฏิบ

…นาปานสติสมาธิ กถ พหุลีกโต สนฺโต เจว ปณีโต จ อเสจนโก จ สุโข จ วิหาโร อุปฺปนฺนุปฺปนฺเน จ ปาปเก อกุสเล ธมฺเม ฐานโส อนุตรธาเปติ รูปสเมติ อิธ ภิกฺขเว ภิกขุ อรญฺญคโต วา รุกขมูลคโต วา สุญญาคารคโต วา นิสีทติ ปล…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิบัติสมาธิจากการฝึกอานาปานสติ ซึ่งเป็นวิธีที่ช่วยให้จิตใจมีความสงบและพัฒนาสุขภาวะในชีวิตประจำวัน โดยมีการกล่าวถึงลักษณะของการปฏิบัติและประโยชน์จากการฝึกสมาธินี้ พร้อมทั้งแนะนำแนวท

…าย สิวตอนโต สุโข จ วิหาโรติ เวทิตพฺโพ ฯ อุปปันนุปปนเนติ อภิกขภิเต อภิกขภิเต ฯ ปาปกติ ลามเก ฯ อกุสเล ธมฺเมติ อโกสลุยสมภูเต ธมฺเม ฯ ฐานโส อนุตรธาเปตีติ ขณเนว อนุตรธาเปติ วิกขมเภติ ฯ รูปสเมตติ สุฏฺฐ อุปสเม…

เนื้อหานี้เกี่ยวกับการศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับอนุสฺสติกมฺมฏฺฐานในพระพุทธศาสนา อธิบายถึงความสำคัญของการเจริญสมาธิผ่านการฝึกอานาปานสติ และการทำความเข้าใจในหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง การปฏิบัติในลักษณะนี้จะช่

…ย์ กายสงฺขาร์ อสฺสสิสฺสามิ ฯเปฯ ปสฺสสิสฺสามีติ สิกฺขติ กาเม กายสงฺขารา ทีฆ์ อสฺสาสปสุสาสกายิกา เอเต ธมฺมา กายปฏิพัทธา กายสงฺขารา เต กายสงฺขาเร ปสฺสมฺภนฺโต นิโรเธนโต รูปสเมนโต สิกฺขติ ฯเปฯ ยถารูเปหิ กายส…

เนื้อหาเกี่ยวกับหลักการสร้างและการเข้าใจในสภาวะต่างๆของกายสงฺขารในทางวิปัสสนา โดยอธิบายถึงการปฏิบัติและการประยุกต์ใช้ในสายงานด้านพระพุทธศาสนา เชื่อมโยงกับการศึกษาความเข้าใจในกายและสัมพันธ์กับอารมณ์

…ย ภาโค) - หน้าที่ 79 อนุสฺสติกมุมฏฐานนิทเทโส นิมิตต์ อสฺสาสปสฺสาสา อนารมุมณเมกจิตฺตสฺส ชานโต จ ต โย ธมฺเม ภาวนา อุปลพุกตีติ ฯ เอว์ อุปฏฐิเต ปน นิมิตฺเต เตน ภิกขุนา อาจริยสฺส สนฺติก คนฺตฺวา อาโรเจตพฺพ์ ม…

เนื้อหาครอบคลุมการอธิบายเกี่ยวกับนิมิตต์ในวิสุทธิมคฺคสฺส การพิจารณาสติและการฝึกปฏิบัติด้วยจิตใจที่มั่นคง รวมถึงการอ้างอิงถึงอาจารย์และหลักการที่ส่งผลต่อการฝึกจิตที่มีประสิทธิภาพ โดยในบทนี้ได้นำเสนอควา

…ฯ โส หิ สมาปตฺติโต วุฏฐาย อาสาส ปสฺสาสาน สมุทโย กรชกาโย จ จิตฺตญฺจาติ ปสฺสติ ฯ ยถา หิ กมมารคคฺคริยา ธมมานาย ภสฺตญฺจ ปุริสสฺส จ ตชช์ วายาม ปฏิจจ วาโต สัญจรติ เอวเมว กายญฺจ จิตฺตญฺจ ปฏิจจ อาสาส ปสฺสาสาติ …

บทความนี้เสนอการวิจัยเกี่ยวกับวิสุทธิมคฺคและการฝึกปฏิบัติทางจิตใจ ในบทนี้กล่าวถึงการพัฒนาและการดำเนินการภายใต้แนวทางต่าง ๆ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงสภาวะที่ต้องการได้ มีการแสดงถึงความเชื่อมโยง