บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 73 / 223

ธรร ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑ ( ๓๓๔ ๑ (ศุภนิมิต) บุรุษอาชาไนย คือ บุคคลผู้เป็นนักปราชญ์บัณฑิต เป็น พระโพธิสัตว์ผู้อุบัติขึ้นมาเพื่อฝึกฝนอบรมตนเอง บ่มบารมีให้แก่ รอบ มีใจมุ…

ในบทความนี้พูดถึงบุรุษอาชาไนยซึ่งเป็นนักปราชญ์บัณฑิตและพระโพธิสัตว์ที่เกิดมาเพื่อพัฒนาตนเองและสร้างบารมี ในบริบทของการประชุมพระภิกษุสงฆ์ที่สรรเสริญพระพุทธคุณของพระบรมศาสดา บุรุษอาชาไนยนี้มีหัวใจที่มุ่

…โ ท ส ถ บั ณ ฑิต ห ต อ น ที่ ๔ ( ยั ก ษ์ จํ า แ ล ง ) คนโง่หาปัญญามิได้ ย่อมกล่าวมุสา เพราะเหตุแห่ง บุคคลอื่น หรือแม้แห่งตน คนโง่นั้นย่อมถูกนินทาในท่ามกลาง บริษัท แม้ภายหลังเขาก็ต้องไปทุคติ ข้าพระพุทธเจ้าเ…

…เกิดขึ้นในโลก มีวาระธรรมภาษิตใน สิริมันทชาดก ความว่า “คนโง่หาปัญญามิได้ ย่อมกล่าวมุสา เพราะเหตุแห่ง บุคคลอื่น หรือแม้แห่งตน คนโง่นั้นย่อมถูกนินทาใน ท่ามกลางบริษัท แม้ภายหลังเขาก็ต้องไปทุคติ ข้า พระพุทธเจ้า…

เนื้อหาในตอนนี้เน้นถึงการที่มนุษย์ทุกชาติและภาษาต้องการสันติสุขที่แท้จริง แต่ไม่รู้วิธีการเข้าถึง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าค้นพบว่าการเข้าถึงพระรัตนตรัยภายในตัวจะเป็นหนทางสู่สันติสุข ผู้คนที่มีปัญญาย่อมประเ

มโห ส ถ บั ณ ฑิต ต อ น ที่ ๖ (ผู้ผดุง ค ว า ม ยุติ ธ ร ร ม ) บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรม เพราะเหตุที่นำคดีไป โดย ความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัยคดี และไม่…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการตัดสินคดีว่าไม่ควรทำอย่างผลุนผลัน และการวินิจฉัยคดีควรใช้ความละเอียดลออ บุคคลที่มีปัญญาและอยู่ภายใต้หลักธรรมจะได้รับการปกป้องจากความไม่ยุติธรรม การตั้งอยู่ในธรรมเป็นสิ่งสำคัญในก…

…ะเป็นอาภรณ์ จะเป็นที่รัก ของมนุษย์และเทวดาทั้งหลาย อาภรณ์ภายนอกอันมีค่าไม่ใช่ เครื่องวัดคุณค่าของคน บุคคลใดมีธรรมะเป็นอาภรณ์ จะเป็น บุคคลผู้มีคุณค่า ธรรมะจะเป็นอาภรณ์ชั้นเลิศ เป็นที่พึ่งให้กับตัว ของเราได้…

…่สมบัติอันล้ำค่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความสำคัญของความเป็นธรรมในขุททกนิกาย ธรรมบท โดยระบุว่าบุคคลที่ตั้งอยู่ในธรรมควรมีความละเอียดในการวินิจฉัยคดีและไม่ผลุนผลัน การปฏิบัติธรรมจะทำให้เราเป็นผู้มีปัญ…

ธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม) ๓๗๘ คดีเรื่องโค ใครๆ ก็วินิจฉัยได้ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นบัณฑิตด้วย เหตุเพียงเท่านี้ ขอให้ทรงรอไปก่อน” พระราชาจึงทรงได้แต่นิ่ง ความเป็นผู้มีปัญ…

ในตอนที่ 5 ของมโหสถบัณฑิต เปรียบเสมือนการประยุกต์ใช้หลักธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยมีเหตุการณ์ที่หญิงเข็ญใจได้สูญเสียเครื่องประดับ เมื่อต้องเผชิญกับหญิงรุ่นสาวผู้เก็บไป มโหสถบัณฑิตได้จัดการฟังข้อเท็จจริง

…ู่ ในอากาศ เปล่งรัศมีสว่างไสวรุ่งโรจน์ ตรัสชมเชยมโหสถบัณฑิตว่า “เธอวินิจฉัยได้ยอดเยี่ยม ในโลกนี้จะมีบุคคลผู้เสมอด้วยปัญญา ของมโหสถหามีไม่” จากนั้นก็เสด็จกลับยังทิพยสถานดาวดึงส์ ฝ่ายอามาตย์ของพระราชายิ่งอยู…

ในตอนที่ ๒ ของมโหสถบัณฑิต แสดงให้เห็นถึงความสามารถและการวินิจฉัยที่ยอดเยี่ยมของมโหสถ โดยมีท้าวสักกเทวราชซึ่งแสดงอานุภาพของตนมาชมเชยเขา และอามาตย์ของพระราชายังภูมิใจในตัวมโหสถที่สามารถวินิจฉัยคดีได้อย่

…ังน้อย แต่ก็สามารถแก้ไข หรือพิจารณาอรรถคดีต่างๆ ได้ถูกต้อง แม่นยำอย่างน่าอัศจรรย์ จนชนะใจอำมาตย์ว่า บุคคลนี้แหละที่ พระราชาทรงสุบินนิมิตว่า ทรงเห็นไฟกองเล็กๆ ผุดขึ้นท่ามกลาง ไฟกองใหญ่ ๔ กอง ไฟกองเล็กนี้สว่…

ในบทที่ 8 นี้ เราได้ติดตามเรื่องราวของมโหสถบัณฑิตผู้มีวัยยังน้อยแต่มีความสามารถในการพิจารณาอรรถคดีอย่างแม่นยำ ถึงแม้ไม่สามารถเข้าไปรับราชการได้ แต่เขายังคงช่วยเหลือประชาชนอย่างต่อเนื่อง จากคำสั่งของพร

…า “เราควรนำมโหสถบัณฑิต มายังราชสำนักได้หรือยัง” อาจารย์ เสนกะกราบทูลด้วยความตระหนี่ในลาภสักการะว่า “บุคคลไม่ ชื่อว่าเป็นบัณฑิตด้วยเหตุเพียงเท่านี้ ขอได้ทรงรอไปก่อน พระเจ้าข้า” พระเจ้าวิเทหราชทรงมีพระดำริว่…

ในตอนที่ ๙ ของธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิตได้แสดงให้เห็นถึงการใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เมื่อชาวบ้านต้องการเห็นเชือกทรายเก่า พระราชาไม่เคยมีเชือกดังกล่าว แต่เมื่อมโหสถเสนอแนวทางการแก้ปัญหา พระ

๕๑ & ม โ ห ส ถ บั ณ ฑิต ต อ น ที่ ๑ ๕ ที (เลื อ ก คู่ ค ร อ ง ) บุคคลพึงเห็นนักปราชญ์ จึงฟังถ้อยคำของนักปราชญ์ พึงอยู่ร่วมกับนักปราชญ์ พึงกระทำการสนทนาปราศรัยกับ นักปราช…

…ใน ขุททกนิกาย สุตตนิบาตว่า “ธีร์ ปสฺเส สุเณ ธีร์ ธีเรน สห สํวเร ธีเรนลุลาปสลุลาป่ ต๋ กเร ตญฺจ โรจเย บุคคลพึงเห็นนักปราชญ์ จึงฟังถ้อยคำของนักปราชญ์ พึงอยู่ร่วมกับนักปราชญ์ พึงกระทำการสนทนาปราศรัยกับ นักปราช…

ในบทความนี้กล่าวถึงความปรารถนาของมนุษย์ในการค้นหาความสุขและความสำเร็จ โดยเน้นที่การเลือกคู่ครองและต่อยอดด้วยการมีจิตใจที่สงบ ซึ่งต้องเริ่มจากใจที่หยุดนิ่ง พระบรมศาสดาได้ตรัสว่าความสุขที่แท้จริงอยู่ที่

…ิธีวิวาหมงคลให้กับทั้งสองอย่างสมเกียรติ ทีเดียว นี่เป็นตัวอย่างของยอดหญิงผู้มั่นคงทั้งต่อความดี และ บุคคลที่ตนรัก ผู้มีความเชื่อว่า หากได้อยู่ใกล้บัณฑิต ชีวิตย่อมมี แต่ความเจริญอย่างเดียว และชีวิตของนางก็เ…

…ู้เป็นสามีของเธอ มโหสถจึงทำพิธีวิวาหมงคลให้ทั้งสอง เป็นตัวอย่างของยอดหญิงผู้มั่นคง มั่นใจในความดีและบุคคลที่รัก การอยู่ใกล้บัณฑิตจะนำลาภ ยศ สรรเสริญ และพัฒนาชีวิตให้ดีขึ้นได้ พร้อมทั้งเน้นการทำใจให้หยุดนิ่…

…) คนอันธพาลเหมือนคนใบ้ ย่อมแสวงหาสิ่งที่ต้องประสงค์ โดยไม่ใช่อุบาย ย่อมไม่ได้สิ่งที่ต้องประสงค์นั้น บุคคลรีดนมโค ที่เขาโค ย่อมไม่ได้นมโค ฉันใด บุคคลแสวงหาสิ่งที่ต้องการ ในที่ไม่ใช่ที่จะหาได้ ก็ไม่ได้สิ่งที…

…“คนอันธพาลเหมือนคนใบ้ ย่อมแสวงหาสิ่งที่ต้อง ประสงค์ โดยไม่ใช่อุบาย ย่อมไม่ได้สิ่งที่ต้องประสงค์นั้น บุคคลรีดนมโค ที่เขาโค ย่อมไม่ได้นมโค ฉันใด บุคคล แสวงหาสิ่งที่ต้องการ ในที่ไม่ใช่ที่จะหาได้ ก็ไม่ได้สิ่งท…

ความสงบสุขในชีวิตเป็นสิ่งที่สรรพสัตว์ต้องการ และการแสวงหาความสุขควรเริ่มจากภายในตัวเรา พระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่นำมาซึ่งความสงบ และการฝึกจิตให้บริสุทธิ์เป็นสิ่งสำคัญในการเข้าถึงความจริง เมื่อละอารมณ์ก

…ฑิตในราชสำนักก่อนแล้วจะมาตอบ ครั้นรุ่งขึ้นได้ ตรัสถามปัญหาข้อแรกของเทวดากับบัณฑิตทั้ง ๔ คน นั้นว่า “บุคคลทุบตีร่างกายของคนอื่นด้วยมือหรือด้วยเท้า และเอามือ ตีปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักของผู้ถูกทุบต…

ในตอนนี้พระเจ้าวิเทหราชพบกับปัญหาที่ยากจะตอบเมื่อเทวดามาทวงคำตอบถึงคำถามเกี่ยวกับบุคคลที่รักแม้จะถูกทุบตี พระราชาเรียกบัณฑิตในราชสำนักมาเพื่อหาคำตอบแต่กลับหาไม่ได้ ศีรษะของพระองค์เสี่ยงเ…

ธรรมะเพื่อประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑๗ (ความจริงปรากฏ) ៤៦៩ ยังเที่ยวหาไฟอีกโดยมิใช่เหตุ บุคคลเห็นหิ่งห้อยในราตรี ก็ สําคัญว่าไฟ เอาหญ้าทําเชื้อบนหิ่งห้อย แล้วเอามือ ให้เกิดไฟ ย่อมไม่สามารถให้ไฟ…

บทนี้พูดถึงมโหสถบัณฑิตที่มาถามพระมหาราชเกี่ยวกับปัญหาที่สำคัญ พระราชาได้รับคำเตือนเกี่ยวกับการแสวงหาความจริงและความเข้าใจที่ผิดพลาดจากอาจารย์ทั้งสี่ ส่วนมโหสถเปรียบเสมือนกองไฟใหญ่ที่มีความรู้ในปัญญา ข

…ินไป” มโหสถได้ฟังขัตติยมายาอย่างนั้นแล้ว ได้ทูลตอบพร้อม กับเป็นการถวายอนุศาสน์แด่พระราชาไปในตัวว่า “บุคคลนั่ง หรือนอนที่ร่มเงาของต้นไม้ใด ไม่พึง กรานกิ่งของต้นไม้นั้น เพราะผู้ประทุษร้ายมิตรเป็นผู้ชั่วช้า ข…

ในตอนที่ ๑ ๘ นี้ มโหสถบัณฑิตได้สอนข้อคิดสำคัญเกี่ยวกับการไม่ประทุษร้ายต่อผู้มีพระคุณและการให้ความสำคัญกับสิ่งที่มีประโยชน์มากกว่าที่จะมองแค่รูปลักษณ์ เช่นการบริโภคอาหาร โดยเน้นว่าคุณค่าของสิ่งใดอยู่ที

…น อาจารย์ทั้ง ๔ คน ก็ไม่รู้ เพราะฉะนั้น ท่านจงช่วยกล่าวแก้ ปัญหาทั้ง ๔ ข้อ นั้นด้วย คำถามมีอยู่ว่า “บุคคลตบตีร่างกาย ผู้อื่นด้วยมือทั้งสอง หรือด้วยเท้าทั้งสอง และเอามือตีปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักข…

…วดา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการตีร่างกายผู้อื่นที่นำมาสู่ความรักของผู้ถูกตี โดยมโหสถได้ให้คำตอบที่ชัดเจนว่าบุคคลที่ถูกพูดถึงคือเด็กน้อยที่ตบตีมารดาด้วยความไร้เดียงสา และแม้มารดาจะถูกตีแต่ก็ยังรักและเอ็นดูบุตรของต…

ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑๙ (แก้ปัญหาเทพ) ៤៨៥ ทั้งสองนี่แหละ คือ บุคคลในเทพปริศนาที่พระองค์ได้สดับมา พระเจ้าวิเทหราชทรงสดับแล้ว เข้าพระทัยแจ่มแจ้ง เหมือนหงายของที่คว่ำ เป…

ในตอนที่ ๑๙ ของมโหสถบัณฑิต มีการนำเสนอการแก้ปัญหาทางเทพโดยมโหสถที่ได้รับความรู้แจ้งจากพระเจ้าวิเทหราช และการสนทนาที่ชี้ชัดถึงความรักของมารดาที่มีต่อลูกชาย พร้อมด้วยการอธิบายลึกซึ้งเกี่ยวกับความรักและค

…ส และก็ ตรัสถามเทพปัญหาข้อที่ ๓ ว่า “คน ๒ คนกล่าวคู่กันด้วยค่า ไม่จริง ทักท้วงกันด้วยคำเหลาะแหละ แต่บุคคลทั้งสองนั้นก็ยัง เป็นที่รักของกันและกัน เทวดาได้กล่าวปริศนาธรรมนี้โดยหมาย เอาใคร” มโหสถทูลแก้ว่า “เท…

ในบทนี้ มโหสถบัณฑิตได้เข้าร่วมสนทนากับพระราชาเกี่ยวกับปัญหาธรรมะต่างๆ รวมถึงความรักที่แท้จริงระหว่างคู่สามีภรรยา และการมีความรักต่อกับผู้ที่ให้โดยไม่หวังผลตอบแทน เช่น สมณพราหมณ์ที่ประพฤติธรรม อีกทั้งย