บุคคล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 74 / 230

…ใน ขุททกนิกาย สุตตนิบาตว่า “ธีร์ ปสฺเส สุเณ ธีร์ ธีเรน สห สํวเร ธีเรนลุลาปสลุลาป่ ต๋ กเร ตญฺจ โรจเย บุคคลพึงเห็นนักปราชญ์ จึงฟังถ้อยคำของนักปราชญ์ พึงอยู่ร่วมกับนักปราชญ์ พึงกระทำการสนทนาปราศรัยกับ นักปราช…

ในบทความนี้กล่าวถึงความปรารถนาของมนุษย์ในการค้นหาความสุขและความสำเร็จ โดยเน้นที่การเลือกคู่ครองและต่อยอดด้วยการมีจิตใจที่สงบ ซึ่งต้องเริ่มจากใจที่หยุดนิ่ง พระบรมศาสดาได้ตรัสว่าความสุขที่แท้จริงอยู่ที่

…ิธีวิวาหมงคลให้กับทั้งสองอย่างสมเกียรติ ทีเดียว นี่เป็นตัวอย่างของยอดหญิงผู้มั่นคงทั้งต่อความดี และ บุคคลที่ตนรัก ผู้มีความเชื่อว่า หากได้อยู่ใกล้บัณฑิต ชีวิตย่อมมี แต่ความเจริญอย่างเดียว และชีวิตของนางก็เ…

…ู้เป็นสามีของเธอ มโหสถจึงทำพิธีวิวาหมงคลให้ทั้งสอง เป็นตัวอย่างของยอดหญิงผู้มั่นคง มั่นใจในความดีและบุคคลที่รัก การอยู่ใกล้บัณฑิตจะนำลาภ ยศ สรรเสริญ และพัฒนาชีวิตให้ดีขึ้นได้ พร้อมทั้งเน้นการทำใจให้หยุดนิ่…

…) คนอันธพาลเหมือนคนใบ้ ย่อมแสวงหาสิ่งที่ต้องประสงค์ โดยไม่ใช่อุบาย ย่อมไม่ได้สิ่งที่ต้องประสงค์นั้น บุคคลรีดนมโค ที่เขาโค ย่อมไม่ได้นมโค ฉันใด บุคคลแสวงหาสิ่งที่ต้องการ ในที่ไม่ใช่ที่จะหาได้ ก็ไม่ได้สิ่งที…

…“คนอันธพาลเหมือนคนใบ้ ย่อมแสวงหาสิ่งที่ต้อง ประสงค์ โดยไม่ใช่อุบาย ย่อมไม่ได้สิ่งที่ต้องประสงค์นั้น บุคคลรีดนมโค ที่เขาโค ย่อมไม่ได้นมโค ฉันใด บุคคล แสวงหาสิ่งที่ต้องการ ในที่ไม่ใช่ที่จะหาได้ ก็ไม่ได้สิ่งท…

ความสงบสุขในชีวิตเป็นสิ่งที่สรรพสัตว์ต้องการ และการแสวงหาความสุขควรเริ่มจากภายในตัวเรา พระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่นำมาซึ่งความสงบ และการฝึกจิตให้บริสุทธิ์เป็นสิ่งสำคัญในการเข้าถึงความจริง เมื่อละอารมณ์ก

…ฑิตในราชสำนักก่อนแล้วจะมาตอบ ครั้นรุ่งขึ้นได้ ตรัสถามปัญหาข้อแรกของเทวดากับบัณฑิตทั้ง ๔ คน นั้นว่า “บุคคลทุบตีร่างกายของคนอื่นด้วยมือหรือด้วยเท้า และเอามือ ตีปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักของผู้ถูกทุบต…

ในตอนนี้พระเจ้าวิเทหราชพบกับปัญหาที่ยากจะตอบเมื่อเทวดามาทวงคำตอบถึงคำถามเกี่ยวกับบุคคลที่รักแม้จะถูกทุบตี พระราชาเรียกบัณฑิตในราชสำนักมาเพื่อหาคำตอบแต่กลับหาไม่ได้ ศีรษะของพระองค์เสี่ยงเ…

ธรรมะเพื่อประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑๗ (ความจริงปรากฏ) ៤៦៩ ยังเที่ยวหาไฟอีกโดยมิใช่เหตุ บุคคลเห็นหิ่งห้อยในราตรี ก็ สําคัญว่าไฟ เอาหญ้าทําเชื้อบนหิ่งห้อย แล้วเอามือ ให้เกิดไฟ ย่อมไม่สามารถให้ไฟ…

บทนี้พูดถึงมโหสถบัณฑิตที่มาถามพระมหาราชเกี่ยวกับปัญหาที่สำคัญ พระราชาได้รับคำเตือนเกี่ยวกับการแสวงหาความจริงและความเข้าใจที่ผิดพลาดจากอาจารย์ทั้งสี่ ส่วนมโหสถเปรียบเสมือนกองไฟใหญ่ที่มีความรู้ในปัญญา ข

…ินไป” มโหสถได้ฟังขัตติยมายาอย่างนั้นแล้ว ได้ทูลตอบพร้อม กับเป็นการถวายอนุศาสน์แด่พระราชาไปในตัวว่า “บุคคลนั่ง หรือนอนที่ร่มเงาของต้นไม้ใด ไม่พึง กรานกิ่งของต้นไม้นั้น เพราะผู้ประทุษร้ายมิตรเป็นผู้ชั่วช้า ข…

ในตอนที่ ๑ ๘ นี้ มโหสถบัณฑิตได้สอนข้อคิดสำคัญเกี่ยวกับการไม่ประทุษร้ายต่อผู้มีพระคุณและการให้ความสำคัญกับสิ่งที่มีประโยชน์มากกว่าที่จะมองแค่รูปลักษณ์ เช่นการบริโภคอาหาร โดยเน้นว่าคุณค่าของสิ่งใดอยู่ที

…น อาจารย์ทั้ง ๔ คน ก็ไม่รู้ เพราะฉะนั้น ท่านจงช่วยกล่าวแก้ ปัญหาทั้ง ๔ ข้อ นั้นด้วย คำถามมีอยู่ว่า “บุคคลตบตีร่างกาย ผู้อื่นด้วยมือทั้งสอง หรือด้วยเท้าทั้งสอง และเอามือตีปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักข…

…วดา ซึ่งเกี่ยวข้องกับการตีร่างกายผู้อื่นที่นำมาสู่ความรักของผู้ถูกตี โดยมโหสถได้ให้คำตอบที่ชัดเจนว่าบุคคลที่ถูกพูดถึงคือเด็กน้อยที่ตบตีมารดาด้วยความไร้เดียงสา และแม้มารดาจะถูกตีแต่ก็ยังรักและเอ็นดูบุตรของต…

ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๑๙ (แก้ปัญหาเทพ) ៤៨៥ ทั้งสองนี่แหละ คือ บุคคลในเทพปริศนาที่พระองค์ได้สดับมา พระเจ้าวิเทหราชทรงสดับแล้ว เข้าพระทัยแจ่มแจ้ง เหมือนหงายของที่คว่ำ เป…

ในตอนที่ ๑๙ ของมโหสถบัณฑิต มีการนำเสนอการแก้ปัญหาทางเทพโดยมโหสถที่ได้รับความรู้แจ้งจากพระเจ้าวิเทหราช และการสนทนาที่ชี้ชัดถึงความรักของมารดาที่มีต่อลูกชาย พร้อมด้วยการอธิบายลึกซึ้งเกี่ยวกับความรักและค

…ส และก็ ตรัสถามเทพปัญหาข้อที่ ๓ ว่า “คน ๒ คนกล่าวคู่กันด้วยค่า ไม่จริง ทักท้วงกันด้วยคำเหลาะแหละ แต่บุคคลทั้งสองนั้นก็ยัง เป็นที่รักของกันและกัน เทวดาได้กล่าวปริศนาธรรมนี้โดยหมาย เอาใคร” มโหสถทูลแก้ว่า “เท…

ในบทนี้ มโหสถบัณฑิตได้เข้าร่วมสนทนากับพระราชาเกี่ยวกับปัญหาธรรมะต่างๆ รวมถึงความรักที่แท้จริงระหว่างคู่สามีภรรยา และการมีความรักต่อกับผู้ที่ให้โดยไม่หวังผลตอบแทน เช่น สมณพราหมณ์ที่ประพฤติธรรม อีกทั้งย

…ความลับแก่ใครบ้าง” เสนกะ งวางแผนไว้แล้ว รีบกราบทูลว่า “สหายใดเป็นที่พึ่งของเพื่อนผู้ถึงความทุกข์ยาก บุคคลควรเปิดเผยข้อความที่ควรติเตียนหรือควรสรรเสริญ อัน เป็นความลับแก่สหายนั้น” ปุกกุสะทูลว่าควรเปิดเผยแก่…

ในตอนที่ ๒๐ ของธรรมะเพื่อประชา พระเจ้าวิเทหราชได้ถามมโหสถเกี่ยวกับการเปิดเผยข้อความที่ควรติเตียนหรือสรรเสริญแก่ใครบ้าง บัณฑิตทั้งสี่มีความคิดเห็นที่แตกต่างกัน ในขณะที่มโหสถให้ความสำคัญกับการซ่อนความลั

…จึงรับสั่งให้นำไปขังคุก รวมกันไว้ เตรียมรอเวลาที่จะประหารชีวิต มโหสถกราบทูลว่า “ข้าแต่พระมหาราชเจ้า บุคคลไม่ ควรบอกความลับของตนแก่บุคคลอื่นด้วยเหตุนี้ ส่วนอาจารย์ ทั้งสี่กราบทูลว่า ควรบอกความลับแก่คนอื่น จ…

ในบทนี้ มโหสถบัณฑิตได้สอนพระราชาเกี่ยวกับความสำคัญของการรักษาความลับ โดยเปรียบเทียบไว้กับการรักษาขุมทรัพย์ การเปิดเผยความลับอาจนำไปสู่การพินาศ จึงควรประหยัดคำพูด การเข้าใจเรื่องความลับเป็นสิ่งสำคัญในก

…์ เป็นอนัตตา ไตรสิกขา สิกขา ๓, ข้อปฏิบัติที่ต้องศึกษา ๓ อย่าง คือ ศึกษาเรื่อง ศีล สมาธิ ปัญญา ถูปารหบุคคล บุคคลผู้ควรแก่สถูป คือ บุคคลที่ควรนำกระดูกบรรจุสถูป ไว้บูชา มี ๔ คือ ๑.พระพุทธเจ้า ๒.พระปัจเจกพุทธเ…

…นุกรมที่รวบรวมความรู้เกี่ยวกับแนวคิดหลักในพระพุทธศาสนา เช่น สวรรค์ชั้นต่างๆ, ไตรลักษณ์, ไตรสิกขา และบุคคลผู้ควรแก่สถูป ซึ่งทำให้ผู้อ่านเข้าใจหลักการและการปฏิบัติได้อย่างง่ายดาย นอกจากนี้ยังได้แนะนำคำจำกัดค…

…ในภายหลังเลยนั้น พระ องค์จะต้องรู้ว่า ๑. งานใด สำคัญที่สุด ๒. เวลาใด เป็นเวลาที่ดีที่สุด ๓. ใคร คือ บุคคลที่สำคัญที่สุด

…่งที่สำคัญและไม่เสียใจในภายหลัง การรู้ว่างานใดคือสิ่งสำคัญที่สุด เวลาไหนคือเวลาที่ดีที่สุด และใครคือบุคคลที่สำคัญที่สุด จะช่วยให้เราดำเนินชีวิตได้อย่างมีคุณค่าและมีความหมาย. หากต้องการเรียนรู้และรักษาความส…

…เพียงเวลาเดียว ที่เราเป็นเจ้าของอย่าง แท้จริง คนที่สำคัญที่สุด ก็คือ คนที่เราอยู่ร่วม ด้วย เพราะเป็นบุคคลใกล้ตัวที่เราสามารถทำดี ต่อเขาได้ง่ายที่สุด” ทุกคนในโลกนี้ ล้วนปรารถนาที่จะดำเนิน ชีวิตอย่างดีที่สุด…

…มดีในเวลาปัจจุบันซึ่งเป็นเวลาที่เราเป็นเจ้าของอย่างแท้จริง และการให้ความสำคัญกับคนที่อยู่รอบข้างเรา บุคคลที่เราสามารถทำดีต่อกันได้ง่ายที่สุด การดำเนินชีวิตให้ดีที่สุดไม่จำเป็นต้องรอโอกาสหรือทำสิ่งใหญ่โต แต…

…นของตัวเอง เพราะทุกสิ่งทุกอย่างที่เกิดขึ้นในชีวิตเรา ล้วน เป็นเสมือนเสียงสะท้อนจากตัวเราเองทั้งสิ้น บุคคลตัวอย่างผู้ได้รับ “เสียงสะท้อน แห่งชีวิต” ที่ไพเราะงดงามที่สุด ก็คือพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงเ…

บทความนี้กล่าวถึงการกลายเป็นเด็กน้อยเจ้าอารมณ์ที่ทะเลาะกับเสียงสะท้อนในชีวิต โดยยกตัวอย่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่เป็นแบบอย่างของการทำความดีและการให้แก่ผู้อื่น เหตุที่พระองค์ทรงมีอำนาจในการทำสิ่งที่ปรา

คาถาธรรมบท JHMIAO-๘ (๒๑) อิเมหิ อฏฺฐีห์ ตมคฺคบุคคล เทวาติเทว์ นรกมุมสาร สมมุตจก สตปุญญลักขณ์ ปาเณหิ พุทธ สรณ์ คโตสุมิติ ข้าพระองค์ขอถึงพระพุทธเจ้าพระอ…

คาถาธรรมบทนี้กล่าวถึงบุญและบาป โดยยกตัวอย่างถึงพระพุทธเจ้าเป็นที่พึ่งและความสำคัญของการทำความดี บุคคลที่ทำบาปย่อมเดือดร้อนทั้งในชาตินี้และชาติหน้า ในขณะที่ผู้ทำบุญย่อมพบแต่ความสุข ความสำคัญของความกตัญญ…

…เปตวิญญาโณ ปฐวี อธิเสสฺสติ นิรต ว กลิงคร่ ไม่นานหนอ กายนี้จักนอนทับแผ่นดิน, กายนี้มีวิญญาณไปปราศ อันบุคคลทิ้งแล้ว, ราวกับท่อนไม้ไม่มีประโยชน์ฉะนั้น ๔. เรื่องนันทโคปาลกะ [๓๐] ทิโส ทิสํ ยนฺนํ กยิรา เวรี วา ป…

คาถาธรรมบทนี้สอนเกี่ยวกับการเข้าใจความจริงของกายและจิต โดยเปรียบกายกับหม้อและจิตกับนคร ผู้รู้ควรใช้ปัญญาเป็นอาวุธในการต่อสู้กับมารและรักษาความชนะ พระปูติคัตตติสสเถระเตือนว่ากายจะต้องคืนสู่แผ่นดินและวิ

คาคาธรรมบท MIAO-2 (๔๓) บุคคลไม่ควรทําคําแสยงขนของคนเหล่าอื่นไว้ในใจ, ไม่ควรแลดูกิจที่ทำแล้วและยังมิได้ทำของคนเหล่าอื่น, พึงพิจาร…

บทความนี้พูดถึงคำสอนทางปรัชญาที่เน้นให้มุ่งสร้างสรรค์ความดีในชีวิต โดยให้พิจารณาตนเองและไม่เปรียบเทียบกับคนอื่น พร้อมทั้งมีการเปรียบเทียบวาจาที่ดีเหมือนดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมที่จะเกิดผลต่อผู้ทำดี ข้อความ

…ธรรมบท JHMIAO-๘ จรญฺเจ นาธิคจฺเฉยฺย (๕๓) เสยฺย์ สทิสมตฺตโน เอกจริย์ ทฬห์ กยิรา นตฺถิ พาเล สหายตา ถ้าบุคคลเมื่อเที่ยวไป ไม่พึงประสบสหายผู้ประเสริฐกว่า ผู้เช่นกับ (ด้วยคุณ) ของตนไซร้, พึงทำการเที่ยวไปคนเดียว…

คาถาธรรมบทนี้แสดงถึงความสำคัญของการเลือกสหายในชีวิต การเดินทางที่ผู้คนควรทำด้วยตัวเองหากไม่สามารถพบสหายที่ดีกว่า นอกจากนี้ยังมีการเตือนเกี่ยวกับคนพาลที่ไม่เห็นคุณค่าของตนเองและบุตรของตนเอง รวมถึงเรื่อ