ปัจจุบัน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 21 / 112

ประโยค - อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา ปญฺจิกา นาม อตฺถโยชนา (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 184 อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา หน้า 184 กิเลสาติ วิเสสน์ ฯ อิตติ วุจฺจนฺตีติ เหตุ ฯ เทวตถาติ กิเลสาติ วิเสสน์ ฯ กิเลสาติ วุจฺจนฺตีต

…วถึงความเข้าใจในกิเลสและอนุสัย โดยชี้ให้เห็นถึงการที่กิเลสแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ซึ่งประกอบด้วยอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ว่ามีอิทธิพลต่อการกระทำของผู้คน โดยเฉพาะในแง่ของเหตุและผลที่เกี่ยวเนื่องถึงกรรม. นอกจากนี้…

… ฉาติ อฏฐารส ฯ อตีตา...นาติ จตุ...ธาติ ตติยาวิเสสน์ ฯ จตุ...ธาติ ตัณหาติ วิเสสน์ ฯ อดีตญฺจ อนาคตญฺจ ปัจจุบันนญฺจ อตี...นาน ๆ อตี....นาน วโส อตี วโส ฯ จตุหิ อธิกา ปญฺญาส จตุ ปญฺญาส ฯ จตุปฺปญฺญาส วิธา ยาส์ ตา จ…

…ัณหา' ในเชิงอภิธมฺม โดยแยกแยะประเภทต่างๆ เช่น กามตัณหา รูปตัณหา และอรูปตัณหาที่มีผลต่อการดำรงชีวิตในปัจจุบัน อติบาทในอภิธมถือเป็นปัจจัยอีกส่วนหนึ่งที่มีอิทธิพลต่อการเกิดทุกข์ นอกจากนี้ ยังมีการวิเคราะห์เชิงลึ…

… ฯ ปจจุ...เสนาติ โวหริยนตีติ ตติยาวิเสสน์ ฯ [๑๖๔] ชาติ...อาธาติ ฐปน ๆ ปัจจุป...นโตติ เหตุ ปกขิตโต ๆ ปัจจุบันนเหตุโต อนาคต กาเล ชาติชรามรณสฺส นิพฺพนตฺตนโต ชาติ...อาธาติ โยชนา ฯ ปัจจุปฺปนฺโน เหตุ ปัจจปปนฺนเหตุ …

…าะห์อภิธมฺมตฺถวิภาวินิยา โดยเฉพาะการสำรวจความหมายของธมฺมาในบริบทต่างๆ รวมถึงการเชื่อมต่อระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ธมฺมาที่ถูกนำเสนอในบทนี้ได้รับการวิเคราะห์และวิจารณ์อย่างลึกซึ้ง เพื่อให้เข้าใจความหมายที่…

…ากับขณะจิต ๑๔ ดวง) เพราะอารมณ์ ดับไปเสียก่อน ๆ จริงอยู่ ในวิถีเดียวกัน เมื่อจิตบางเหล่ามีอารมณ์เป็น ปัจจุบัน จิตบางเหล่าจะมีอารมณ์เป็นอดีตไม่ได้ต่อจากชวนะเกิด ใน อารมณ์แม้มีอายุชั่ว ๑๕ ขณะจิต ยังเหลือเพียงขณะ…

เนื้อหานี้อภิปรายเกี่ยวกับการเกิดขึ้นของตทาลัมพนะในปริบทของจิตและอารมณ์ โดยชี้ให้เห็นถึงการไม่มีการเกิดตทาลัมพนะซ้ำใน ๒ หน่วยอารมณ์ เนื่องจากไม่เพียงพอแก่การเกิดในช่วงระยะเวลา ๑๔ ขณะจิต ซึ่งสร้างความเ

… ๑, ด้วยอำนาจแห่งกาลที่ให้ผล (คือให้ผลตามระยะ กาล มี ๔) คือ ทิฏฐธรรมเวทนียะ กรรมอันสัตว์จึงเสวยในภพ ปัจจุบัน ๑ อุปัชเวทนียะ กรรมอันสัตว์จึงเสวยในภพที่จะเข้าถึงต่อไป ๑ อปราปรเวทนียะ กรรมอันสัตว์จึงเสวยในภพที่จ…

ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ได้มีการอธิบายเกี่ยวกับกรรมว่าแบ่งออกเป็น 4 ประเภทหลัก โดยกรรมสามารถแบ่งได้ตามลำดับการให้ผลและอำนาจแห่งฐานะที่ให้ผล เช่น อกุศลกรรม, กามาวจรกุศล, รูปาวจรกุศล, และอรูปาวจรกุศล โดยเ

…ตัทธา (อดีตกาล) ชาติ ชรา และมรณะ เป็นอนาคตทธา (อนาคต- กาล) องค์ทั้ง ๘ ในท่ามกลาง เป็นปัจจุปันนัทธา (ปัจจุบันกาล)ฯ องค์ ๑๒ คือ อวิชชา สังขาร วิญญาณ นามรูป สฬายตนะ ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปาทาน ภพ ชาติ ชรา มรณะ ฯ ก…

…องปัจจัยที่เครือข่ายและเกี่ยวข้องกัน โดยอธิบายถึงอัทธา องค์ และวัฏฏะแห่งการเกิดทั้งสามช่วงเวลา อดีต ปัจจุบัน และอนาคต。

…นาจแห่งอดีตกาลและอนาคตกาล, ส่วนธรรมที่นับเนื่องในขณะ ทั้ง ๓ มีอุปาทขณะเป็นต้น ท่านกล่าวด้วยอำนาจแห่งปัจจุบันกาล ฯ ชาติชราและมรณะ ชื่อว่าอนาคตทธา เพราะจะเกิดในอนาคต จากเหตุปัจจุบัน ฯ คำว่า มชฺเญ อฏฺฐ ปจฺจุปันโ…

…ดที่สำคัญในอภิธัมมัตถสังคหบาลีเกี่ยวกับปัจจัยและเวลาในธรรม โดยชี้ให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตในแง่มุมต่างๆ จากอวิชชาและสังขารถึงการเกิดผลในชีวิต ฯลฯ นำเสนอแนวทางการศึกษาในธรรมและองค์ปร…

…งกล่าวคำเป็นต้นว่า ชาติชรามรณคฺคหเณน ดังนี้ ฯ เหตุ ๕ อย่างที่ เกิดแล้วในภพอดีตเป็นปัจจัยแก่ผลอันเป็นปัจจุบัน ตามอำนาจแห่งอวิชชา และสังขารทั้ง ๒ ซึ่งท่านกล่าวไว้แล้วโดยย่อว่า อตีเต เหตโว ปญฺจ (เหตุในอดีต ๕), แ…

…านในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นถึงการเกิด ความแก่ และความดับของวิญญาณ รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตตามอำนาจของเหตุทั้งสามที่กล่าวถึง เช่น ตัณหา อุปาทาน และภพ โดยมีการอ้างอิงถึงบิดาแห่งพระพุท…

…นตรปัจจัย อาเสวนปัจจัย นัตถิปัจจัย และวิคตปัจจัย แห่งกรรมปัจจัย ซึ่งมี ๒ กาล ด้วยอำนาจแห่งอดีตกาลและปัจจุบันกาล แห่งอารัมมณปัจจัย อธิปติปัจจัย และอุปนิสสนปัจจัย ซึ่งมี ๓ กาล และแห่งธรรม ๑๕ อย่างนอกนี้ ซึ่งมีก…

ในเนื้อหาได้กล่าวถึงความหมายและหน้าที่ของกาล ซึ่งประกอบด้วยอดีต ปัจจุบัน และอนาคต รวมถึงการแสดงถึงปัจจัยที่สำคัญต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับกรรมและธรรม นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงบัญญัต…

…และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 421 ที่เป็นบาทเป็นต้นนั้น ฌานที่เป็นบาท เป็นอดีตเท่านั้น กายเป็นปัจจุบัน อารมณ์นอกนั้นมีรูปเป็นต้น เป็นปัจจุบันบ้าง เป็นอนาคตบ้าง ฯ ส่วน ทิพพโสต มีเสียงอย่างเดียวเป็นอารมณ์…

…วถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ในอภิธัมมาฯ โดยเฉพาะในเรื่องของปรจิตตวิชชาที่ประกอบด้วยจิตในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต การวิเคราะห์และการตีความจากพระอาจารย์หลายท่านเกี่ยวกับความหมายของจิตและอารมณ์ที่เข้ามาในระ…

… โหติ ปณฺฑิโต อนึ่ง ปริณายกขุนพลของพระองค์เป็นบัณฑิตเฉลียวฉลาด มีปรีชาสามารถ จะดำริการทั้งอดีตอนาคต ปัจจุบัน นี้เป็นองค์อันหนึ่งธรรม ๔ ประการนี้ ย่อมอบรมพระราชอิสริยยศของขัตติยราชนั้นให้ เจริญแก่กล้า พระราชาม…

บทความนี้กล่าวถึงสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส และคุณสมบัติของพระบรมโอรสาธิราชตามหลักการ 5 ประการ ได้แก่ อัตถัญญู, ธัมมัญญู, มัตตัญญู, กาลัญญู และ ปริสัญญู ซึ่งช่วยให้สามารถบริหารราชการได้อ

…งเจโตวิมุตติ และปัญญาวิมุตติ อันหาอาสวะมิได้ เพราะอาสวะสิ้น ไปด้วยปัญญาอันยิ่งด้วยตนเอง ในทิฏฐธรรม (ปัจจุบัน) เที่ยว เข้าถึงอยู่ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้ แลเป็นอธิบายในเรื่องพละของภิกษุ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เร…

เนื้อหานี้กล่าวถึงบทบาทของสมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชในด้านโภควัฑฒนธรรมซึ่งมีพระมหากรุณาธิคุณต่อประชาชนและประเทศชาติ โดยมีการอธิบายถึงพละกำลังทั้ง 5 ประการที่เกี่ยวข้องกับการปกครองและการดำรงอยู่

… - หน้าที่ 154 ว่าอดีตกาล ๑, กาลยังไม่มาถึง เรียกว่าอนาคตกาล ๑. กาลทั้ง ๓ นั้น แบ่งให้ละเอียดออกอีก ปัจจุบันกาลจัด เป็น ๓ คือ ปัจจุบันแท้ ๑. ปัจจุบันใกล้อดีต ๑, ปัจจุบันใกล้ อนาคต ๑. อดีตกาลจัดเป็น ๓ เหมือนกั…

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการจัดแบ่งกาลทั้งสาม ได้แก่ อดีต ปัจจุบัน และอนาคต โดยเฉพาะการแยกปัจจุบันออกเป็น ๓ ชนิด และอดีตออกเป็น ๓ ชนิด การอธิบายนี้มีความสำคัญในการศึก…

… ซึ่งบุรุษ คนหนึ่ง ถือ ซึ่งร่ม ไปอยู่ ๒ 0 ๔ ๓ & [กาล] (๑๔๐) ในกิตก์นี้แบ่งกาลที่เป็นประธานได้ ๒ คือ ปัจจุบัน กาล ๑ อดีตกาล ๑. กาลทั้ง ๒ นั้น แบ่งให้ละเอียดออกอีก ปัจจุบันกาลจัดเป็น ๒ คือ ปัจจุบันแท้ ๑ ปัจจุบั…

…ิตก์ที่ไม่มีการแบ่งประเภทตรงข้ามกับวิภัตติอาขยาต และคำอธิบายเกี่ยวกับการแบ่งกาลเป็นสองประเภท ได้แก่ ปัจจุบันและอดีต โดยปัจจุบันยังแบ่งได้อีกเป็นปัจจุบันแท้และปัจจุบันใกล้ นอกจากนี้ อดีตกาลยังทำการแบ่งออกเป็นส…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล (ทุติโย ภาโค) - หน้าที่ 63 อนุสฺสติกมุมฎฐานนิทฺเทโส ન્ ติสฺโส สิกฺขาโย ตสฺม อารมุมเณ ตาย สติยา เตน มนสิกาเรน สิกฺขติ อาเสวติ ภาเวติ พหุลีกโรตีติ เอวเมตฺถ อตฺโ

…ึก ทั้งยังเรียนรู้การมองเห็นและการรับรู้ตัวเอง เพื่อให้เข้าใจถึงธรรมชาติของจิตที่เชื่อมโยงกันในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต ทั้งนี้ ธรรมะและการฝึกสติเป็นองค์ประกอบหลักที่ช่วยให้เกิดการพัฒนาจิตใจในทิศทางที่ถูกต้อง ศ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 48 วิสุทธิมคเค กิริยวิญญาณสมฺปยุตฺตา อเหตุกา ฯ เต กุสลวิปากมโนธาตุอเหตุก มโนวิญญาณธาตุทวยยุตเตหิ สมานาฯ มโนวิญญาณธาตุทวเยน ปน วิริย์ อธ

…ละการกำเนิดสังขาร เช่น อาการ่ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตของมนุษย์ ทั้งเรื่องอคติและความเป็นจริงในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต สามารถเข้าใจได้จากการศึกษาแนวทางต่าง ๆ ในพระไตรปิฎกได้อย่างลึกซึ้ง

…ภินนมนตเร ปัจจุปฺปนฺนํ ฯ สนฺตติวเสน สภาคเอกอุตุสมุฎฐาน เอกาหาร สมุฏฐานญจ ปุพพเปรี้ยวเสน ปวตฺตมานมปี ปัจจุบันนี้ ตโต ปุพเพ วิสภาคอุตุอาหารสมุฏฐาน อตีต์ ปจฺฉา อนาคต์ ฯ จิตตชมปิ เอกวีถิเอกชวนเอกสมาปตฺติสมุฏฐาน ป…

…ส ในบริบทของอุทธาและการสมตัญญาณต่าง ๆ ที่จัดจำนวนตามเวลา อธิบายถึงการจำแนกประเภทของเหตุการณ์ในอดีต, ปัจจุบัน และอนาคต พร้อมทั้งพิจารณาความสัมพันธ์และการเกิดปัจจัยในการดำรงอยู่ของสภาวะต่าง ๆ การทำความเข้าใจในส…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 50 วิสุทธิมคเค เอตฺถ จ ขณาทิกถาว นิปปริยายา เสสา สปปริยายา ฯ อชฺฌตฺตพหิทธาเภโท วุตตน โยเอว ๆ อาจ อิธ นิยกชุมตามปี อชฺฌตต์ ปรบุคคลิกมปี

…้งนี้ยังมีการลงรายละเอียดเกี่ยวกับความแตกต่างระหว่างกุสลและอกุสลวิปาก รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตในแง่ของเวทนายซึ่งสามารถเวทิตได้โดยการรู้สึกและรับรู้. โดย สามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 117 ปญฺญาภูมินิทฺเทโส วิภาคสมมุฬห์ เวเนยฺยชน์ สมนุปสฺสโต ยถาสเกหิ การเณหิ ปวตฺติสนฺทสฺสนตถ์ อุปฺปตฺติกฺกมสนฺทสฺสนฺตฺถญฺจ ปวตฺตาติ วิญญ

…และการหลุดพ้นจากทุกข์ โดยการศึกษาวิญญาณและการเกิดขึ้นของมัน เนื้อหาจะแสดงถึงการเชื่อมโยงระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคต รวมถึงการมองเห็นวิถีของชีวิตตามธรรมชาติ การปรับทุกข์และการมีชีวิตที่ปลอดจากการลุ่มหลงและอว…

ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 256 วิสุทธิมคฺเค เอว อาหารมยาที่สุ ติลักขณ์ อาโรเปตวา ปุน ธมฺมตารูเป ตลกขณ์ อาโรเปติ ฯ ธมฺมตารูป นาม พหิทธา อนินฺทฺริยพัทธ์ อย- โลหติป

…็บตาย ความไม่แน่นอน ตามหลักธรรมในพระพุทธศาสนาได้อย่างชัดเจน โดยมีการกล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างอดีต ปัจจุบัน และอนาคตในแง่ของภาวะไร้ค่าและการตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัวเราอย่างมีสติ.