หน้าหนังสือทั้งหมด

การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า ก็มีผลแห่งการปฏิบัติของผู้ฟังธรรมที่ชี้ให้เห็นถึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตามขั้นตอนคือ ได้ผลคือใจหยุดนิ่งเป็นสมาธิแล้ว จึงใช้สมถะเป็นบาทเพื่อ เจริญวิปั…
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า มีผลของการปฏิบัติของผู้ฟัง ธรรมที่ถูกแสดงมีความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยส
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
52
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
ความแตกต่าง 1. ลักษณะ สมถกัมมัฏฐาน มีความฟุ้งซ่านเป็นลักษณะ วิปัสสนาสมถกัมมัฏฐาน มีความรู้แจ้งสภาวธรรมตาม ความเป็นจริงเป็…
บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน โดยแบ่งออกเป็นลักษณะ, กิจ, ผลปรากฏ, เหตุใกล้ที่เกิดความสุขและองค์ธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการสนับสนุนการทำสมาธิและวิปัสสนา เพ…
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
86
การเลือกสถานที่สำหรับการเจริญกัมมัฏฐาน
…ไม่มีอุปัชฌาย์อาจารย์ หรือผู้ที่มี ความสามารถในการคอยให้แนะนำและสั่งสอนในเรื่องของการปฏิบัติธรรมได้ ลักษณะอาวาสเหมาะสม ประกอบด้วยองค์ 5 คือ 1. มีหนทางไปมาสะดวกสบาย คือ ไม่ไกลหรือไม่ใกล้จากหมู่บ้าน ที่ปฏิบัต…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับสถานที่ที่อาจก่อให้เกิดความกังวลใจในการปฏิบัติธรรมหรือทำสมาธิ เช่น สถานที่ที่มีผู้คนไปมามาก, เสียงรบกวนจากการเก็บฟืนหรือการทำการเกษตร, สถานที่ต่างๆ ที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการทำสมาธ
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
93
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
เนื้อหาบทที่ 5 จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน 5.1 ประเภทและลักษณะของจริต 5.1.1 ความหมายของจริต 5.1.2 ประเภทของจริต 5.1.3 ลักษณะของจริต 5.2 เหตุที่จริตต่างกัน 5.3 ลัก…
บทที่ 5 เนื้อหาเกี่ยวกับจริตและกัมมัฏฐานเริ่มจากคำจำกัดความและประเภทของจริต โดยมีการพูดถึงเหตุและลักษณะของจริตในชีวิตประจำวัน เช่น อิริยาบถ กิจกรรมที่ทำ และลักษณะการบริโภค รวมถึงการสังเกตธรรมจากการประพฤต…
จริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
94
จริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…าพของจิตในขณะที่ทำกุศลในชาติปางก่อน มีความนึกคิดต่างๆ กัน อีกทั้งอาจเกิดขึ้นมาจากคติในภพชาติก่อน 3. ลักษณะที่เป็นเครื่องให้สังเกตจริตว่าเป็นจริตใด มี 6 ประการ คือ อิริยาบถ กิจจะ โภชนะ ทัสสนะ ธัมมปวัตติ 4. จ…
…ริต โทสจริต โมหจริต วิตกจริต สัทธาจริต และพุทธิจริต โดยอธิบายถึงสาเหตุการเกิดจริตต่างๆ และวิธีสังเกตลักษณะของจริตแต่ละประเภท นอกจากนี้ยังนำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับคู่จริตที่มีลักษณะขัดแย้งกัน เช่น ราคจริตคู่กับส…
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
95
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
…ห่งกัมมัฏฐาน อันเหมาะสมกับจริตไปประพฤติปฏิบัติ ให้ได้บรรลุผล อย่างรวดเร็วสมความปรารถนา 5.1 ประเภทและลักษณะของจริต 5.1.1 ความหมายของจริต จริต หรือ จริยา มีความหมายอยู่หลายความหมาย ดังต่อไปนี้ 1. แปลว่า ความป…
บทที่ 5 ของคัมภีร์ทางศาสนาอธิบายเกี่ยวกับจริตและการปฏิบัติกัมมัฏฐาน ซึ่งเน้นว่าการเข้าใจจริตของแต่ละบุคคลเป็นสิ่งสำคัญสำหรับอาจารย์และศิษย์ในการฝึกปฏิบัติ คำว่า 'จริต' มีความหมายที่หลากหลาย เช่น ความป
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
96
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
…คจริตเป็นตัวนำเด่น มีความเข้มข้นกว่าจริตอื่น เราจึงเรียกบุคคลนั้นว่า มีราคจริต แม้จริตอื่นก็เป็นไปในลักษณะเดียวกันนี้ 5.1.3 ลักษณะของจริต 1. ราคจริต เป็นคนที่รักสวยรักงาม คือ พอใจในรูปสวย เสียงไพเราะ กลิ่นห…
พุทธิจริตหมายถึงความประพฤติที่เกิดจากปัญญาและเป็นนิสัยส่วนตัวของแต่ละคน ซึ่งมีความแตกต่างกันตามลักษณะของจริต เช่น ราคจริตที่รักสวยรักงาม โทสจริตที่ใจร้อน โมหจริตที่เฉื่อยชา และวิตกจริตที่คิดมาก ทั้งนี้…
ลักษณะเครื่องสังเกตจริต
100
ลักษณะเครื่องสังเกตจริต
5.3 ลักษณะเป็นเครื่องสังเกตจริต ลักษณะที่เป็นเครื่องสังเกตจริตของคนทั้งหลายในโลก มีอยู่ 5 ประการ คือ 1. อิริยา…
ลักษณะเป็นเครื่องสังเกตจริตของคนมี 5 ประการ ได้แก่ อิริยาบถ กิจการ โภชนะ ทัสสนะ และธัมมปวัตติ การสังเกตอิร…
ลักษณะจิตใจและการแสดงออก
101
ลักษณะจิตใจและการแสดงออก
…วะยืนที่ตรงไหนก็ยืนได้ จะขรุขระเปรอะเปื้อนบ้างก็ไม่ถือสา โมหจริต เมื่อยืนหรือนั่งก็มีอาการบ่งเซ่อ มีลักษณะเหม่อลอย ง่วงๆ ซึมๆ วิตกจริต เช่นเดียวกับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธิจริต เช่นเดียวกั…
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะต่างๆ ของจิตใจ ได้แก่ วิตกจริต โมหจริต สัทธาจริต ราคจริต พุทธิจริต และโทสจริต พร้อมกับการอธิบายพฤติก…
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
103
ลักษณะการบริโภคอาหารและการสังเกตดู
5.3.3 โภชนะ ลักษณะการบริโภคอาหาร ราคจริต ตามธรรมดาย่อมชอบใจอาหารอันละมุนละไม มีรสอร่อยหวานมัน เมื่อทำการบริโภค ก็ทำคำข…
เอกสารนี้อธิบายถึงลักษณะของการบริโภคอาหารที่แตกต่างกันตามอาการและอารมณ์ของแต่ละบุคคล เช่น ราคจริตที่ชอบอาหารอร่อยและทำคำข้าว…
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
…มไว้ 11 อย่าง คือ อสุภกัมมัฏฐาน 10 กับกายคตาสติกัมมัฏฐาน 1 ก. อสุภกัมมัฏฐาน 10 คือ การพิจารณาซากศพในลักษณะต่างๆ กัน รวม 10 ลักษณะ เริ่มตั้งแต่ ศพที่ขึ้นอืด ศพที่มีสีเขียวคล้ำ ศพที่มีน้ำเหลืองไหล ศพที่ถูกฟัน…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาจริตภายในจิตใจของมนุษย์ และการเลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสมเพื่อการเข้าสู่ภาวะสงบ การวิเคราะห์จริตโดยการแบ่งประเภทและอธิบายถึงความหมายในเชิงลึก เช่น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วม
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
ให้ถูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็น ที่อาศัยของม…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สงบ โดย
พระปัญญาธิคุณและคุณธรรมของพระพุทธเจ้า
53
พระปัญญาธิคุณและคุณธรรมของพระพุทธเจ้า
…ง 4. สิร ทรงมีผิวพรรณเปล่งปลั่ง รูปร่างงดงามเป็นสิริมงคล ชวนให้ดูได้ไม่เบื่อ เพียบพร้อม ด้วยมหาปุริสลักษณะ 32 อนุพยัญชนะ 80 (อนุพยัญชนะ คือ ลักษณะปลีกย่อยของพระ มหาบุรุษ) 5. กาม (ความปรารถนา) เมื่อทรงประสงค…
พระพุทธเจ้าทรงมีมนุษย์ธรรมและอำนาจอันยิ่งใหญ่ 6 ประการ ซึ่งช่วยให้ทรงนำธรรมะที่ตรัสรู้มาอบรมสั่งสอนเวไนยสัตว์อย่างมีประสิทธิภาพ ทั้งยังมีปรีชาญาณและความสามารถที่ไม่มีใครเทียบได้ พระองค์ทรงใช้อำนาจเพื่
บทที่ 4: กายคตาสติ
92
บทที่ 4: กายคตาสติ
…ง 4.3.2 ความฉลาดในการพิจารณา 10 อย่าง 4.4 วิธีเจริญกายคตาสติกัมมัฏฐาน 4.4.1 การท่องจำอาการ 32 4.4.2 ลักษณะของการท่องด้วยวาจา 4.4.3 การพิจารณาโดยสี สัณฐาน ทิศ โอกาส ปริจเฉท 4.4.4 วิธีการพิจารณาอาการทั้ง 32 4…
บทนี้สำรวจความเป็นมาของกายคตาสติ รวมถึงความหมาย กิจเบื้องต้น และวิธีการเจริญกายคตาสติ โดยเน้นที่การศึกษาความฉลาดในการพิจารณาอาการ 32 และวิธีการปฏิบัติในการเจริญกายคตาสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย นอกจากนี
การเจริญกัมมัฏฐานใน 15 วัน
102
การเจริญกัมมัฏฐานใน 15 วัน
…า 5 เดือน 15 วัน สำหรับ มัชฌิมบุคคล นั้น เมื่อปฏิบัติครบกำหนด 5 เดือน 15 วัน แล้วก็จักสําเร็จ 4.4.2 ลักษณะของการท่องด้วยวาจา การเจริญท่องบ่นครั้งแรกในหมวด ๆ หนึ่งนั้น ผู้เจริญจะต้องท่องบ่นโดยความเป็น ผม ขน …
เนื้อหาเกี่ยวกับการเจริญกัมมัฏฐานแบ่งเป็น 2 หมวด รวมเป็น 15 วัน ซึ่งประกอบด้วยติกขบุคคล มัชฌิมบุคคล และมันทบุคคล โดยมีการปฏิบัติที่แตกต่างกันตามบารมี แนะนำนำให้ท่องบ่นโดยเฉพาะที่กล่าวถึงขน ผม เล็บ ฟัน
การเจริญภาวนาในป่า
138
การเจริญภาวนาในป่า
…บกวน ทำให้เมื่อ เจริญอานาปานสติแล้วใจหยุดนิ่งตั้งมั่นเป็นสมาธิได้ง่าย เสนาสนะที่พระองค์แนะนำนั้น มี ลักษณะดังนี้ เสนาสนะป่า คือ ที่ที่พ้นจากเขตบ้าน หรือเสนาสนะป่าที่ห่างจากเขตบ้านอย่างน้อย 500 ชั่วธนู (ประม…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเลือกสถานที่เพื่อการเจริญอานาปานสติ โดยเสนอให้เลือกเสนาะสนะที่เป็นป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ซึ่งเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่งรบกวน ทำให้การฝึกสมาธิง่ายขึ้น เหตุผลที่แนะนำมี 3 ประการ
ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายและอสุภะ
15
ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายและอสุภะ
…ร่างกายนี้ว่าเป็นของเรา คนทั้งหลายไม่รู้ว่าร่างกายนี้ถูกเครื่องตกแต่งปิดบังไว้ จึงไม่รู้ว่าร่างนี้มีลักษณะไม่งาม ผู้ชายจึงยินดีในหญิง หญิงจึงยินดีในชาย แต่เมื่อว่าโดยปรมัตถ์แล้ว ร่างกายนี้ที่ชื่อว่าเป็นของ …
บทความนี้เน้นความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายมนุษย์ว่าเป็นปฏิกูล แม้จะถูกปกปิดด้วยเครื่องสำอางหรือเสื้อผ้าแต่แท้จริงแล้วมีความน่าเกลียด ส่งผลให้มนุษย์หลงใหลซึ่งอวิชชา เข้าใจว่าเป็นของปรารถนา การเจริญอสุภกัม
การพิจารณาซากศพในวิปัสสนา
20
การพิจารณาซากศพในวิปัสสนา
…ยว น่าเกลียด น่าขยะแขยง) ซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนได้อุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต อุคคหนิมิต ของวินีลกอสุภะ คือ ลักษณะของศพมีสีเขียวคล้ำ ส่วนปฏิภาคนิมิตจะไม่น่าเกลียดน่ากลัว จะ เหมือนรูปปั้นมีสีแดง สีขาว สีเขียว เจือกั…
บทความนี้อธิบายถึงการพิจารณาซากศพในทางวิปัสสนา โดยเริ่มจากการหลับตาและให้เห็นภาพซากศพที่ขยะแขยงแต่ค่อยๆ กลั่นตัวใสขึ้นจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค มีการกล่าวถึงรูปแบบต่างๆ ของซากศพที่ต้องนำมาพิจารณา เช่น ซากศพ
การบรรลุสีมสัมเภทและเมตตากัมมัฏฐาน
60
การบรรลุสีมสัมเภทและเมตตากัมมัฏฐาน
…ด จิตก็ตั้งมั่นด้วยดีในระดับของอุปจารสมาธิ สมสัมเภทจึงเป็น ปฏิภาคนิมิตของเมตตาภาวนา ด้วยประการฉะนี้ ลักษณะของสีมสัมเภท ในเรื่องของเมตตาที่เป็นสีมสมเภทนั้นมีตัวอย่างแสดงไว้ว่าสมมติว่าขณะที่ผู้เจริญเมตตา กำลั…
…ามปรารถนาดีอย่างแท้จริง จะส่งผลให้สามารถแผ่เมตตาออกไปถึงโลกมนุษย์และเทวโลกได้อย่างทั่วถึงและเสมอภาค ลักษณะของสีมสัมเภทจะต้องมีจิตที่ไม่เอนเอียงและต้องยอมรับทุกสรรพสิ่งอย่างเท่าเทียม เช่น ศัตรูและคนที่รักกัน…
ข้อควรรู้ในเมตตาพรหมวิหาร
66
ข้อควรรู้ในเมตตาพรหมวิหาร
2.3.6 ข้อควรรู้ในเมตตาพรหมวิหาร 1. ลักษณะ : 2. กิจ : เป็นผู้มีลักษณะความเป็นไปทางกาย วาจา ใจ พร้อม ที่จะทำประโยชน์ให้แก่สัตว์ทั้งหลายเ ทั้งหล…
เมตตาพรหมวิหารเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือและทำประโยชน์ต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยเน้นลักษณะ ความดี และกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ การบำบัดความแค้นเคืองและมุมมองในแง่ดีสร้างความสงบ การรักษาสติและปั…