สุข : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 146 / 361

…เลเนว ทสวสฺสาทิปวตฺติสมฺภวโต ๆ ตถาเทส ธาตี วิย กุมารสฺส อุปถัมภ์นกยนต์ วัย เคหสสาติ วุตฺโต ๆ ผสโสปี สุขาทิวตถุภูติ อารมณ์ ผุสนฺโตเยว สุขาทิเวทนาปปวตฺตเนน สตฺตานํ ฐิติยา [๑] โหติ ฯ มโนสัญเจตนา กุสลากุสลกม…

ในเนื้อหานี้มีการพูดถึงอภิธรรมตลอดจนการปฏิบัติและอธิบายลักษณะต่างๆ เกี่ยวกับอาหารและความรู้ทางอภิธรรม รวมถึงรายละเอียดของอาหารที่เกี่ยวกับวิญญาณและวิชาการในการสนับสนุนชีวิต ในส่วนนี้ ยังมีการวิเคราะห์

…าวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 222 สตฺตมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 223 เตสุ วิชุชมานานิปิ อุเปกขาสุขทุกฺขานิ อุปนิชฌานาการสฺส อภาวโต ฌานยุคภาเวน อุทธฏาน ฯ วิตทุกปัจฉิมกญฺหิ ฌานงค์ วุตต์ ฯ ทวิ ปญฺจวิญญ…

เนื้อหาดังกล่าวเกี่ยวกับการวิเคราะห์และอธิบายหลักการของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา รวมถึงแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวกับจิตและวิธีการในอภิธรรม การประพฤติปฏิบัติในการใช้สติและการควบคุมอารมณ์ เนื้อหาเปิดเผยการดำเนิน

…ียา สห อภิธรรมมาตวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 234 อฏฺฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 235 นาม ฯ สุขทุกฺขุเปกขาวเสน ติวิธา เวทนา ฯ กามตัณหา ภวตัณหา วิภวตัณหาติติวิธาตณฺหา ฯ ฉฬารมฺมณาทิวเสน ปน อฏฺฐสตปป…

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการศึกษาอภิธมฺมตฺถสงฺคหาที่มีการอธิบายถึงกลไกของตัณหาและอุปาทาน โดยมีการแบ่งประเภทและการพิจารณาหลายด้าน เช่น ทุกข์ประเภทต่างๆ ปัญหาของการเกิดขึ้นของตัณหา และความสัมพันธ์ระหว่างอ

…ฯ เอว ฯเปฯ โหตีติ ยถาวุฒิเตน ปจจัยปรมปราวิธินา” น ปน อิสฺสรนิมมานาทีหิ เอตสฺส วัฏฏสงฺขาตสฺส เกวลสฺส สุขาที่หิ อมิสสสส" สกลสฺส วา ทุกฺขกฺขนฺธสฺส ทุกฺขราสิสฺส น จ สุข- สุภาทีนํ สมุทโย นิพฺพตฺติ โหติ ฯ เอตฺ…

บทความนี้นำเสนอความเชื่อมโยงระหว่างอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา และแนวคิดในอภิธรรมเกี่ยวกับการเกิดแก่เจ็บตาย การพิจารณาเหตุและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการถือกำเนิดและความตาย ด้วยความรู้ความเข้าใจในเชิงพุทธศาสนา

…ฺธาทโย ธมฺมา อชฺฌตฺตมนุวาสิตา สตุตสังขารธมฺมา จ พหิทธา ปฏิเสวิตาติ ฯ อถวา ธมฺมา ราคาทโย ปน สทฺธาทโย สุขทุกข์ ปุคฺคโล โภชน์ อุตุ เสนาสน์" อชฺฌตฺตญฺจ พหิทธา จ กุสลาทธมมานนฺติ ยถาฏฐิติวเสเนว โยชนา ฯ อตฺตโน …

…ในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำเสนอการวิเคราะห์และทำความเข้าใจเกี่ยวกับธรรมะต่าง ๆ รวมถึงความเกี่ยวข้องของความสุขและความทุกข์ ภายใต้แนวคิดที่ว่ากลุ่มคนต้องมีสัมมาทิฏฐิในการปฏิบัติธรรม องค์ประกอบต่าง ๆ ในอภิธรรมจะน…

…กตฺตา โทมนสฺสปฏิปกฺเขน โสมนสฺเสเนว สหคตตา ยุตตาติ เมตตาทโย ตโย จตุกฺกชฺฌานิกาติ วุตตา ฯ สพฺเพ สัตตา สุขิตา โหนตุ ทุกฺขา มุจฺจนฺตุ ลัทธสุขสมฺปตฺติโต มา วิคจฉนฺตติ เมตตาทิวสปปวตฺติ พยาปารฤตย์ ปหาย กมฺมสฺสก…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา อธิบายเรื่องการปฏิบัติสมาธิและผลที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์ เช่น ความสบายใจและความปวดร้าว รวมถึงการพัฒนาอารมณ์ใหม่ๆ เพื่อนำไปสู่การเกิดผลดีในการปฏิบัติธรรม โดยนำเสนอวิ

…ุวิธา ปสฺสทธิ พลวสุทธินทรียสังขาโต อธิโมกฺโข สมฺมปปธาน กิจจสาธโก วิริยสมโพชฌงฺคสงขาโต ปคฺคโห อภิปต์ สุข อินทวิสฎฐวชิรสทิส ติลกขณวิปัสสนาภูติ ญาณ สติปัฏฐานภูตา จิรกตาทิอนุสสรณสมตฺถา อุปฏฐานสงขาตา สติ สมมป…

บทความนี้กล่าวถึงอภิธรรมและแนวทางการเรียนรู้การปฏิบัติผ่านวิปัสสนา เพื่อเข้าใจธรรมชาติของรูปและนาม พร้อมทั้งพูดถึงสมุทยาและนิโรธ การสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับอารมณ์ความรู้สึกและการศึกษาพื้นฐานของอนุปัสส

… นวสุ อุปฺปนฺเนสุ น วต เม อิโต ปุพเพ เอวรูโป โอภาโส อุปฺปนฺนปุพฺโพติอาทินา นเยน ตตฺถ อาลย์ กุรุมานา สุขุมตัณหา รูปนิกฤติ จาติ โอภาสาที่สุ ทสสุ วิปสฺสนูปกิเลเสสุ อุปปนเนสุ น วต เม เอวรูปา โอภาสาทโย อุปฺปน…

เอกสารนี้เกี่ยวข้องกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียาและเนื้อหาวิทยาอภิธรรมที่มีความสำคัญในการศึกษาปฏิปนฺนา ลักษณะของอภิธรรมและวิธีการเข้าถึงความเข้าใจในเนื้อหาที่ซับซ้อน การวิเคราะห์จากประสบการณ์วิปัสสนาและการ

…ฺสนโต อนิมิตตานุปัสสนา นาม วิโมกขมุข โหติ สมพนฺโธ ๆ ทุกฺขนฺติ ปวดตา อนุปสฺสนา สงฺขาเรสุ เอต มม เอต์ สุขนฺติอาทินา นเยน ปวตฺติ กาม ภวตัณหาสงขาติ ตัณหาปณิธี ตณฺหาปตฺถนํ มญฺจนฺติ ทุกขาการทสฺสเนน ปริจจชนฺตี …

บทนี้กล่าวถึงประเด็นต่าง ๆ ของอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเน้นถึงหลักการเช่น อนิจจาและสุญญตา รวมถึงมุมมองต่อวิปัสสนา ความฝึกฝนเกี่ยวกับความไม่แน่นอนของวัตถุ และการเข้าใจจิตใจในเชิงลึก สำหรับผู้ที่ศึกษาอภ

…ลาง ๆ อีกอย่างหนึ่งเวทนาที่ชื่อว่าอุเบกขา เพราะอรรถว่า (ความ) เพ่ง คือเสวยพอเหมาะพอควร คือไม่ขัดต่อ สุขและทุกข์ฯ จริงอยู่ อุเบกขาเวทนานี้ ย่อมเป็นไปแม้ในลำดับแห่ง สุขและทุกข์นั้น เพราะไม่ขัดต่อสุขและทุกข…

…กับสังขารและจิตที่แยกออกจากกัน โดยเฉพาะการตีความเกี่ยวกับเวทนาอุเบกขาที่เสวยอารมณ์อย่างเหมาะสมทั้งในสุขและทุกข์ ซึ่งจัดว่าเป็นสัมปยุตธรรมอีกด้วย รวมถึงการไตร่ตรองในเรื่องของทิฏฐิคตะ และอารมณ์ที่ไม่ขัดต่อ…

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 37 ขุดสุขทางกายเสีย ฯ อีกอย่างหนึ่ง ชื่อว่าทุกข์ เพราะอรรถว่า ทนได้ ยาก อาจารย์พวกอื่นกล่าวว่า ธรรมชาติชื่อว่…

…หาในหน้าที่ 37 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาทบทวนคำถามเกี่ยวกับความหมายของทุกข์และสุข รวมถึงอธิบายวิบากเป็นผลจากกุศลและอกุศล โดยมุ่งเน้นที่การขุดค้นสุขทางกายและจิตที่ถูกบรรยายไว้ นอกจาก…

…ปีตินั้นมีความเอิบอิ่มเป็นลักษณะ ฯ อธิบายว่า มีการรับอารมณ์โดยสมควรเป็นลักษณะ ฯ ๆ ธรรมชาติที่ชื่อว่าสุข เพราะอรรถว่า ให้สัมปยุตธรรมเกิด ความสบาย ฯ สุขนั้นมีอันเสวยอิฏฐารมณ์เป็นลักษณะ ดุจพระราชา ผู้ทรงโปร…

บทความนี้อธิบายถึงธรรมชาติของปีติและสุข โดยเปรียบเปรยถึงความรู้สึกที่เกิดขึ้นเมื่อได้รับอารมณ์ที่เหมาะสม รวมถึงการบรรยายถึงสมาธิและภาวะแห่ง…

…ประชุมแห่งส่วนมีกงเป็นต้นฉะนั้น ๆ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์ว่า วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ชื่อว่า ฌานฯ กุศลจิตที่สัมปยุตด้วยปฐมฌาน ชื่อว่า ปฐมฌานกุศลจิต มีคำถามสอดเข้ามาว่า ก็เพ…

…ปฐมฌานซึ่งเป็นฌานเบื้องต้นที่เกิดจากการเพ่งอารมณ์และการเผาธรรมที่เป็นข้าศึก เช่น วิตก วิจาร ปีติ และสุข รวมถึงการตั้งจิตเป็นเอกัคคตา โดยองค์ฌานทั้ง 5 มีบทบาทสำคัญในการสร้างสมดุลและความสงบของจิตในสภาวะต่า…

…ลื้มใจเป็นสภาพฯ วิตกเป็นคู่ปราบถีนมิทธะ เพราะเป็นไปพร้อม กับความแผ่ไปด้วยอำนาจการพิจารณาโดยแยบคาย ฯ สุขเป็นคู่ปราบ อุทธัจจกุกกุจจะ ซึ่งมีความไม่สงบและความตามเดือดร้อนเป็นสภาพ เพราะสุขมีความสงบและเยือกเย็…

…เจริญฌานและแนวทางของบัณฑิตในการพัฒนาปัญญาเพื่อต่อสู้กับกิเลสต่าง ๆ เช่น ราคะและพยาบาท เพื่อค้นหาความสุขที่แท้จริง

…นอาจารย์กล่าวว่า เหมือนพระราชาผู้เสวยรส โภชนะดีๆ ก็ท่านอาจารย์จักกล่าวประเภทแห่งเวทนานั้น ด้วยอำนาจ สุขเวทนาเป็นต้น เสียเองทีเดียว ฯ ธรรมชาติที่ชื่อว่าสัญญา เพราะอรรถว่า รู้อารมณ์ ต่างโดย อารมณ์มีสีเขียว…

…่งหมายถึงการรับรู้และเสวยรสแห่งอารมณ์ มีการพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนากับการเสวยรสของอารมณ์ เช่น สุขเวทนา, สัญญาที่เป็นการรู้จำอารมณ์ และเจตนาที่มุ่งหวังในการจัดสรรสิ่งที่สัมปยุตด้วยตนในอารมณ์ต่าง ๆ ด…

…ต (จิตที่เป็นไปในทวารเดียว) ตามสมควร ฯ ส่วน มโนธาตุ ๓ ชื่อว่าปัญจทวาริกจิต (จิตเป็นไปในทวารทั้ง ๕)ฯ สุข สันตีรณจิต โวฏฐพนจิต และกามาวจรชวนะ ชื่อว่าฉทวาริกจิต (จิตเป็นไปในทวาร ๖) สันตีรณจิตที่สหรคตด้วยอุเ…

บทความนี้นำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับทวารทั้งห้าตามอภิธัมมัตถสังคหะ ได้แก่ จักขุทวาร, โสตทวาร, มานทวาร, ชิวหาทวาร, กายทวาร, และมโนทวาร โดยอธิบายถึงการเกิดของจิต ๔๖ ภายใต้ปัญจทวารและทวารวินิมุตจิตที่มีงาน

…ต้น ชื่อว่าสัททารมณ์เป็นต้น ก็อย่างนั้น ๆ ส่วนธัมมารมณ์ท่านสงเคราะห์ไว้ 5 อย่าง ด้วยอำนาจ ปสาทรูป ๑ สุขุมรูป ๑ จิต ๑ เจตสิก ๑ นิพพาน ๑ บัญญัติ ๑ ฯ บรรดาอารมณ์เหล่านั้น จิตที่เป็นไปในจักขุทวารแม้ทั้งหมด ม…

เนื้อหาในหน้าที่ 114 แสดงถึงการศึกษาจิตในทวารต่างๆ โดยแบ่งหมวดหมู่ของจิตและอารมณ์ตามประเภทต่างๆ รวมทั้งการอธิบายถึงวิญญาณและอารมณ์ที่สัมพันธ์กัน พร้อมการยกตัวอย่างจิตและอารมณ์ในทวารเฉพาะ เช่น จักขุทวา

… อย่าง เพราะมีอย่างละ ๑๑ โดยต่างแห่งโลกิยะ และโลกุตตระ ฯ บทว่า เสสานิ คือที่เหลือจากจิตที่สหรคตด้วย สุข ทุกข์ โสมนัส และโทมนัส จากอกุศล 5 จากอเหตุกจิต ๑๔ จาก กามาวจร โสภณ ๑๒ เป็นไปในปัญจมฌาน ๒๓ ทั้งหมด จ…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์อุเบกขาเป็นกลางซึ่งเกี่ยวข้องกับมหัคคตจิตและโลกุตตรจิต มาจากการสังเคราะห์โลภะและเหตุอันมีส่วนเกี่ยวโยง สิ่งเหล่านี้ถูกพิจารณาว่าเป็นรากเหง้าของการดำรงอยู่ของธรรม โดยใช้หลักกา

…ทนาติกะ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสวาระแห่งอนันตรปัจจัยไว้เพียง ๒ เท่านั้น อย่างนี้ คือ ธรรมที่ประกอบด้วยสุขเวทนา และทุกขเวทนา ตรัสไว้เวทนาละ ๒ วาระ ๆ โดยความเป็นอนันตรปัจจัย แก่ธรรมที่ ประกอบด้วยเวทนาอันเสมอ…

…ัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา' หน้าที่ 172 กล่าวถึงระบบการจำแนกเวทนาเป็นสองประเภท ได้แก่สุขเวทนาและทุกขเวทนา พระพุทธองค์ตรัสถึงวาระแห่งอนันตรปัจจัยที่มีอยู่สำหรับธรรมที่ประกอบด้วยเวทนาทั้งสอง…

…ีย์ ๑ ฆานินทรีย์ ๑ ชิวหินทรีย์ ๑ กายินทรีย์ ๑ อิตถินทรีย์ ๑ ปุริสินทรีย์ ๑ ชีวิตนทรีย์ ๑ มนิทรีย์ ๑ สุขินทรีย์ ๑ ทุกข์ทรีย์ ๑ โสมนัสสินทรีย์ ๑ 0 0

ในหน้า 311 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี ท่านเสนอแนวคิดต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปาปสังคหะ (อกุศลสังคหะ) ซึ่งมีการกล่าวถึง 5 อย่าง ได้แก่ อาสวะ, โอฆะ, โยคะ, และคันถะ โดยมีรายละเอียดของวัตถุธรรมและแนวคิดต่างๆ รวม