หน้าหนังสือทั้งหมด

อุปสรรคและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
45
อุปสรรคและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
…มาเป็นอารมณ์ในสมาธิมีอยู่ด้วยกัน 2 ประเภท ถูกใจ ประเภทที่หนึ่ง เป็นที่รักใคร่ชอบใจธรรมดาทั่วไป เช่น หมู่ญาติสนิทมิตรสหาย คนใกล้ชิด คนที่ ประเภทที่สอง เป็นประเภทที่เกิดขึ้นได้ด้วยการเจริญภาวนา คือในขณะเมื…
1. การกำหนดนิมิตในเมตตาเป็นอารมณ์ 2. การประกอบเนืองๆ ซึ่งเมตตาภาวนา 3. การพิจารณาถึงความที่สัตว์มีกรรมเป็นของๆ ตน 4. การทำให้มากซึ่งการพิจารณา 5. ความมีกัลยาณมิตร 6. การพูดแต่เรื่องที่เป็นที่สบาย 3.3
วิริยะ 3 ระดับ
17
วิริยะ 3 ระดับ
… 4 ทิศ อสนีบาตอันน่ากลัว ตกลงโดยรอบ อุกกาบาตตกจากท้องฟ้า ดาวหางปรากฏ เกลียวแห่งเปลวไฟ มีควันพวยพุ่ง หมู่สัตว์ร้องครวญคราง อย่างน่าสงสาร ในขณะนั้นมีภิกษุ 7 รูป เห็นเหตุการณ์เหล่านั้น เกิดความสลดใจ คิดว่า …
การกล้าเปลี่ยนแปลงตัวเองด้วยการนั่งทีละน้อย และกล้าที่จะทำให้ตัวเองก้าวหน้าในการทำความดี ด้วยการ ทำสมาธิ วิริยะระดับกลาง เป็นการนั่งสมาธิทุกวันไม่ขาด นั่งเรื่อยๆ แต่จะเข้าถึงเมื่อไหร่นั้นก็เป็นเรื่อง
มหาปลิโพธ 10 ประการ
79
มหาปลิโพธ 10 ประการ
…ยู่ที่นั้นกันเถิด” พระเถระผู้สหายรับปากตกลงไป จึงเดินออกจากพระนครทางประตูทิศใต้ เดินไปตามทางที่จะไป หมู่บ้านช่างหม้อเลย ไม่เดินกลับวัดก่อน ทางนี้นะสิ” พระเถระผู้มาจากชนบทปาจีนขัณฑราชีจึงท้วงว่า “อาวุโส! …
มหาปลิโพธ 10 ประการนี้ ถ้าผู้ปฏิบัติธรรมยังข้องติดอยู่แล้วไม่อาจตัดกังวลจากใจได้ ย่อมเป็น อุปสรรคต่อการปฏิบัติ และยากที่จะเกิดความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ดังอุทาหรณ์จากเรื่องราวของ พระเถระผู้อยู่ในถูป
การรักษาปฐมฌาน
27
การรักษาปฐมฌาน
…้น จากอสัปปายะ อันเป็นสิ่งที่ไม่ควรแก่ภาวนาสมาธิ มี 7 อย่าง คือ อาวาส ที่อยู่ที่อาศัยหลับ นอน โคจระ หมู่บ้านที่จะต้องเข้าไปบิณฑบาต ภัสสะ ถ้อยคำ, บุคคละ บุคคล, โภชนะ อาหาร อุตุ ฤดู, อิริยาบถ การเดิน นั่ง …
ที่จะเที่ยวไปบนภูเขาอันขรุขระ ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุบางรูปใน ธรรมวินัยนี้เป็นคนโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขต ไม่เข้าใจเพื่อสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุ ปฐมฌาน มีวิตกวิจาร มี
การเสด็จไปสู่ฐานะที่ดี
50
การเสด็จไปสู่ฐานะที่ดี
…อีกนัยหนึ่ง หมายถึงทรงรู้แจ้งโลกทั้ง 3 คือ สัตวโลก สังขารโลก และโอกาสโลก ทรงรู้แจ้งสัตวโลก (โลก คือ หมู่สัตว์) คือ ทรงรู้ความปรารถนาต่าง ๆ ของสัตว์ทั้งหลาย ทรงรู้ความแตกต่างของอินทรีย์ของสัตว์ เป็นต้น ทร…
พระนามว่า “สุคโต” 3. เสด็จไปสู่ฐานะที่ดี หมายความว่าเสด็จไปสู่ฐานะอันประเสริฐ และเป็นอมตะ ตลอดไป ดังพระบาลีว่า เขม ทิสํ คจฺฉมาโน แปลว่า ไปสู่แดนอันเกษมคือนิพพาน กล่าวคือ เมื่อพระธรรมกายเพ่งเล็งถูกส่วน
การเปรียบเทียบกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
82
การเปรียบเทียบกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
… อธิบายว่า กายนี้เป็นสาธารณะแก่สัตว์มากชนิด คือประการแรกก็เป็นสาธารณแก่ กิมชาติ 80 จำพวก (กิมชาติ = หมู่หนอน, ในปัจจุบันเรียกว่า เชื้อโรค ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชีวิตที่ ไม่มีวิญญาณครอง แต่บางอย่างก็เป็นชีวิตที…
7. สมฺมาสมฺพุทธโต ระลึกโดยความเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พึงระลึกอย่างนี้ว่า แม้พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น ผู้มีพระรูปวิจิตรไปด้วยลักษณะ มหาบุรุษ 32 มีอนุพยัญชนะ 80 ประการประดับมีพระธรรมสัมฤทธิ์ด้วยพ
การเจริญเมตตา
48
การเจริญเมตตา
…ยังจะหอบ เอาความทุกข์นั้นเข้ามาไว้ในจิตใจของเราอีก ซึ่งไม่ใช่วิสัยของคนที่เป็นศัตรูจะพึงทำให้ได้ 2. หมู่ญาติอันเป็นที่รักทั้งหลาย ทั้ง ๆ ที่ท่านเหล่านั้นมีใบหน้าชุ่มไปด้วยน้ำตา เราก็ยังอุตส่าห์ละทิ้งมาได…
คนบางคนไม่มีความเรียบร้อยแม้เพียงอย่างเดียวในมารยาททั้ง 3 อย่าง แม้คน เช่นนั้นก็ยังไม่เป็นสิ่งเหลือวิสัยให้ผู้เจริญเมตตายกเอาความกรุณาขึ้นมาในใจแล้วทำความเข้าใจ ว่าคนเช่นนี้ถึงแม้เขาจะเที่ยวขวางหูขวา
การเจริญกรุณาภาวนา
68
การเจริญกรุณาภาวนา
…แผ่ไปในสัตว์ที่กำลังได้รับความทุกข์ เป็นความทุกข์ที่เกิดจากความพินาศ 5 อย่าง (ความ พินาศในทรัพย์ ยศ หมู่ญาติ สุขภาพ คุณความดี) อย่างใดอย่างหนึ่งอยู่ในปัจจุบัน หรือที่จะต้องได้ รับทุกข์นั้นในกาลข้างหน้าอั…
จิตของสัปปบุรุษย่อมเกิดความหวั่นไหว นั่งดูอยู่ไม่ได้ ย่อมพยายามช่วยผู้ที่ได้รับความลำบาก ให้ได้รับความสุข การเจริญกรุณา คือการแผ่ความปรารถนาให้สัตว์ทั้งหลายที่กำลังได้รับทุกข์ หรือจะได้รับ ความทุกข์ใ
การตรัสรู้และปฏิจจสมุปบาท
211
การตรัสรู้และปฏิจจสมุปบาท
… ลึก เห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก เป็นธรรมสงบ ประณีต หยั่งไม่ได้ ด้วยความตรึก ละเอียดรู้ได้แต่บัณฑิต ส่วนหมู่สัตว์นี้เป็นผู้ยินดีเพลิดเพลินใจในอาลัยยากที่จะเห็น ปฏิจจสมุปบาทที่เป็นปัจจัยแห่งธรรมเหล่านี้ได้ แล…
ด้วยความตรึก ละเอียดรู้ได้แต่บัณฑิต ส่วนหมู่สัตว์นี้เป็นผู้ยินดีเพลิดเพลินใจในอาลัยยากที่จะเห็น ปฏิจจสมุปบาทที่เป็นปัจจัยแห่งธรรมเหล่านี้ได้ แล…
การเสียสละเพื่อหมู่คณะ
24
การเสียสละเพื่อหมู่คณะ
รสชาติก็พลันล่วงเลยเส้นประสาทเกิดซาบซ่านบาดจิต ยากจะคิดทนทานไหว ตรัสสั่งหมู่ทหารให้รีบรุด เรือล่องไป ในที่สุดก็หยุดอยู่ที่มะม่วงต้นนี้ ทรงเข้าไปเสวยจนอิ่มแล้วบรรทมหลับไปใต้ร่ม…
รสชาติก็พลันล่วงเลยเส้นประสาทเกิดซาบซ่านบาดจิต ยากจะคิดทนทานไหว ตรัสสั่งหมู่ทหารให้รีบรุด เรือล่องไป ในที่สุดก็หยุดอยู่ที่มะม่วงต้นนี้ ทรงเข้าไปเสวยจนอิ่มแล้วบรรทมหลับไปใต้ร่ม…
การตัดสินใจของพระราชา
27
การตัดสินใจของพระราชา
ข่าวนั้นรวดเร็วปานสายฟ้า เหล่าสนมนารี หมู่เสนาอำมาตย์ ข้าราชบริพาร แม้แต่ชาวเมือง กรูกันเข้าวังทูลทัดทานด้วยสารพัดเหตุผล.. “อย่าเลย พระองค์อย…
พระองค์จะทรงรับฟังหรือไม่? จะให้คล้อยตามได้หรือ? หากพระองค์ทรงเชื่อและคล้อยตามคำ ชาวเมือง มีเพียงบารมีไม่เกิด กระทั่งยังไม่มีพระพุทธเจ้าให้เสด็จมาอุบัติอยู่ทุกวันนี้แล้ว ไฉนผู้คนมัก มองแต่เพียงสั้นจนบ
ความสามัคคีในหมู่คณะ
60
ความสามัคคีในหมู่คณะ
…หตุการณ์ประจักษ์แล้วเช่นนี้ รุกขเทวาผู้มีปัญญาจึงประกาศให้ทุกตนทราบถึงอานุภาพ แห่งความสามัคคีว่า.. “หมู่ญาติพวกพ้องยิ่งมีมากก็ยิ่งดี แม้จะเป็นเพียงไม้ในป่า แต่ถ้าอยู่กันเป็นหมวดหมู่ได้ก็จะ ดี ต้นไม้ที่ตั…
“ท่านทั้งหลาย!หากคิดจะจับจองต้นไม้ใดก็โปรดจับจองต้นไม้ที่อยู่ล้อมรอบรวมกันในป่ารังนี้ เถิดนะ เมื่อมีภัยจากลมพายุมา ต้นไม้เหล่านี้จะช่วยกันต้านได้ พวกเราจะได้ปลอดภัยกัน” พวกเทวดาที่ยึดถือเหตุผล และเป็น
ผลของการทะเลาะในหมู่คณะ
62
ผลของการทะเลาะในหมู่คณะ
…งความพินาศฝ่ายเดียว ทรงประชุมชาดกว่า นกกระจาบตัวที่เป็นบัณฑิตในครั้งนั้นได้เป็นตถา จากชาดกเรื่องนี้ หมู่นกมีข้อปฏิบัติอันเป็นประดุจข่ายเพชรป้องกันหมู่คณะได้อย่างวิเศษ แต่ต้องพินาศสิ้น เพราะนกเพียงตัวเดีย…
ล่วงไป 3 วัน การอยู่ร่วมกันในฝูงนกที่เคยสงบสุขเพราะอุบายยกข่ายยังใช้ได้ดี แต่บัดนี้เริ่ม มีเค้าลางแห่งความตายปรากฏแล้ว นกกระจาบตัวหนึ่งเกิดบินพลาดไปเหยียบหัวของนกกระจาบอีก ตัวนกที่ถูกเหยียบก็โกรธ แม้
การสร้างบารมีในหมู่คณะ
63
การสร้างบารมีในหมู่คณะ
สร้างสรรค์ไม่ยอมมีน้ำใจเสียสละเพื่อรักษาระเบียบร่วมกัน หมู่คณะก็ยังจะไม่พร้อมเพรียงกันอยู่ร่ำไป ทำให้พลาดโอกาสที่หมู่คณะจะเติบโตไปได้เร็วไว บุคคลผู้ไม่รักศีลแ…
ดวงจันทร์ถูกราหูบดบังไว้ มิให้รุ่งโรจน์อยู่ ฉะนั้น จะเห็นว่า ในทางพระพุทธศาสนาถือกันว่า “พระวินัย” เป็นดั่งรากแก้วที่จะหยั่งให้ลำต้นคือ พระพุทธศาสนา เติบโตมั่นคง แผ่กิ่งก้านสาขาไปได้ไม่สิ้นสุด แต่ต่อม
การทดลองของพระราชา
94
การทดลองของพระราชา
…ทรงนิ่งไม่ไหวติง พระชนกพระชนนีทรงกรรแสงปานจะขาดพระทัย บัดนี้พระเตมีย์กุมารมีพระชนม์ได้ 16 ชันษาแล้ว หมู่อำมาตย์เสนอให้ยั่วยวนพระองค์ด้วย สนมนารีทั้งหลาย พระราชาจึงคัดเหล่านางสนมนักฟ้อนรำบำเรอที่สมบูรณ์ด้…
…ทรงนิ่งไม่ไหวติง พระชนกพระชนนีทรงกรรแสงปานจะขาดพระทัย บัดนี้พระเตมีย์กุมารมีพระชนม์ได้ 16 ชันษาแล้ว หมู่อำมาตย์เสนอให้ยั่วยวนพระองค์ด้วย สนมนารีทั้งหลาย พระราชาจึงคัดเหล่านางสนมนักฟ้อนรำบำเรอที่สมบูรณ์ด้…
การบรรพชาของพระราชา
100
การบรรพชาของพระราชา
…ยู่ในเมือง ป่าใหญ่ยามนี้แน่นขนัดไปด้วยอาศรมตั้งอยู่เต็มในที่ 3 โยชน์พระเตมียฤาษีมอบที่พักตรงกลาง แก่หมู่ฤาษิณี มอบหลังนอก ๆ แก่ฤาษีทั้งหลาย บรรพชิตคนไหนคิดเรื่องกาม พยาบาทหรือคิด เบียดเบียนกันเมื่อนั้นพร…
ทั้งหลาย อาตมภาพไม่ต้องการราชสมบัติ! ขอมหาบพิตรจงสละราชสมบัติแล้วทรงผนวชเพื่อ แสวงหาทางพ้นทุกข์ ทำเนกขัมมะให้เป็นที่พึ่งเสียเถิด” พระฤๅษีทูล พระราชาและพระนางจันทาเทวี กับทั้งนางสนมอีก 16,000 นาง พร้อ
วิถีนักสร้างบารมี
156
วิถีนักสร้างบารมี
…ว้ให้ชำนาญ ก็อาจจะกล้าในยามไม่มีภัย แต่เมื่อภัยมาปรากฏ จะกล้าไม่ออก หรือเข้าทำนองว่า “สิงห์สนามซ้อม หมูสนามแข่ง” “นิสัยกล้าหาญยอมตายเพื่อคุณธรรม โดยไม่อาลัยในชีวิต” จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้าง บารมีที่…
…ว้ให้ชำนาญ ก็อาจจะกล้าในยามไม่มีภัย แต่เมื่อภัยมาปรากฏ จะกล้าไม่ออก หรือเข้าทำนองว่า “สิงห์สนามซ้อม หมูสน
นิสัยรักสบายและความกลัว
159
นิสัยรักสบายและความกลัว
… 30 รูปขอ กรรมฐานแล้วเข้าป่า แต่รูปหนึ่งเกียจคร้าน ติดในรสอาหาร ไม่อยากไปลำาบากในป่า จึงไม่ขอไปด้วย หมู่ภิกษุทั้ง 29 เพียรพยายามตลอดพรรษา ถือเอาห้องวิปัสสนายังปฐพีให้บันลือลั่นบรรลุพระอรหันต์ ออกพรรษากลั…
อุปสรรคต่าง ๆ รอบตัว ซุกตัวอยู่ในโลกที่คับแคบจนไม่กล้าทําอะไร กลายเป็นคนที่ไม่เคยล้มเหลวเพราะ ไม่ทำอะไรเลย กระทั่งยังไม่กล้าเปลี่ยนแปลงนิสัยตนเอง ชีวิตก็อับเฉาลง กลายเป็นคนที่ล้มเหลวที่สุดใน ชีวิตโดย
กล้ารับผิดแม้ชีวิตต้องตาย
163
กล้ารับผิดแม้ชีวิตต้องตาย
…ารที่พวกเธอ ไม่กระทำความเคารพในธรรมของเราไม่สมควร แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังนี้ กาลครั้งหนึ่ง ณ หมู่บ้านจัณฑาล มีชายผู้หนึ่งขยันทำมาหากินจนตั้งตัวได้ ขอหญิงคนหนึ่ง มาแต่งงาน อยู่มาวันหนึ่งภรรยาตั้งคร…
ในเรื่องของความพยายามรักษาศีลของเศรษฐีในสภาพที่ถูกบีบคั้นด้วยความหิวถึง 7 วัน และถูกยั่วเย้าด้วยอาหารทิพย์เช่นนั้น ย่อมพิสูจน์ให้เห็นว่า ศีลของท่านเศรษฐีมิใช่ศีลจุ่มหรือศีลจิ้ม แต่เป็นศีลแช่อิ่มคือมิ
การตัดสินใจของพญาหงส์
224
การตัดสินใจของพญาหงส์
…ำซึ่งแนวทางของพญาหงส์ธตรฐเสมอมา ถ้าไม่เช่นนี้แล้ว แรกเริ่มตนก็จะไม่ขอรับตำแหน่งอย่างเด็ดขาด! บัดนี้ หมู่หงส์ทั้งหลายได้ยินเสียงร้องก้องฟ้าของพญาหงส์แล้ว หงส์ทั้งหมดกลัวตายรนราน บินกันขวักไขว่วุ่นวายไปหมด…
“อันถิ่นมนุษย์นั้นเป็นที่น่ารังเกียจนักมักมีภัยเฉพาะหน้าพวกเจ้าอย่าได้ไปสนใจสระนั้นเลย” เหล่าบริวารมิอาจหักใจในสระดั่งแดนสวรรค์นั้นได้ เข้าไปรบเร้าเจ้านาย ขอไปบ่อยๆ จน พญาหงส์อ่อนใจ กล่าวว่า.. “เอาล่ะ