กล้ารับผิดแม้ชีวิตต้องตาย : หน้า 163/334

ในเรื่องของความพยายามรักษาศีลของเศรษฐีในสภาพที่ถูกบีบคั้นด้วยความหิวถึง 7 วัน และถูกยั่วเย้าด้วยอาหารทิพย์เช่นนั้น ย่อมพิสูจน์ให้เห็นว่า ศีลของท่านเศรษฐีมิใช่ศีลจุ่มหรือศีลจิ้ม แต่เป็นศีลแช่อิ่มคือมิใช่รักษาศีลแค่ตอนตัวสบาย แต่ถึงคราวลำบากหรือมากด้วยสิ่งยั่วเย้าก็อดใจ ไม่ไหว ยอมผ่อนปรนให้ตนได้ละเมิดศีลไปบ้าง ชื่อว่ารักษาศีลไม่จริง แค่จุ่ม ๆ จิ้ม ๆ พอเอาเข้าจริง ๆ ศีลก็ร่อนหลุดไปเรื่อยๆ ในที่สุดก็หมดเกลี้ยง “นิสัยนักสู้ แม้ไม่เห็นทางก็จะสู้ต่อไป, ไม่ท้อถอยสิ้นหวัง, รักความต่อเนื่องสม่ำเสมอ, ไม่มองด้านมืด มองด้านสว่างเปี่ยมความหวัง และสู้โดยยังรักษาความดีไว้ได้” ทั้งหมดนี้จึงนับ เป็นนิสัยในวิถีนักสร้างบารมีที่นับเนื่องเข้าในวิริยบารมี 5.7 กล้ารับผิดแม้ชีวิตต้องตาย' สาเหตุที่ตรัสชาดก สมัยนั้นภิกษุพวกฉัพพัคคีย์นั่งบนอาสนะต่ำแสดงธรรมแก่ผู้นั่งบนอาสนะ สูง พระทศพลให้เรียกภิกษุฉัพพัคคีย์มา ทรงติเตียนภิกษุเหล่านั้นแล้วตรัสว่า การที่พวกเธอ ไม่กระทำความเคารพในธรรมของเราไม่สมควร แล้วทรงนำเรื่องในอดีตมาสาธกดังนี้ กาลครั้งหนึ่ง ณ หมู่บ้านจัณฑาล มีชายผู้หนึ่งขยันทำมาหากินจนตั้งตัวได้ ขอหญิงคนหนึ่ง มาแต่งงาน อยู่มาวันหนึ่งภรรยาตั้งครรภ์ เกิดแพ้ท้องอยากกินมะม่วง ได้อ้อนวอนสามีให้หามาให้ สามีกล่าวอย่างจนใจว่า.. “ฤดูกาลนี้ไม่มีมะม่วงนะน้องเอ๋ย” แต่ภรรยาทนความอยากไม่ไหว กล่าวต่อสามีว่า.. “หากน้องไม่ได้มะม่วงมากินแล้ว ชีวิตน้องคงต้องตายแน่ๆ” หนุ่มจัณฑาลคิดหาหนทางว่าจะไปหาที่ไหนดี พลันคิดได้ว่า ในพระราชอุทยานมีต้นมะม่วง ที่ให้ผลได้ตลอดทั้งปี ดังนั้นพอตกดึก หนุ่มจัณฑาลแอบเข้าไปในราชอุทยาน รีบปีนขึ้นไปซ่อนอยู่บน ต้นมะม่วงรอดูคนผ่านมา พลางสอดส่องสายตามองหาผลดก ๆ อยู่ แต่ก็มองไม่ชัดถนัดใจจึงนั่งรออยู่ บนคาคบจนเช้า เมื่อหาผลที่ต้องการได้แล้วใคร่จะลงจากต้นเกิดคิดว่า.. “หากลงตอนนี้มีหวังถูกคนเฝ้าสวนจับได้แน่ๆ เรารอให้มืดก่อนแล้วค่อยลงดีกว่า” ชายหนุ่มจึงทนรออยู่ต่ออีกหลายชั่วยาม ขณะรออยู่นั้นเอง พระราชาเสด็จมาใต้ต้นมะม่วงนี้ พอดี พระองค์ทรงถูกพระทัยร่มไม้ต้นนี้เพราะแผ่กิ่งก้านร่มรื่นดีจริง ต้นมะม่วงต้นนี้กลับเป็นต้นที่ พระองค์ทรงใช้ประทับศึกษาหาความรู้เล่าเรียนมนตราอยู่เป็นประจำ ดูเหมือนหนุ่มจัณฑาลโชคไม่ดี เอาเสียเลย เพราะต้นมะม่วงมีอยู่เต็มสวนแต่กลับมาเลือกเอาต้นนี้พอดี! ชายหนุ่มมองลงจาก ฉวชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 58 หน้า 430-436 146 DOU ช า ด ก วิถี นั ก ส ร้ า ง บ ZA าร มี