วิถีนักสร้างบารมี : หน้า 156/334

บุกเข้ามากลุ่มใหญ่ ทุกคนต่างกลัวตายยิ่งนัก พากันนอนราบกับพื้น มีแต่บุรุษหนุ่มผู้คุมเกวียน ผู้เดียวเปล่งเสียงบันลือลั่นวิ่งเข้าต่อสู้โดยไม่คิดชีวิต ในที่สุดโจรก็แพ้ใจชายหนุ่มนี้ ยอมถอยหนีไป จนหมด เมื่อบุรุษหนุ่มส่งพ่อค้าพ้นดงแล้วก็เป็นอันหมดหน้าที่ ขออำลากองเกวียน พ่อค้ายังฉงนใจ ไม่หายได้ถามบุรุษผู้กล้าว่า... “สหายเอ๋ย! ตอนที่โจรร้ายบุกเข้ามาทำไมเจ้าถึงไม่ตกใจกลัวเลย? เจ้าก็เห็นลูกธนูอันคมกริบ และดาบที่คมกล้าจ่อมาตรงหน้าขนาดนี้ ไฉนไม่ครั่นคร้ามบ้างเลย” บุรุษหนุ่มตอบอย่างองอาจว่า... “เราเห็นโจรทำเช่นนั้นก็จริงแต่เรากลับยินดียิ่ง เพราะชีวิตของเราได้สละมาก่อนแล้วตอนที่ รับค่าจ้างจากท่าน คนผู้กล้าหาญหากยังอาลัยในชีวิตอยู่จะทำกิจของผู้กล้าได้อย่างไรกัน” กล่าวจบ ก็อำลาพ่อค้ากลับบ้านเอาเงินมาทำบุญ ทำทานต่อไป.. ประชุมชาดก พระทศพลทรงประชุมชาดกว่า หัวหน้าทำการอารักขาครั้งนั้นคือตถาคตแล จากชาดกเรื่องนี้ ผู้คุมรู้ว่าภัยมีได้ทุกเมื่อ จึงเตรียมใจพร้อมสู้ตายอยู่ทุกขณะจิต หากยังอาลัย ในชีวิต มิคิดฝึกเตรียมใจไว้ให้ชำนาญ ก็อาจจะกล้าในยามไม่มีภัย แต่เมื่อภัยมาปรากฏ จะกล้าไม่ออก หรือเข้าทำนองว่า “สิงห์สนามซ้อม หมูสนามแข่ง” “นิสัยกล้าหาญยอมตายเพื่อคุณธรรม โดยไม่อาลัยในชีวิต” จึงนับเป็นนิสัยในวิถีนักสร้าง บารมีที่นับเนื่องเข้าในวิริยบารมี 5.4 เพียรฝ่าฟัน วันอัศจรรย์ของฉัน สาเหตุที่ตรัสชาดก ณ พระวิหารเชตวัน ภิกษุสนทนาในโรงธรรมว่า พวกอัญญเดียรถีย์ พยายามทำอันตรายแก่ทานที่ควรถวายแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ไม่อาจทำอันตรายได้ เครื่องบริขาร ทั้งปวงมาถึงบาทมูลของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งหมด พระทศพลเสด็จมาทรงทราบเรื่องที่สนทนาแล้ว ตรัสว่า มิใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้น แม้เมื่อก่อนชนเหล่านี้ก็พยายามมาแล้ว แต่เครื่องบริขารก็มาถึงแทบ บาทมูลของเราทุกครั้ง ทรงนำเรื่องในอดีตมาตรัสเล่าดังนี้ ในอดีต ณ นครแห่งหนึ่ง มีพิธีทำมงคลช้างเป็นราชประเพณีทุกปี ตำแหน่ง ผูกขาดอยู่ใน ตระกูลปุโรหิตมาหลายชั่วอายุคน ต่อมาปุโรหิตได้ถึงแก่กรรมลง ทายาทผู้สืบทอดก็ยังเป็นเด็กเล็กอยู่ พวกพราหมณ์รีบฉวยโอกาสนี้ไปเข้าเฝ้าพระราชา กราบทูลว่า... สุสีมชาดก, พระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย ชาดก, มก. เล่ม 57 หน้า 85-93 บทที่ 5 ช า ด ก ใ น ห ม ว ด วิริยบารมี DOU 139