อรรถ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 33 / 119

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสว่า “รูปของสัตว์ทั้งหลายย่อมทรุดโทรม” มีคำอธิบายใน อรรถกถาว่า เมื่อคนเราผ่านชีวิต อายุที่เพิ่มขึ้นย่อมนำมาสู่ความเสื่อมโทรมทางร่างกาย ปรากฏ ความแก่ชรามากขึ…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงความเสื่อมโทรมของร่างกายตามอายุที่เพิ่มขึ้น และอธิบายถึงอายตนะ ในที่นี้หมายถึงการสัมผัสและการรับรู้ซึ่งเกิดจากการติดต่อกับสิ่งภายนอก มีการจำแนกอายตนะ 6 ประการ ได้แก่ รูป เสีย

…ญญาณ (ความรู้แจ้งอารมณ์ทางใจ) ในวงจรปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ มีปรากฏในคัมภีร์อภิธรรมและคัมภีร์ อรรถกถารุ่นหลัง เช่น วิสุทธิมรรค แบ่งวิญญาณออกเป็น 2 ชนิด คือ วิถีวิญญาณ ได้แก่ วิญญาณ 6 ซึ่งเรียกอีกอย่…

ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส

…สละราชสมบัติอัน เป็นสิ่งที่พึงปรารถนาของมนุษย์ทั่วไป และมุ่งหน้าแสวงหา หนทางพระนิพพาน มีธรรมภาษิตใน อรรถกถาอังคุตตรนิกาย เอกนิบาต ว่า “พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นยอดของสรรพสัตว์ เพราะพระองค์เป็นผู้ประเสริฐกว่…

…ม่ว่าจะมีสถานะใด ท่านทรงสละทุกสิ่งเพื่อแสวงหาหนทางสู่การพ้นทุกข์ตามคำสอน เช่นเดียวกับคำสอนที่ปรากฏในอรรถกถาอังคุตตรนิกายที่อธิบายถึงคุณสมบัติและความสำคัญของพระพุทธเจ้า เปรียบเทียบการเกิดในมนุษย์และเทวดา ร…

…ชน ที่อาศัยอยู่ในบ้านเมืองนั้นๆ ได้อย่างแท้จริง *เหมือนดังเรื่องของมโหสถบัณฑิต ผู้ฉลาดในการวินิจฉัย อรรถคดี เมื่อตัดสินความใดๆ ก็เป็นที่ถูกใจของคู่กรณีทั้งสองฝ่าย จนเป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านชาวเมือง กร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการทำงานของเจ้าหน้าที่ในประเทศที่ต้องมีธรรมประจำใจ ยุติธรรม และความบริสุทธิ์ เช่นเดียวกับมโหสถบัณฑิตที่ทำหน้าที่ในการตัดสินความด้วยความเที่ยงธรรม ซึ่งทำให้เขาเป็นที่เคารพทั้งประชาชนและ

…ามเช่นนี้ ลุงก็จะตอบว่า ไม่ได้เอาพันธุ์ปลามาจาก ไหนเลย แต่มีวิธีการปรับปรุงพันธุ์ง่ายๆ คืออยาก * นายอรรถพล รัตนพิเชษฐ ชนะเลิศการประกวดปลาสวยงาม ปลากัดไทย ในงานศิลปาชีพบางไทรฯ ครั้งที่ ๑๔ เมื่อวันที่ ๑๒-๒๑…

…รปรับปรุงพันธุ์ปลา ซึ่งไม่ได้มาจากพันธุ์ใด แต่เป็นวิธีการง่ายๆ ที่ทำให้ปลากัดมีความสวยงามเป็นพิเศษ. อรรถพล รัตนพิเชษฐ ได้รับรางวัลชนะเลิศในการประกวดปลาสวยงามในปี 2542 ที่งานศิลปาชีพบางไทร.

…ะเสริฐ ดุจบุคคลประคองตราชั่ง เว้นบาปทั้งหลาย ผู้นั้นเป็นมุนี ผู้นั้นเป็นมุนี เพราะเหตุนั้น ผู้ใดรู้ อรรถทั้ง ๒ ในโลก ผู้นั้น เรากล่าวว่า เป็นมุนี เพราะเหตุนั้น.

…ว้นบาปและการถือธรรมอันประเสริฐ ซึ่งจะทำให้เขาเรียกว่าเป็นผู้มีปัญญาในทางธรรม นอกจากนั้น ผู้ที่เข้าใจอรรถทั้งสองในโลก ก็จะได้รับการนับถือในฐานะมุนีด้วย

…ะเสริฐ ดุจบุคคลประคองตราชั่ง เว้นบาปทั้งหลาย ผู้นั้นเป็นมุนี ผู้นั้นเป็นมุนี เพราะเหตุนั้น ผู้ใดรู้ อรรถทั้ง ๒ ในโลก ผู้นั้น เรากล่าวว่า เป็นมุนี เพราะเหตุนั้น.

ในพุทธศาสนา บุคคลที่ชื่อว่าเป็นภิกษุจะต้องมีการประชุมกัน โดยไม่สามารถบรรลุธรรมอันเป็นพิษได้เท่านั้น ผู้ที่ละบาปและประพฤติตนให้ถูกต้องเราเรียกว่าเป็นมุนี ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความพิเศษแห่งการถือธรรมศึกษาใ

…้กับสรรพสัตว์ทั้งหลาย ที่ประกอบกุศลกรรมและอกุศลกรรม ได้ วนเวียนไปมา เสวยสุขบ้าง ทุกข์บ้าง ตาม * มก. อรรถกถาสุปปวาสสูตร เล่ม 44 หน้า 233 ภพ 3 (กามภพ รูปภพ อรูปภพ) มีทั้งหมด 31 ภูมิ เป็นสถานที่กักขังมนุษย์แ…

ปรโลกหรือชีวิตหลังความตายประกอบด้วย 31 ภูมิ แบ่งเป็นที่อยู่ของชีวิตหลังความตายไม่จำกัดเชื้อชาติหรือศาสนา ทั้งหมดประกอบด้วยสุคติภูมิและทุคติภูมิ ที่มั่นใจในการเวียนว่ายตายเกิดไปจนกว่าจะหมดกิเลส รวมทั้ง

…ภพชาตินี้เช่นเดียวกัน ผ่านการบอกเล่าของเจ้าของเรื่องตัวจริงด้วยประสบการณ์ตรง ๑ ทิฏฐธรรมเวทนียกรรม : อรรถกถาอังคุลีมารสูตร G คณะผู้จัดทํา พฤศจิกายน ๒๕๕๐ พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล มก. ล. ๒๑ น.๑๖๕ ๒ อุปปัชชเวท…

กฎแห่งกรรมเป็นหลักที่หลายคนไม่เข้าใจว่ามีผลต่อชีวิตของเรายังไง ผู้เขียนได้อธิบายเกี่ยวกับการสร้างกรรมและผลที่เกิดขึ้นในหลายภพชาติผ่านการประสบการณ์จริงของคนที่มีกรรมดีและกรรมชั่ว โดยมีเรื่องราวที่บอกเล

…เห็นกองทัพของทั้งสองตั้งประจันหน้ากัน จึง เปล่งฉัพพรรณรังสีและประทับนั่งอยู่กลางอากาศ เมื่อชาว *มก. อรรถกถามหาสมัยสูตร เล่ม ๑๔ หน้า ๘๖

เนื้อหาเกี่ยวกับพระพุทธคุณในบทบาทในการเป็นครูของมนุษย์และเทวดา พระองค์ทรงปฏิบัติการบำเพ็ญธรรมและโปรดสรรพสัตว์เป็นประจำทุกวัน ตั้งแต่ตอนเช้าที่ทรงตรวจดูสัตว์โลกถึงการแสดงธรรมให้แก่เทวดาในช่วงกลางคืน เช

…มื่อตื่นขึ้นมาเห็นเหล่าบริวารที่กำลังนอน หลับใหลเกลื่อนกลาดไม่ได้สติ แสดงอาการวิกลวิการไปต่างๆ *มก. อรรถกถายสเถราปทาน เล่ม ๗๒ หน้า ๔๒๐

เนื้อหาพูดถึงชีวิตของยสะ บุตรเศรษฐีที่มีความสุขุมและความดีงาม ได้รับการบูชาต่อพระมหาโพธิ์และบวชในพระพุทธศาสนา ทำให้ท่านมีประสบการณ์ที่ดีในชาติต่างๆ และเป็นตัวอย่างที่ดีในด้านธรรมะ ท่านอาศัยในปราสาทที่

…ัวอย่างที่เคยเกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล "ครั้งหนึ่งเมื่อพระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ที่เมืองสาวัตถี *มก. อรรถกถาปุณณสูตร เล่ม ๒๘ หน้า ๑๒๙

บทความนี้พูดถึงอานุภาพของพระพุทธองค์ที่ยากเกินจินตนาการและความโชคดีของผู้มีศรัทธาในพระองค์ ที่เป็นทั้งที่พึ่งและแบบอย่างในการสร้างบุญเพื่อมุ่งไปสู่นิพพาน การบูชาพระพุทธองค์ไม่ว่าจะในช่วงที่พระองค์มีชี

…ูชา พระเจ้าอชาตศัตรูก็เป็นหนึ่งในนั้น ที่ทรงมีความศรัทธาเลื่อมใสในพระพุทธเจ้ามาก พระองค์ได้ทรง *มก. อรรถกถามหาปรินิพพานสูตร เล่ม ๑๓ หน้า ๔๖๔

การบูชาบุคคลผู้ควรบูชาเป็นสิ่งสำคัญทางจิตใจและศาสนา โดยเฉพาะพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระบรมสารีริกธาตุ เมื่อบูชาแล้วจะส่งผลให้เกิดมนุษย์สมบัติ ทิพยสมบัติ และนิพพานสมบัติ อธิบายเรื่องราวเกี่ยวกับพระบรมสาร

…จายไปไหน จะอยู่รวมกัน ส่วนพระบรมสารี ริกธาตุนอกนั้นกระจัดกระจายกันไป มีขนาดเล็กเท่าเมล็ดพันธุ์ *มก. อรรถกถามหาปรินิพพานสูตร เล่ม ๑๓ หน้า ๔๖๐

บทความนี้พูดถึงธรรมะและคุณค่าของพระบรมสารีริกธาตุที่เกิดจากการปฏิบัติธรรมของพระอริยเจ้า โดยมีการเน้นถึงความบริสุทธิ์ของพระกายและพระอัฐิธาตุ รวมทั้งประวัติศาสตร์การเผาพระสรีระของพระพุทธเจ้าและการเก็บรั

…้ที่เกิดจาก ปัญญาอันบริสุทธิ์ ที่จะนำพาเราไปสู่ความสุข และความสําเร็จ ในชีวิตตลอดไป มีวาระพระบาลีใน อรรถกถาขุททกนิกาย มหานิทเทส ว่า “โลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก หมู่สัตว์พร้อมทั้งสมณ พราหมณ์ เทวดาและมนุษย์ …

มนุษย์ทั่วไปมักค้นหาความรู้เพื่ออาชีพและปัจจัยสี่ แต่ยังมีความรู้ที่ขจัดทุกข์ได้ โดยการทำใจหยุดนิ่งที่ศูนย์กลางกาย ซึ่งนำไปสู่ความสุขแห่งชีวิต ความรู้นี้เกิดจากปัญญาบริสุทธิ์ที่จะพาเราสู่ความสำเร็จ วา

…อบรม จิตใจของเราให้หยุดให้นิ่งเสมอ กระทั่งเข้าถึงผู้รู้แจ้งภายใน คือ พระธรรมกาย ว่า มีวาระพระบาลีใน อรรถกถามัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ “พระสัพพัญญูพุทธเจ้าทั้งหลาย เป็นผู้มีคุณใหญ่หลวง สิ่งที่เป็นสิ่งของใหญ…

…รดำเนินชีวิตตามแบบพระพุทธองค์ควรเน้นที่ความบริสุทธิ์ของกาย วาจา ใจ และฝึกฝนจิตใจให้รู้แจ้ง พระบาลีในอรรถกถามัชฌิมนิกายกล่าวถึงพระพุทธเจ้าผู้มีคุณใหญ่ที่ไม่สามารถเปรียบเทียบกับสิ่งอื่นใดได้.

…่นในโลกทั้งปวง แล้วแสวงหาหนทาง แห่งความหลุดพ้นมุ่งสู่พระนิพพานกันทุกคน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน อรรถกถาขุททกนิกาย คาถาธรรมบท ว่า “อฏฐิน นคร กต ม์สโลหิตเลปน์ ยตฺถ ชรา จ มจฺจุ จ มาโน มกฺโข จ โอหิโต สรีร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงและความเสื่อมของชีวิตตามธรรมชาติที่ใช้สอนให้เราเห็นโทษของความเสื่อม และมุ่งสู่การหลุดพ้นจากทุกข์เป็นแนวทางเพื่อแสวงหาความจริงในชีวิตตามหลักธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ซึ่ง

…่น้อยนิดนี้ สั่งสมความดีให้เต็มที่ เพื่อความ บริสุทธิ์ทั้งทางกาย วาจา และใจ มีวาระพระบาลีที่ปรากฏใน อรรถกถา โลณกสูตร ว่า “ภิกษุทั้งหลาย บาปกรรมแม้ประมาณน้อยที่บุคคล บางคนทำแล้ว บาปกรรมนั้น ย่อมนำเขาไปนรกไ…

…ไม่แน่นอนและเราควรใช้เวลาให้มีความหมายโดยการสร้างบุญบารมีเพื่อประโยชน์ทั้งต่อชีวิตนี้และหลังความตาย อรรถกถาโลณกสูตรชี้ให้เห็นถึงผลของบาปกรรมที่กระทำ แม้จะน้อย อาจมีผลเสียในอนาคต เราต้องระวังในการกระทำทั้ง…

…ยู่ที่พระเชตวัน มหาวิหาร ท้าวสักกเทวราชซึ่งเป็นจอมเทพในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ *มก. มูลเหตุเกิดมงคลปัญหา อรรถกถามงคลสูตร เล่มที่ ๓๙ หน้า ๑๖๓

ในชีวิตของเรา การบำเพ็ญบุญเป็นสิ่งสำคัญที่ช่วยส่งเสริมให้เราบรรลุวัตถุประสงค์ในการเกิดมาเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงความสำคัญของการทำบุญทั้งจากการบำเพ็ญทาน รักษาศีล และเจริญภา

…นห้วงมหาสมุทร และขอท่านจงเป็นเหมือนประทีปส่อง สว่างในที่มืดของข้าพเจ้าด้วยเถิด ท่านฤาษี ขอท่านจงสอน อรรถและธรรมแก่ข้าพเจ้า ในกาลก่อนข้าพเจ้าได้ประพฤติผิดไป แล้ว ขอท่านจงบอกทางบริสุทธิ์แก่ข้าพเจ้า โดยที่ข้…

บทนี้เล่าเรื่องนารทฤๅษีผู้เป็นที่พึ่งของพระราชาโดยการสอนอรรถและธรรมในการดำเนินชีวิตให้ถูกต้อง ท่านสอนให้พระราชาปฏิบัติกุศลกรรมบถ 10 และตั้งมั่นในทศพิธราชธรรมเพื…