มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม) : หน้า 376/554

ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม) ๓๗๕ การทํางานเป็นเจ้าหน้าที่รับใช้ประเทศชาติบ้านเมือง คอยสอดส่องดูแลสังคมให้เกิดความร่มเย็นเป็นสุข ปราศจาก ความวุ่นวายหรือศัตรูภายนอกมารุกราน เป็นงานสำคัญมาก ผู้ ที่ทํางานด้านนี้จําเป็นต้องมีธรรมประจำใจ มีความบริสุทธิ์ ยุติธรรม ไม่เห็นแก่ลาภยศ ไม่มีความอคติต่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง มีใจเที่ยงธรรมดุจตราชู จึงจะได้ชื่อว่าเป็นที่พึ่งให้แก่ประชาชน ที่อาศัยอยู่ในบ้านเมืองนั้นๆ ได้อย่างแท้จริง *เหมือนดังเรื่องของมโหสถบัณฑิต ผู้ฉลาดในการวินิจฉัย อรรถคดี เมื่อตัดสินความใดๆ ก็เป็นที่ถูกใจของคู่กรณีทั้งสองฝ่าย จนเป็นที่เคารพนับถือของชาวบ้านชาวเมือง กระทั่งพระราชา ยังทรงถวิลหา ปรารถนาอยากได้มาเป็นราชบัณฑิตเสริมบารมี ของพระองค์ ฉะนั้น ในครั้งนี้เรามาดูตัวอย่างการตัดสินอรรถ คดีของมโหสถบัณฑิต ผู้เป็นพระบรมโพธิสัตว์ว่ามีความเที่ยงธรรม และฉลาดในการตัดสินปัญหาอย่างไรบ้าง เรื่องมีอยู่ว่า พระเจ้าวิเทหราชทรงมีพระทัย ใฝ่ฝันถึง มโหสถบัณฑิตมาตลอด ยิ่งทรงสดับรายงานการวินิจฉัยคดีสามี ภรรยาเมื่อคราวที่แล้ว ยิ่งทรงประสงค์อยากจะเห็นมโหสถ แต่ *มก. มโหสถบัณฑิต เล่ม ๒๓ หน้า ๓๓๕