หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
66
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
… ปรโม อุตตโม อวิปริโต อตฺโถ ปรมสฺส วา อุตตมสฺส ญาณสุส อตฺโถ โคจโรติ ปรมตฺโถ ๆ ตโต ๆ จินเตติ จิตต์ ฯ อารมณ์ วิชานาตีติ อตฺโถ ฯ ยถาห์ วิสยวิชานนกขณ์ จิตฺตนฺติ ฯ สติปิ หิ นิสสย สมนตราทิปจฺจเย น อารมุมเณน วินา …
…ของการดำเนินชีวิตในแนวทางของธรรมที่เรียกรวมกันว่า อภิธมฺมตฺถ โดยมีการนำเสนอผ่านข้อคิดและการวิเคราะห์อารมณ์ของจิตผ่านทางธรรมต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตอย่างลึกซึ้ง.
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - วิเคราะห์ปัญญา
73
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา - วิเคราะห์ปัญญา
…คหฎีกา - หน้าที่ 72 ปฐมปริจเฉทวณฺณนา หน้าที่ 73 อารมุมเณ ปฏิบัญญัติ ปฏิโฆ โทโส ฯ จณฑิกุกสภาวตาย เหส อารมณ์ ปฏิหนนโต วัย ปวตฺตติ ฯ โทมนสฺสสหคตสฺส เวทนาวเสน อเภเทปิ อสาธารณธมฺมวเสน จิตฺตสฺส อุปลกฺขณตถ์ โทมนสฺ…
เนื้อหานี้เป็นการศึกษาเกี่ยวกับอภิธมฺมที่นำเสนอในหนังสืออภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา โดยเฉพาะในส่วนของปฏิบัติเจตสำนึกและกระบวนการสร้างจิตที่บริสุทธิ์ การเข้าใจถึงมิติของโทมนัสและส่วนประกอบต่างๆ ที่สำคัญในการ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
102
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…โท โลโภ ตตฺถ อภิคิชฌนนฺติ อยเมเตส วิเสโส ฯ อิทเมว สัจจ์ โมฆมบุญนุติ มิจฉาภินิเวสลักขณา ทิฏฐิ ฯ ญาณญ อารมณ์ ยถาสภาวโต ชานาติ ทิฏฐิ ยถาสภาว์ วิชชิตวา ๑. สกุลโภติปิ ทิสสติ ฯ ๒. ส. อโนตฺตปี 1
…ิเคราะห์ของธมฺมในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำเสนอรายละเอียดเกี่ยวกับอาการของจิต ถ่ายทอดแนวคิดในด้านต่าง ๆ ของอารมณ์และปัญญา รวมถึงการประพฤติปฏิบัติในธรรม โดยมีการยกตัวอย่างและอธิบายถึงความเข้าใจที่ถูกต้องและผิดพลาดใ…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
139
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…อิธ เจว นามรูปปริจเฉเท จ .สกี ตทาลมพนุปฺปตฺติ น วุตตา ฯ โวฏฺฐพฺพนุปปาทโต ปริ ฉจิตตกขณาวสิฎฐายุกมฺปิ อารมณ์ อปฺปายุกภาเวน ปริทุพฺพลตตา ชวนุปฺปตฺติยา ปัจจโย น โหติ ชวนญฺหิ อุปฺปชฺชมาน นิยเมน สตฺตจิตฺตกขณายุเก…
…ยา มุ่งเน้นการวิจารณ์และวิเคราะห์เนื้อหาต่างๆ ของอภิธรรมมาตวิภาวินี โดยเฉพาะเรื่องการวิเคราะห์จิตและอารมณ์ที่แสดงถึงความแตกต่างทางจิตใจ รวมถึงการเชื่อมโยงกับมาตรฐานทางพระอภิธรรม ที่ถูกอธิบายผ่านเอกสารภาษาบา…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
142
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…นาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 141 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 142 มโนทวาริกจิตฺตานํ อตีตานาคตมป์ อารมณ์ โหติ เตส อติมหนฺตาทิวเสน วิสัยาวๆถาน กาตุ น สกกาติ วิภูตาวิภูตวเสเนว ติ นิยเมต ยา วิภูตมาลมพนนติอาท…
…นี่มีการอภิปรายเกี่ยวกับอภิธรรมอย่างละเอียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องมโนทวาริกจิตฺตาและการอธิบายเรื่องอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับเวลา ทั้งในอดีตและอนาคต รวมถึงการชี้ให้เห็นถึงวิธีการตีความในบริบทของอภิธรรม โดยเน้น…
อภิธรรมวิภาวินีและการปฏิสนธิ
188
อภิธรรมวิภาวินีและการปฏิสนธิ
…นาน สิ กาญจ ตานิ ตทา ตณฺหาย ปรามฏฐาน ฯ อาจ ปัจจุบันน กมุมนิมิตต์ จุติอาสนุนปปวตฺตานํ ปญจทวาริกชวนาน อารมณ์ โหติ ปญฺจทวาริกกมุมญฺจ ปฏิสนธินิพฺพตฺตก น โหติ ปริทุพพล ภาวโตติ อฏฐกถาย วุตฺตนฺติ ฯ สจฺจเมต์ ญาติกา…
เนื้อหานี้สำรวจอภิธรรมในเชิงวิจารณ์ พร้อมกล่าวถึงการปฏิสนธิจากมุมมองต่างๆ โดยเน้นที่การเข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างการกระทำและผลของการเกิดกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหและอฏฐกถา ที่เป็นแม่บทการศึกษาในระบบอภิธรรม ตลอ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
203
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…เสน อตฺตโน วิสยเทส์ วา อสมฺปตฺตวเสน ฯ จกฺขุโสตานิ หิ รูปสทเทหิ อสมฺปตฺตานิ สย์ วา ตานิ อสมุปตฺตาเนว อารมณ์ คณฺหนฺติ ฯ เตเนต์ วุจฺจติ จกฺขุโสต์ ปเนเตสุ โหตาสมฺปตฺตคาหกิ วิญญาณุปฺปตฺติเหตุตฺตา สนฺตราธิกโคจร ฯ…
ในเนื้อหานี้ได้พูดถึงอภิธมฺมตฺถสงฺคหและความสำคัญของทั้งการรับรู้และอสมฺปตฺตวเสนที่มีต่อสภาพแวดล้อมความรู้ต่าง ๆ ซึ่งทำให้เราสามารถเข้าใจถึงจักขุและโสตได้ว่ามีการทำงานอย่างไรโดยอ้างอิงถึงการตั้งอยู่ของ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
216
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ปรามาโส ฯ อิทเมว สจจ์ โมฆมญฺญญัติ อภินิวิสน์ ทฬหคุคาโห อิทสจุจา ภินิเวโส ฯ มณฑก ปนฺนโค วิย ภุส ทฬห์ อารมณ์ อาทิยนตีติ ๑. .สี. ม. จสทฺโท ทิสฺสติ ฯ ๒. ส. นิรุฬหาติ, ม. นิรุฬหตุตาติ ฯ นิรุฑฒาติ ภเวยยฯ ๓. สี. ม…
บทนี้นำเสนอตัวอย่างการวิเคราะห์อภิธรรม โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับอาสวะ ตลอดจนแนวทางในการทำความเข้าใจรวมถึงการนำเสนอข้อเท็จจริงจากหลักอภิธรรมที่มีอยู่ในตำรา การใช้ภาษาในอรรถกถาและข้อความในศาสนา อธ
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
222
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ปวตฺติสมฺภวโต ๆ ตถาเทส ธาตี วิย กุมารสฺส อุปถัมภ์นกยนต์ วัย เคหสสาติ วุตฺโต ๆ ผสโสปี สุขาทิวตถุภูติ อารมณ์ ผุสนฺโตเยว สุขาทิเวทนาปปวตฺตเนน สตฺตานํ ฐิติยา [๑] โหติ ฯ มโนสัญเจตนา กุสลากุสลกมุมวเสน อายูห มานาเ…
…ณและวิชาการในการสนับสนุนชีวิต ในส่วนนี้ ยังมีการวิเคราะห์ถึงผลกระทบของการรับรู้และปฏิสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์กับการอยู่ร่วมของสติและวิญญาณ โดยเฉพาะกับบริบทของอภิธมฺมตฺถวิวัฒน์ ซึ่งมีการกล่าวถึงความสำคัญของอาหา…
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
268
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
…ๆ ตตฺถ อนาคต์สญาณสฺส ตาว อนาคต สตฺตทิวสโต ปรี ปวดตนกจิตตเจตสิก ทุติยทิวสโต ปฏฐาย ปวตฺตนกญจ ยังกิญจิ อารมณ์ โหติ ฯ ตญฺหิ สวิสเย สพฺพญฺญุตญาณ คติกนฺติวุตต์ ฯ ยถากมโมปคญาณสฺส ปน กุสลากุสลสงฺขาตา เจตนา จตฺตาโรป…
…รรมและคุณลักษณะต่าง ๆ ของจิต โดยเฉพาะการใช้วิปัสสนาในการศึกษาและฝึกฝนเกี่ยวกับอนิจจา การเข้าใจจิตและอารมณ์ต่าง ๆ รวมถึงการใช้อภิญญาในการปฏิบัติศาสนธรรม อธิบายถึงอิทธิวิธีต่าง ๆ ในการพัฒนาจิตเพื่อเข้าสู่การศ…
การศึกษาเกี่ยวกับจิตและอภิธรรมในพระพุทธศาสนา
45
การศึกษาเกี่ยวกับจิตและอภิธรรมในพระพุทธศาสนา
…ปอย่างละ ๑๐ ๆ เพราะเป็นไปตามอำนาจบุญกิริยา วัตถุ ๑๐ ๆ และจิต ๘๐ นั้น เอา 5 คูณทีละดวง เพราะเป็นไปใน อารมณ์ ๖ จึงรวมเป็นจิต ๔๘๐ ๆ ก็จิตเหล่านั้นเอง ๓ คูณด้วย ာ อำนาจอธิบดี ๓ เป็นจิต ๓๒๐ เพราะจิตเป็นญาณวิปยุต…
บทความนี้นำเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับการพัฒนาจิตและอภิธรรมตามศาสตร์ทางพระพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายถึงแนวทางในการนับจิตตามบุญกิริยาวัตถุ รวมถึงวิธีการจำแนกจิตในระดับต่างๆ และแนวคิดเกี่ยวกับอำนาจอธิบดี โดยสรุป
ปฐมฌานและองค์ฌานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
52
ปฐมฌานและองค์ฌานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…าปฐมฌาน เพราะอรรถว่า เป็นปฐม เพราะเป็นเบื้องต้นตามลำดับเทศนา และตามลำดับการเกิด จัดเป็นฌาน เพราะเพ่งอารมณ์ และเพราะเผาธรรมที่เป็นข้าศึก ได้แก่องค์ ๕ มีวิตก เป็นต้น ฯ จริงอยู่ เพราะความประชุมแห่งองค์ฌานเท่าน…
ในหน้าที่ 52 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีกล่าวถึงปฐมฌานซึ่งเป็นฌานเบื้องต้นที่เกิดจากการเพ่งอารมณ์และการเผาธรรมที่เป็นข้าศึก เช่น วิตก วิจาร ปีติ และสุข รวมถึงการตั้งจิตเป็นเอกัคคตา โดยองค์ฌานทั้ง 5…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 59
59
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 59
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 59 ต่างแห่งอารมณ์ คือโคจร ๔ อย่าง มีอากาศเป็นต้นที่จะพึงก้าวล่วง และที่จะพึงยึด กล่าวคือกสิณ อากาศ วิญญาณ และความไม่ม…
บทนี้นำเสนอการก้าวล่วงอารมณ์ในอภิธัมมะที่เกี่ยวข้องกับโคจร ๔ ประการซึ่งรวมถึงอากาศและวิญญาณ โดยให้ความสำคัญกับการเข้าใจในหัวข้อข…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - ความปริเฉทที่ ๒
81
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - ความปริเฉทที่ ๒
… ๒ [ข้อความเบื้องต้น] ท่านพระอนุรุทธาจารย์ ครั้นจำแนกจิตโดยประเภทแห่งภูมิ ชาติ สัมประโยค สังขาร ฌาน อารมณ์ และมรรค ตามควรอย่างนี้ก่อน แล้ว เพราะบัดนี้มาถึงวิภาคแห่งเจตสิกเข้าโดยลำดับ เพื่อจะเริ่มตั้ง ลักษณะ…
เนื้อหาในหน้าที่ 81 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา พรรณนาถึงการจำแนกจิตตามประเภทต่าง ๆ รวมถึงการอธิบายลักษณะของเจตสิก โดยเริ่มตั้งแต่ลักษณะของเจตสิกที่มีความเกิดและความดับในที่เดียวก
ธรรมชาติของเวทนา สัญญา และเจตนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
83
ธรรมชาติของเวทนา สัญญา และเจตนาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…เปรี้ยวเป็นต้น เกิดน้ำลายสอขึ้นเป็นต้นฯ l ธรรมชาติที่ชื่อว่าเวทนา เพราะอรรถว่า รับรู้ คือเสวยรสแห่ง อารมณ์ ฯ เวทนานั้น มีการับรู้เป็นลักษณะ ฯ จริงอยู่ จริงอยู่ สัมปยุตธรรม ที่เหลือ ถึงการเสวยรสของอารมณ์ ก็เ…
เนื้อหาในอภิธัมมัตถสังคหบาลีกล่าวถึงธรรมชาติที่ชื่อว่าเวทนา ซึ่งหมายถึงการรับรู้และเสวยรสแห่งอารมณ์ มีการพูดถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนากับการเสวยรสของอารมณ์ เช่น สุขเวทนา, สัญญาที่เป็นการรู้จำอารมณ์
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความเข้าใจในธรรม
85
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความเข้าใจในธรรม
…ว่าอธิโมกข์ฯ ก็อธิโมกข์นั้น มีความตกลง ใจเป็นลักษณะ พึงเห็นเหมือนเสาเขื่อน เพราะไม่มีความหวั่นไหวใน อารมณ์ ฯ ความเป็นแห่งบุคคลผู้กล้าหาญ หรือกรรมของบุคคลผู้ กล้าหาญ ชื่อว่าความเพียร อีกอย่างหนึ่ง ธรรมชาติใด…
…วามจริง เสนอแนะเกี่ยวกับคุณสมบัติของเจตสิกกับอธิโมกข์เพื่อการฝึกฝนจิตใจโดยถูกต้อง และการทำงานร่วมกับอารมณ์และความคิด การมีความพยายามในการศึกษาและปฏิบัติธรรมอย่างถูกต้องจะช่วยให้เข้าใจธรรมได้ดียิ่งขึ้น โดยอ้…
ความเข้าใจเกี่ยวกับมิทธะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
90
ความเข้าใจเกี่ยวกับมิทธะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…าย รูปมิใช่เป็นของเธอ พวก เธอจงละมันเสีย" ในพระบาลีนั้น ก็ทรง ประกาศการละฉันทราคะ ซึ่งมีรูปนั้นเป็น อารมณ์ ฯ สมจริงดังพระพุทธพจน์ที่ตรัส ไว้ในพระบาลีนั้นมีอาทิว่า "ความละเสียซึ่ง ฉันทราคะอันใด" ฯ ถ้าผู้ที่ว…
…ณรงค์ให้ผู้คนเข้าใจอย่างถูกต้องเกี่ยวกับมิทธะในบริบทของธรรมะ การละฉันทราคะเป็นสิ่งสำคัญเนื่องจากเป็นอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับรูป พระบาลีกล่าวถึงว่ารูปมิใช่ของเธอ จึงต้องละมันเสียและเข้าใจในเรื่องของมิทธะทั้งใน…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
114
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…วาร ๑ ที่พ้นจากทวารโดยประการทุกอย่าง ๑ โดยประการ ๕ อย่าง คือจิต ๓๖-๓-๓๑-๑๐ และ ๕ ตามลำดับ ન્ ชื่อว่าอารมณ์ ในอาลัมพนสังคหะ มี 5 อย่าง คือ รูปารมณ์ ๑ สัททารมณ์ ๑ คันธารมณ์ ๑ รสารมณ์ ๑ โผฏฐัพพารมณ์ ๑ ธัมมารมณ…
เนื้อหาในหน้าที่ 114 แสดงถึงการศึกษาจิตในทวารต่างๆ โดยแบ่งหมวดหมู่ของจิตและอารมณ์ตามประเภทต่างๆ รวมทั้งการอธิบายถึงวิญญาณและอารมณ์ที่สัมพันธ์กัน พร้อมการยกตัวอย่างจิตและอารมณ์ในทวาร…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 129
129
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 129
…อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 129 อรรถว่า ยินดี คือพอใจของสัตว์ทั้งหลาย ฯ อารมณ์คือรสนั้น เพราะ เหตุนั้น จึงชื่อว่ารสารมณ์ ฯ ที่ชื่อว่าโผฏฐัพพะ เพราะอรรถว่า อัน สัตว์ถูกต้อง ๆ อารม…
เนื้อหานี้พูดถึงการวิเคราะห์อารมณ์ต่างๆ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเฉพาะความเข้าใจในคำว่า ยินดี และโผฏฐัพพะ เพื่อเข้าใจในธรรมารมณ์ และกา…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 130
130
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 130
…ถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 130 ที่พ้นจากกาล และเป็นอดีตตามสมควร ฯ เชื่อมความว่า อารมณ์ ของจิตที่พ้นจากทวาร กล่าวคือปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติ มี 5 อย่าง ฯ ท่านอาจารย์ทำในใจว่า ก็อารมณ์นั้นขอ…
บทนี้พูดถึงอารมณ์ของจิตที่พ้นจากทวาร ที่กล่าวถึงลักษณะและอวิหารณ์ของจิต ไม่ให้ยึดถืออารมณ์ที่เป็นอดีตหรือปัจจุบัน โดย…