หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
132
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…นั้น ในสัจจสังเขปว่า กรรมอันใด ที่สัตว์กระทำแล้วในภพอื่นได้โอกาส ปฏิสนธินั้น ย่อมมี เพราะกรรมนั้น ในอารมณ์ อันกรรมนั้นนั่นแลให้ปรากฏแล้ว ฯ แท้จริง เมื่อจะถืออธิบายอย่างอื่น คำที่มีอวธารณะว่า เตเนว ต้องสูญไป…
…ท่านั้น กรรมที่สัตว์กระทำในภพอื่นจะเป็นตัวกำหนดการเกิด อีกทั้งยังมีการกล่าวถึงคตินิมิตและการปรากฏของอารมณ์ในเวลาตาย อาจารย์เชื่อว่าการอธิบายภาพรวมของอารมณ์การปฏิสนธิสามารถเข้าใจได้จากทวารทั้ง 6 ได้อย่างชัดเ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 135
135
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 135
…ธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 135 แต่ที่ประกอบด้วยปฏิฆะ มีกามาวจรธรรม มหัคคตธรรม และบัญญัติ ธรรมเป็นอารมณ์ ในเวลาที่เป็นไปด้วยอำนาจแก่งความประทุษร้าย และความเดือนร้อน ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา มีการกามาวจาธรรม …
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างจิตและอารมณ์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยนำเสนอเรื่องปฏิฆะ, กามาวจรธรรม, มหัคคตธรรม และบัญญัติธรรม เป็นอารมณ์ที่เกี่…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
136
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 136 ของบุคคลอื่นเป็นอารมณ์ และในเวลากำหนดมรรคผลด้วยจิตที่สัมปยุต ด้วยอภิญญานั้นแล ย่อมมีแก่พระเสขบุคคลทั้งหลาย เพราะเหตุนั้น ท…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี ที่อธิบายถึงการดำเนินจิตที่สัมปยุตด้วยอภิญญา โดยการพิจารณาอารมณ์ ณ กาลต่าง ๆ เช่น การฟังธรรม และการบริกรรม อีกทั้งยังพิจารณาถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์กับจิตประเภท…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความเข้าใจในภวังคบาตและจิต
143
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - ความเข้าใจในภวังคบาตและจิต
…ธิบายว่า วิถีจิตตุปบาท ๑๔ ภวังคจลนะ ๒ และขณะจิต ๑ ที่ล่วง ไปก่อนแล้วนั่นแล ฯ ต่อจากนั้นจิตก็ดับไป ๆ อารมณ์นี้ ชื่อว่า อติมหันตารมณ์ ฯ ก็อารมณ์ที่มาสู่คลองไม่พอถึงการเกิดตทาลัมพนะ ผ่านไปเสีย ชื่อว่ามหันตารมณ…
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับวิถีจิตตุปบาทและภวังคบาต ในการศึกษาอภิธัมมัตถ โดยนำเสนอความยาวของจิต อารมณ์ และการเกิดขึ้นของอติมหันตารมณ์ต่อเนื่องถึงภวังคบาต และความสัมพันธ์กับอารมณ์ที่หลากหลาย รวมถึงการวิเ…
อารมณ์และภวังคจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
156
อารมณ์และภวังคจิตในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา - หน้าที่ 156 [อธิบายอารมณ์กระทบประสาทแล้วภวังคจิตไหวเป็นต้น] บทว่า อาปาถมาคจฺฉนฺติ ความว่า อารมณ์คือรูปและสียงตั้งอยู่ ในที่ขอ…
เนื้อหาได้อธิบายถึงอารมณ์กระทบประสาทและภวังคจิต โดยการกล่าวถึงการเกิดขึ้นของอารมณ์ตั้งแต่รูปและเสียง จนถึงกลิ่น รส และโผฏฐัพพ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 234
234
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 234
…้วยอุทธัจจะนั้นขึ้นไว้ อย่างนี้ว่า "ใน สมัยใด อกุศลจิตที่สหรคตด้วยอุเบกขา สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ ปรารภ อารมณ์ คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ หรือ อารมณ์ใด ๆ เกิดขึ้นแล้ว ในสมัยนั้น ผัสสะ เวทนา สัญญา…
ในหน้าที่ 234 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี พบว่าพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงธรรมอันทัสสนะที่ควรละ โดยเฉพาะราคะ โทสะ โมหะ และกิเลส อีกทั้งการภาวนาเกี่ยวกับจิตตุปบาทที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ ซึ่งการตรัสเช่นนี้ชี้ให้เ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
253
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…น พอกันทีไม่ควรจะชักช้าเกินไป ฯ ชวนะ ทั้งหลายเป็นของน้อยเป็นไป ชื่อว่าเป็นไปน้อย ๆ อธิบายว่า "เมื่อ อารมณ์ที่เป็นปัจจุบัน มาสู่คลองในมโนทวาร ด้วยอำนาจคตินิมิต ใน ปัญจทวาร ด้วยอำนาจกรรมนิมิต" ฯ ๆ [อธิบายอารม…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอารมณ์ของปฏิสนธิและภวังค์ โดยมุ่งเน้นที่การอธิบายการเกิดขึ้นของอารมณ์ในมโนทวารและปัญจทวาร ซึ่งสัมพันธ์กับค…
ความต่างกันในธรรมของอภิธัมมัตถสังคหบาลี
287
ความต่างกันในธรรมของอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…พราะความเข้าใจอรรถพิเศษ ย่อมมีได้ด้วยอาการ อย่างนี้ ฯ บทว่า อสมฺปตฺตวเสน ความว่า ด้วยอำนาจแห่งโคจร (อารมณ์) ที่ยังไม่ถึงตน หรือด้วยอำนาจแห่งตนยังไม่ถึงประเทศ แห่งอารมณ์ ฯ ด้วยว่า จักขุและโสตะ อันรูปและเสียง…
…ามารถของจักขุและโสตในการรับรู้และเข้าใจสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่นอกเหนือจากตัวตน รวมถึงความเชื่อมโยงระหว่างอารมณ์และประสาทสัมผัส โดยมีการอธิบายถึงกระบวนการรับรู้และการสัมผัสกับสถานที่ที่ไกลออกไป เช่น รูปและเสียงที…
การศึกษาอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
336
การศึกษาอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…นพ่อครัว เพราะปรุงแต่ง คือเพราะยวนใจให้ยินดี วิญญาณตั้งอยู่ในฐานะเหมือนผู้บริโภค เพราะเข้าไปบริโภค (อารมณ์) ฯ ก็ด้วยคำเพียงเท่านี้ สำเร็จความที่ประสงค์แล้ว เพราะฉะนั้น พระผู้ มีพระภาคจึงตรัสขันธ์ไว้เพียง ๕ …
…ี โดยเปรียบเทียบขันธ์กับโภชนะ เช่นกับข้าวที่ถูกปรุงแต่งเพื่อให้เกิดความพึงพอใจ การเข้าใจขันธ์ที่เป็นอารมณ์แก่อุปาทานสำคัญในการศึกษา ธรรมที่มีอาสวะและไม่มีอาสวะถูกนำเสนอเพื่อพัฒนาการเรียนรู้ในการวิปัสสนาและค…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
343
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ายว่า พ้นไปจากการ สงเคราะห์เข้าในขันธ์ เพราะไม่มีการแยกประเภทฯ อายตนะมี ๑๒ โดยความต่างแห่งทวาร ๖ และอารมณ์มีจำนวนเท่านั้นเหมือนกันฯ ธาตุมี ๑๘ โดยปริยาย คือโดยลำดับแห่งทวาร 5 อารมณ์ ๖ และ วิญญาณซึ่งมีจำนวนเท…
เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกาอธิบายถึงความสำคัญของขันธ์ในการเกิดทุกข์และการพ้นจากทุกข์ ซึ่งปรกฏว่า พระผู้มีพระภาคทรงยกขันธ์เป็นตัวแทนแห่งธรรมต่าง ๆ ที่มีความแตกต่างและเก
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
350
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…มเป็น ปัจจัยแก่นามเพียงอย่างเดียว คือ วัตถุ ๖ เป็นปัจจัยแก่วิญญาณธาตุทั้ง ๓ ในปวัติกาล และอาลัมพนะ (อารมณ์) ทั้ง ๕ เป็นปัจจัยแก่ปัญจ วิญญาณวิถี ด้วยอำนาจแห่งปุเรชาตปัจจัย ๑ ฯ ค 0 บัญญัติ นามและรูป ย่อมเป็นป…
ข้อความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างนามและรูป รวมถึงปัจจัยต่างๆที่มีอิทธิพลต่อการเกิดของนามและรูปในอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา เนื้อหานี้อภิปรายถึงความสำคัญของเจตนาและวิบากขันธ์ โดยช
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การวิเคราะห์นิมิต
417
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - การวิเคราะห์นิมิต
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 417 เช่นกับอุคคหนิมิตฯ จริงอยู่ อารมณ์นี้ บัณฑิตเรียกว่า ปฏิภาคนิมิต เพราะเช่นกับอุคคหนิมิตนั้นนั่นเอง ฯ แต่ปฏิภาคนิมิตนั้น เป็นนิมิต บริส…
ในบทนี้มีการกล่าวถึงนิมิตที่เป็นปฏิภาคนิมิตและคุณสมบัติต่างๆ ของวสีในการดำรงอยู่ภายในอารมณ์ทั้ง ๕ โดยวิเคราะห์ความแตกต่างของนิมิตรและองค์ฌาน รวมถึงวิธีการเข้าไปยังระดับฌานอย่างมีประสิทธิภาพ ซ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนี
428
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนี
…ภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 428 เป็นต้น ที่มาแล้วด้วยอำนาจขันธ์ ๕ ทวาร ๖ อารมณ์ ๖ และธรรม ที่เป็นไปในทวาร ๖ เป็นต้น ย่นย่อเข้าด้วยอำนาจแห่งหมวด คือด้วย อำนาจแห่งหมู่ แล้วพิจารณา ค…
บทนี้กล่าวถึงการพิจารณาไตรลักษณ์ภายใต้หลักอภิธัมมาที่เกี่ยวข้องกับขันธ์และทวารต่าง ๆ โดยเฉพาะความไม่เที่ยงของธรรมในชีวิต รวมถึงการแสดงให้เห็นว่า รูปและธรรมต่าง ๆ ไม่มีความเที่ยงที่สามารถเข้าถึงได้ การ
การดับกิเลสด้วยเมตตาและขันติ
192
การดับกิเลสด้วยเมตตาและขันติ
เหมือนอย่างเอาน้ำพรมลงไปที่ใจกำลังร้อนอยู่ด้วยอำนาจของกิเลสและอารมณ์ของกิเลสเหล่านี้ กิเลสเหล่านี้เป็นเหมือนไฟที่ลุกขึ้นเผาใจอยู่ เมื่อถูกน้ำคือเมตตาพรมลงไปแล้วก็จะทำให…
เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้เมตตาในการดับกิเลสที่ส่งผลต่ออารมณ์ของใจ ขันติเป็นธรรมข้อที่สี่ที่ช่วยให้สามารถอดทนได้ดี ยกตัวอย่างการประพฤติของพระมหากษัตริยาธิราชเจ้า…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
96
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
…กน อาฬาหนํ โอโลเกนฺเตน จงฺกมิตพฺพฯ สุสาน คจฺฉนฺเตนาปี มหาปถา โอกุกมุม อุปปถมคเคน คนฺตพฺพิ ฯ ทิวาเยว อารมณ์ ววฎฐเปตพพ์ ฯ เอว หิสส ติ รตฺติ ภยานก็ น ภวิสฺสติ ฯ อมนุสสา รตติ วรวิตวา วิรวิตวา อาทิณฑนตาปี น เกนจ…
…ะการพัฒนาตนเอง ตามหลักการของพระพุทธศาสนา ในที่นี้มีการกล่าวถึงความสำคัญของการเฝ้าระวังและการเข้าใจในอารมณ์และสภาวะต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิต
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
128
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
…น โทสจริตสฺส กุสลปปวตฺติสมเย ปญฺญา พลวตี โหติ โทสสส อาสนุนคุณตา ยถา หิ อกุสลปกฺเข โทโส นิสสิเนโห” น อารมณ์ อลลียติ เอว์ กุสลปกเข ปญฺญา ยถา จ โทโส อภูตมปิ โทสเมว ปริเยสติ เอวํ ปญฺญา ภูติ โทสเมว ปริเยสติ ยถา …
…ำไปสู่วิตกที่ดีได้ โดยเนื้อหาระบุถึงการมีสัมพันธภาพอย่างลึกซึ้งระหว่างความรู้ความเข้าใจในธรรมชาติของอารมณ์อย่างกว้างขวางและการขยายความเข้าใจเกี่ยวกับการทำภาระหรืองานในธรรม
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
136
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
…ูติดทุกวิลงคชิณณสากสูเปยย ยังกิญจิเทว เกวส์ อุทรปรมตฺติ วัฏฏติ อิริยาปโถปัสส ฐาน วา จากโม วา วัฏฏติ อารมณ์ นีลาที่สุ วัณณกสิเณสุ ยังกิญจิ อปริสุทฺธวณฺณนฺติ อิท ราคจริตสฺส สปปาย ฯ Q. . โอลุตวิสฺตนฺติปิ ฯ ๒. …
ในบทความนี้ได้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺคสฺสซึ่งเป็นแนวทางที่สำคัญในการปฏิบัติพุทธศาสนา โดยเน้นไปที่นิยามและอุณหภูมิในความหมายของอสุจิ รวมถึงการสำรวจพฤติกรรมและสภาพแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการศึกษา
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล
143
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล
…ฯ เสสานิ อนิมิตตตตา ฯ ปฏิภาคนิมิตต์ หิ วฑฺฒตพุฒิ นาม ภเวยย ฯ พุทธานุสสติอาทีนญฺจ เนว ปฏิภาค นิมิตต์ อารมณ์ โหติ ฯ ตสฺมา ติ น วฑฺฒตพฺพนฺติ ฯ เอว วฑฺฒนาวฑฺฒน โต ฯ อารมฺมณ โตติฯ อิเมสุ จ จตฺตาลีสาย กมฺมฏฺฐาเนส…
บทความนี้เสนอวิเคราะห์เนื้อหาของวิสุทธิมคฺคสฺส โดยเฉพาะด้านการศึกษาเกี่ยวกับอารมณ์ต่าง ๆ เช่น อานาปานสติ และกายคตาสติ ซึ่งช่วยให้ผู้ปฏิบัติธรรมสามารถเข้าใจ และเข้าถึงสภาวะญาณได้ดียิ่…
ประโยควิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
175
ประโยควิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
… ปนสฺส อิทานิ อปปนา อิชฒิสฺสตีติ ภวงศ์ อุปจฺฉินทิตวา ปฐวี ปฐวีติ อนุโยค วเสน อุปฏฐิติ ตเทว ปฐวีกสิณ อารมณ์ กตฺวา มโนทวารา วชฺชนํ อุปฺปชฺชติ ฯ ตโต ตามเยวารมุมเณ จตฺตาริ ปญฺจ วา ชวนาน ชวนติ เตสุ อวสาน เอก รูป…
ในเนื้อหานี้มีการกล่าวถึงแนวคิดทางจิตวิทยาในศาสนาพุทธ โดยเฉพาะเรื่องปฐวีกสิณ และแนวทางที่ช่วยให้บุคคลเข้าถึงการปฏิบัติธรรมอย่างลึกซึ้งเนื้อหาเชื่อมโยงกับภาวนาและความสามารถในการควบคุมจิตใจ ข้อความยังเน
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
180
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล
…หนุนุติ วุตต์ โหติ ฯ สวาย อารมุมเณ จิตฺตสฺส อภินิโรปนลักขโณ อาหนุนปริยาหนุนรโสฯ ตถา หิ เตน โยคาวจโร อารมณ์ วิตกกานต์ วิตทุกปริยาห์ติ กโรติ วุจจติฯ อารมฺมณ จิตฺตสฺส อานยนปจฺจุปฏฐาโน ฯ วิจรณ์ วิจาโร อนุสัญจรณ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิสุทธิมคฺคและการวิเคราะห์เรื่องต่างๆ เช่น กาม อกุสล และการพิจารณาธรรมในด้านต่างๆ โดยนำเสนอการวิเคราะห์จิตและแนวทางในการหลีกเลี่ยงอกุสลจิต มีการอ้างอิงถึงการปฏิบัติธรรมเพื่อให้เห็นปั