หน้าหนังสือทั้งหมด

ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
37
ข้าศึกของมุทิตาและอุเบกขา
3. ข้าศึกของมุทิตา โสมนัส ความดีใจ,ความสุขใจ ความปลาบปลื้มที่อาศัยกามคุณ เป็นข้าศึกใกล้ของมุทิตา เพราะมีส่วนเข้ากันได้โดยมองแต่ส่วนได้เหมือนกัน โสมนัสอาศัยกามคุณมีในมัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ ว่า บุคคล
เนื้อหาในบทนี้ชี้ให้เห็นถึงข้าศึกของมุทิตา ได้แก่ โสมนัสและอรติ โดยมีการอธิบายถึงโสมนัสที่เกิดขึ้นจากความหม…
โทษของความโกรธและอานิสงส์ของขันติ
40
โทษของความโกรธและอานิสงส์ของขันติ
1. พิจารณาโทษของความโกรธและอานิสงส์ของขันติ การเจริญเมตตา ผู้ปฏิบัติต้องทำใจให้ประกอบด้วยเมตตาปรารถนาดีต่อสรรพสัตว์ ทั้งหลาย ต้องนึกถึงโทษของความโกรธและความขัดเคืองใจ และประโยชน์ของความอดทนว่า เมื่อ เ
เนื้อหาเน้นถึงโทษของความโกรธที่มีผลเสียต่อจิตใจและการกระทำ รวมถึงความสำคัญของขันติในการพัฒนาจิตใจที่ดี ผู้ป…
การเจริญเมตตาและการบรรเทาความโกรธ
48
การเจริญเมตตาและการบรรเทาความโกรธ
คนบางคนไม่มีความเรียบร้อยแม้เพียงอย่างเดียวในมารยาททั้ง 3 อย่าง แม้คน เช่นนั้นก็ยังไม่เป็นสิ่งเหลือวิสัยให้ผู้เจริญเมตตายกเอาความกรุณาขึ้นมาในใจแล้วทำความเข้าใจ ว่าคนเช่นนี้ถึงแม้เขาจะเที่ยวขวางหูขวาง
เนื้อหานี้เสนอแนวทางในการเจริญเมตตาและการบรรเทาความโกรธ โดยเสนอวิธีคิดที่ช่วยให้ผู้คนเข้าใจถึงความทุกข์ที่เ…
การภาวนาและการเจริญกรุณา
71
การภาวนาและการเจริญกรุณา
ด้วยการภาวนาอย่างนี้ผู้ปฏิบัติจงพยายามภาวนาโดยส่งจิตอันประกอบด้วยกรุณาไป พร้อมกับบทภาวนานั้น ๆ ทำซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนความกรุณาเกิดขึ้นในใจอย่างเด่นชัด จนสำเร็จถึง ขั้นอัปปนาสมาธิในที่สุด ทำนองเดียวกับเมตต
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยั…
การแผ่กรุณาให้สัตว์ทั้ง 10 ทิศ
74
การแผ่กรุณาให้สัตว์ทั้ง 10 ทิศ
ข. สัพเพ ปุริสา ทุกขา มุจฺจนฺตุ ขอชายทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด ค. สพฺเพ อริยา ทุกขา มุจฺจนฺตุ ขอพระอริยบุคคลทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด ง. สพฺเพ อนริยา ทุกขา มุจจนตุ ขอผู้ไม่ใช่พระอริยบุคคลทั้งหลายจงพ้น
เนื้อหานี้พูดถึงการแผ่กรุณาให้กับสัตว์ทุกชนิดและมนุษย์ โดยขอให้พ้นจากทุกข์ โดยครอบคลุมทั้ง 10 ทิศ รวมถึงคำอ…
การแผ่กรุณาไปในทิศทั้ง 10
75
การแผ่กรุณาไปในทิศทั้ง 10
5. สพฺเพ ปรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา ทุกขา มุจจนตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงใต้จงพ้นจากทุกข์เถิด 6. สพฺเพ ปจฺฉิมาย อนุทิสาย สตฺตา ทุกฺขา มุจจนตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงเหนือจงพ้นจากทุกข์
เนื้อหาเน้นการแผ่กรุณาไปยังสัตว์ที่ทุกข์ในทิศต่างๆ รวมถึงลักษณะและกิจกรรมในการทำกรุณาภาวนา เพื่อบำบัดทุกข์ข…
การเจริญมุทิตาและการพัฒนาจิต
79
การเจริญมุทิตาและการพัฒนาจิต
ถ้าหากว่าสหายที่รักยิ่งของผู้ปฏิบัติ เมื่อก่อนเขาเป็นคนมีความสมบูรณ์พูนสุข แต่ ตอนนี้เขากลายเป็นคนตกทุกข์ได้ยาก ก็ควรนึกถึงความสุขที่เขาได้รับในอดีต แล้วยึดเอา ความสุข ที่เขาได้รับในอดีตเป็นอารมณ์ในกา
เนื้อหานี้เน้นถึงการเจริญมุทิตาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการพัฒนาจิต โดยเริ่มจากการพิจารณาความสุขของผู้อ…
การแผ่มุทิตาในทิศทั้ง 10
82
การแผ่มุทิตาในทิศทั้ง 10
7. สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจาก สมบัติที่ได้แล้วเลย 8. สพฺเพ ทุกขิณาย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺ
เนื้อหาพูดถึงการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 โดยเฉพาะการรักษาสมบัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น…
การเสื่อมเสียและการเจริญมุทิตา
83
การเสื่อมเสียและการเจริญมุทิตา
6. ความเสื่อมเสีย : ความสุข รื่นเริง โอ้อวด กำหนัด เกิดขึ้น เป็น ความเสื่อมเสียของ มุทิตา 7. ข้าศึกใกล้ : มีความยินดีที่เนื่องด้วยกามคุณอารมณ์เป็นศัตรูใกล้ ความไม่ยินดีไม่สบายใจในความเจริญของผู้อื่น เ
เนื้อหาเกี่ยวกับความเสื่อมเสียที่เกิดจากความสุขและความยินดีที่เกี่ยวข้องกับกามคุณ รวมถึงการเจริญมุทิตาและอุ…
กรรมและอุเบกขาในทิศต่างๆ
89
กรรมและอุเบกขาในทิศต่างๆ
สัตว์ทั้งหลายในทิศเหนือเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 4. สพฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลายในทิศใต้เป็นผู้มีกรรมเป็นของตน 5. สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา กมฺมสฺสกา โหนติ สัตว์ทั้งหลาย
เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพ…
อรูปกัมมัฏฐาน
97
อรูปกัมมัฏฐาน
เนื้อหาบทที่ 3 อรูปกัมมัฏฐาน 3.1 ความเป็นมา 3.2 ความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน 3.3 วิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐาน 3.3.…
บทที่ 3 เนื้อหาเกี่ยวกับอรูปกัมมัฏฐาน ประกอบด้วยความเป็นมาและความหมายของอรูปกัมมัฏฐาน รวมถึงวิธีการเจริญอรูปกัมมัฏฐ…
อากาสานัญจายตนฌานและการบรรลุสมาธิ
103
อากาสานัญจายตนฌานและการบรรลุสมาธิ
1. น ชียติ ไม่แก่ 2. น มียติ ไม่ตาย 3. น จวติ ไม่จุติ 4. น อุปฺปชฺชติ ไม่เกิด 5. อปุปสยุห์ ไม่มีใครข่มเหง 6. อโจรคหณีย์ ไม่มีโจรลัก 7. อนิสฺสินํ ไม่มีที่พึ่งอาศัย 8. วิหงุคคมน์ เป็นทางไปของเหล่าวิหค (
เนื้อหาว่าด้วยอากาสานัญจายตนฌานซึ่งมีความสำคัญในแนวทางการทำสมาธิ โดยสอนให้มีสติและมุ่งหน้าไปยังความว่างเปล่…
หน้า13
113
เนื้อหาบทที่ 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา 4.1 ความเป็นมา 4.2 ความหมายของอาหาเรปฏิกูลสัญญา 4.3 วิธีการเจริญอาหาเรปฏิก…
ความเข้าใจเกี่ยวกับความเป็นปฏิกูลของอาหารในร่างกาย
119
ความเข้าใจเกี่ยวกับความเป็นปฏิกูลของอาหารในร่างกาย
นี่ไม่รวมอาหารที่เราได้บริโภคไว้ในชาติก่อน ๆ ผู้รู้จึงกล่าวอุปมาไว้ว่า ท้องของเราเหมือน มหาสมุทรประจำร่างกาย การบริโภคจึงเป็นสิ่งที่น่าเกลียด ดังกล่าวมานี้ 4. อาสยโต พิจารณาความเป็นปฏิกูลโดยที่อยู่ว่า
เนื้อหานี้เน้นการพิจารณาความเป็นปฏิกูลของอาหารที่เราเข้าไปบริโภค ซึ่งก่อให้เกิดส่วนประกอบที่ไม่สะอาดในร่างก…
จตุธาตุววัตถาน
125
จตุธาตุววัตถาน
เนื้อหาบทที่ 5 จตุธาตุววัตถาน 5.1 ความเป็นมา 5.2 ความหมายของจตุธาตุววัตถาน 5.3 วิธีการเจริญกัมมัฏฐาน 5.3.1 …
บทที่ 5 ว่าด้วยจตุธาตุววัตถานนี้มีความสำคัญในการศึกษาเพื่อเข้าใจระบบการเจริญกัมมัฏฐาน ซึ่งรวบรวมความรู้เกี่ยวกับความหมายและองค์ประกอบต่าง ๆ ของจตุธาตุวิธีการเจริญกัมมัฏฐาน พร้อมทั้งวิธีพิจารณาในแบบต่า
การพิจารณาธาตุในร่างกายและการอาศัย
130
การพิจารณาธาตุในร่างกายและการอาศัย
เปรียบเหมือนความสำคัญว่าโค อิริยาบถทั้ง 4 เปรียบเหมือนทางใหญ่ 4 แพร่ง ความพิจารณา เห็นโดยความเป็นธาตุ เปรียบเหมือนการที่คนฆ่าโคนั่งแบ่งออกเป็นส่วนๆ” เรานี้ก็ได้แก่ หรือผู้ปฏิบัติจะทำการพิจารณาด้วยใจตา
เนื้อหานี้พูดถึงการพิจารณาร่างกาย ว่าประกอบไปด้วยธาตุต่างๆ โดยเฉพาะการอาศัยของไม้ อิฐ ปูน และร่างกายที่ประก…
การศึกษาเกี่ยวกับส่วนประกอบของร่างกาย
132
การศึกษาเกี่ยวกับส่วนประกอบของร่างกาย
ทั้งหลายนั้น หนังหุ้มกะโหลกศีรษะหารู้ไม่ว่าผมทั้งหลายเกิดที่เรา ผมทั้งหลายเล่าก็หารู้ไม่ว่า เราเกิดที่หนังหุ้มกะโหลกศีรษะเปรียบเหมือนในหญ้ากุณจะทั้งหลายอันเกิดอยู่ที่ยอดจอมปลวก ยอดจอมปลวกหารู้ไม่ว่าหญ
เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับการอธิบายการเกิดขึ้นของส่วนต่างๆ ของร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบด้วย ผม, ขน, เล็บ, และฟั…
ความเข้าใจในร่างกายมนุษย์
133
ความเข้าใจในร่างกายมนุษย์
1.5 ตโจ : หนัง หนังหุ้มสรีระทั้งสิ้นตั้งอยู่ในสรีระกับหนังนั้น สรีระหารู้ไม่ว่าเราถูกหนังหุ้มหนังเล่าก็ หารู้ไม่ว่า สรีระเราหุ้มไว้ เปรียบเหมือนในพิณใหญ่ที่หุ้มด้วยหนังโคสด พิณใหญ่หารู้ไม่ว่า เรา ถูกห
เนื้อหานี้ทำการอธิบายถึงความสำคัญของส่วนต่าง ๆ ในร่างกายมนุษย์ เช่น หนัง เนื้อ เอ็น และกระดูก โดยใช้คำอุปมา…
ความรู้เกี่ยวกับกระดูกและอวัยวะในร่างกาย
134
ความรู้เกี่ยวกับกระดูกและอวัยวะในร่างกาย
แข้งหารู้ไม่ว่า เราค้ำกระดูกขาตั้งอยู่ กระดูกขาหารู้ไม่ว่าเราค้ำกระดูกสะเอวตั้งอยู่ กระดูกสะเอว หารู้ไม่ว่า เราค้ำกระดูกสันหลังตั้งอยู่ กระดูกสันหลังหารู้ไม่ว่า เราค้ำกระดูกคอตั้งอยู่ กระดูกคอ หารู้ไม
เนื้อหานี้จัดเตรียมความรู้เกี่ยวกับการทำงานของกระดูกและอวัยวะสำคัญๆในร่างกายมนุษย์ เช่น การเชื่อมโยงระหว่าง…
การสำรวจโครงสร้างทางสรีรวิทยาของร่างกายมนุษย์
136
การสำรวจโครงสร้างทางสรีรวิทยาของร่างกายมนุษย์
ไม่มีความคิด เป็นของกลาง ๆ ว่างเปล่า ไม่มีวิญญาณ เป็นของแข้นแข็งเป็นปฐวีธาตุ 1.15 ปปผาส์ : ปอด ปอด ห้อยคลุมทั้งหัวใจและตับอยู่ในระหว่างนมทั้งสองในส่วนในของสรีระ ในส่วน ในของสรีระกับปอดนั้น ส่วนในของสร
เนื้อหานี้สำรวจโครงสร้างทางสรีรวิทยาของร่างกายมนุษย์ โดยเริ่มต้นจากการอธิบายเกี่ยวกับปอด ว่ามันห้อยอยู่ภายใ…