แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 621 / 1728

…นข้าวก็ดี การนอนบนแผ่นดินก็ดี ความเป็นผู้มีกายหมักหมมด้วยธุลีก็ดี ความเพียร ด้วยการนั่งกระหย่งก็ดี (แต่ละอย่าง) หาทำสัตว์ผู้ ยังไม่ล่วงสงสัย ให้บริสุทธิ์ได้ไม่

…ห้เขาเป็นที่ยอมรับในธรรมชาติที่บริสุทธิ์ แม้ว่าความประพฤติเสียเหล่านั้นไม่อาจทำให้สัตว์บริสุทธิ์ได้ แต่คุณสมบัติเหล่านี้คือสิ่งที่นักปราชญ์มองว่าเป็นผู้ทรงเทวธรรมและสันติสุขในสังคม.

…มิสานิ ตสฺส วฑฺฒนฺติ ปญฺญา ตสฺส น วฑฺฒตีติ คนมีสุตะน้อยนี้ ย่อมแก่เหมือนโคถึก เนื้อของ เขาย่อมเจริญ แต่ปัญญาของเขาหาเจริญไม่. เรื่องปฐมโพธิกาล อเนกชาติสํสาร์ สงฺธาวิสฺสํ อนิพฺพิส คหการ คเวสนฺโต ทุกฺขา ชา…

…ล่าถึงความสัมพันธ์ระหว่างการแก่เฒ่าของคนซึ่งมีสุตะน้อยและการเจริญของปัญญา โดยระบุว่าแม้เนื้อจะเจริญ แต่ปัญหาทางปัญญานั้นกลับไม่เติบโต รวมไปถึงการท่องเที่ยวในสงสารและความทุกข์ที่เกิดจากการเกิดใหม่บ่อยครั้…

…า วิสุทนฺติ นตฺถิ สงฺโค วิชานตนฺติ ท่านทั้งหลาย จงมาดูโลกนี้อันตระการ ดุจราชรถ ที่พวกคนเขลาหมกอยู่ (แต่) พวกผู้รู้หาข้องอยู่ไม่

บทความนี้กล่าวถึงการประพฤติธรรมอย่างสุจริต และความสุขที่เกิดจากการอยู่อย่างถูกทำนองคลองธรรมทั้งในโลกนี้และโลกหน้า ผู้ที่ปฏิบัติอย่างถูกต้องจะไม่ถูกมองโดยพระยมมราชา เพราะการทำความดีจะนำมาซึ่งการเห็นตนเ

๔๘ คงคาย วาลุกา เย มหิยา มาติกา ขีเย อุทก์ เย มหมุนเว ลกฺเขน มม พุทฺธิยาติ ทรายในแม่น้ำคงคา จึงสิ้นไป น้ำในห้วงน้ำใหญ่ จึงสิ้นไป ดินในแผ่นดิน จึงสิ้นไป การแก้ปัญหา ด้วยความรู้ของข้าพระองค์ ย่อมไม่สิ้น

บทความพูดถึงความสำคัญของปัญญาในชีวิต และการรู้ชัดในอรรถแห่งภาษิต แม้คนมากมายจะรวมตัวกันพันคน แต่หากขาดปัญญาก็ไม่มีคุณค่า ยกตัวอย่างนาคราชชื่อเอรกปัตต์ที่มีภูมิปัญญา ซึ่งแสดงให้เห็นว่าความรู้และการ…

…งพระติสสเถระ ปวิเวกรส ปิตวา รส์ อุปสมสฺส จ นิทฺทโร โหติ นิปปาโป ธมฺมปีติรส ปิวนติ บุคคลดื่มรสอันเกิดแต่วิเวก และรสพระนิพพาน เป็นที่เข้าไปสงบ ดื่มรสปีติอันเกิดแต่ธรรม ย่อม เป็นผู้ไม่มีความกระวนกระวาย ไม่ม…

…ความสันโดษและการเข้าถึงพระนิพพานเพื่อเติมเต็มความสุขในชีวิต โดยรสแห่งธรรมไม่เพียงช่วยให้สงบเท่านั้น แต่ยังชี้ให้เห็นถึงความไม่มีบาปในผู้ที่ยึดมั่นในหลักธรรม.

๗๐ ปุพเพ ว สนนิวาเสน ปัจจุปปนฺนหิเตน วา เอวนต์ ชายเต เปม อุปปลิว ยโถทเกติ ใจย่อมจดจ่อแม้จิตก็เลื่อมใสในบุคคลใด เขา ย่อมสนิทสนมในบุคคลแม้นั้น ซึ่งตนไม่เคยเห็น โดยแท้ ความรักนั้น ย่อมเกิดเพราะอาศัยเหตุ

…ยบกับดอกบัวที่เกิดในน้ำ รวมถึงมุมมองต่อชีวิตที่สั้นนัก แม้ว่าสัตว์บางชนิดอาจมีชีวิตยาวนานถึง 900 ปี แต่สุดท้ายก็ต้องเผชิญกับความตาย ความรักจึงเป็นสิ่งที่เกิดจากความผูกพันในอดีตและการมีปฏิสัมพันธ์ในปัจจุบ…

๗๙ เรื่องพระโลฬุทายีเถระ จตุปฺปโท อห์ สมฺม เอหิ สีห นิวตฺตสฺสุ อสุจิ ปูติโลโมสิ สเจ ยุชฌิตฺกาโมสิ ตวมฺปิ สมุม จตุปฺปโท กินนุ ภีโต ปลายสิ. ทุคฺคนฺโธ วายสิ สูกร ชย์ สมุม ททามิ เตติ สหาย เรามี ๔ เท้า สหา

…สำคัญของการรักษาความสะอาดในชีวิตประจำวันและการปฏิบัติธรรม สามารถเรียนรู้กว่าไม่ได้มีเพียงแค่ร่างกาย แต่รวมถึงจิตใจและการกระทำที่มีผลต่อพฤติกรรมทั้งหลาย เช่น เช่นการทำความสะอาดความคิดและการใช้ชีวิตอย่างมี…

…ด้ง่าย ฝ่ายโทษของตนเห็น ได้ยาก เพราะว่า บุคคลนั้น ย่อมโปรยโทษของ บุคคลเหล่าอื่น เหมือนบุคคลโปรยแกลบ แต่ว่า ย่อมปกปิด(โทษ)ของตน เหมือนพรานนกปกปิด อัตภาพด้วยเครื่องปกปิดฉะนั้น เรื่องพระอุชฌานสัญญีเถระ ปรวช…

บทความนี้ว่าด้วยการมองเห็นโทษของบุคคลอื่นง่ายกว่าการเห็นโทษของตนเอง เรามักจะมองเห็นโทษของผู้อื่นราวกับเป็นการโปรยแกลบ ในขณะที่เราเองกลับปกปิดข้อผิดพลาดของเรา ที่อาจส่งผลเสียต่อชีวิตของเรา ผู้ที่มุ่งมั

๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภาพไม่ใช่คดีทั้ง ๒ ย่อมนำบุคคลเหล่าอื่น ไปโดยความละเอียดลออ โดยธรรมสม่ำเสมอ นั้นอันธรรมคุ้มครองแ

…กต่างระหว่างผู้ที่พูดมากกับผู้ที่มีปัญญา จากบทเรียนในพระธรรม พระสุตตันตระเสนอแนวคิดว่าบัณฑิตไม่เพียงแต่ต้องการการพูดและความสามารถในการวินิจฉัยเท่านั้น แต่ยังต้องมีความสามารถในการเข้าใจและพิจารณาคดีต่างๆ …

៨៥ ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ อหึสา สญฺญโม ทโม ส เว วนฺตมโล ธีโร โส เถโรติ ปวุจฺจตีติ. บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นเถระ เพราะมีผมหงอกบน ศรีษะ ผู้มีวัยแก่รอบแล้วนั้น เราเรียกว่า แก่เปล่า (ส่วน) ผู้ใด มีสัจจะ ธรรมะ อ

บทความนี้กล่าวถึงการที่บุคคลไม่สามารถนับว่าเป็นเถระเพียงเพราะมีอายุมากหรือผมหงอก แต่จะต้องมีคุณธรรมเช่น สัจจะ ธรรมะ อหิงสา สัญญมะ และทมะ โดยที่ผู้นั้นควรมีมลทินที่คายแล้ว มีปัญญา ดังนั…

…ี อาลสิย์ อุเปโต สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสีโต ปญฺญาย มคฺนํ อลโส น วินฺทติ ៧៥ ก็บุคคลยังหนุ่มแน่นมีกำลัง (แต่) ไม่ขยันในกาล ที่ควรขยัน เขาถึงความเป็นผู้เกียจคร้าน มีใจ ประกอบด้วยความดำริอันจมแล้ว เกียจคร้าน ย่…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการขยันหมั่นเพียรในช่วงวัยหนุ่มสาว พร้อมยกตัวอย่างบุคคลที่เกียจคร้านซึ่งไม่ได้รับผลลัพธ์ในด้านปัญญา เช่นเดียวกับการรักษาวาจาและกายเพื่อหลีกเลี่ยงอกุศลกรรม ทำให้เห็นว่าการม

๑๐๐ เรื่องนางปฏาจารา โย จ วสฺสสต์ ชีเว เอกาห์ ชีวิต เสยฺโย อปสฺสํ อุทยพพย์ ปสฺสโต อุทยพพยนติ ก็ผู้ใดไม่เห็นความเกิดและความเสื่อม พึงเป็นอยู่ สิ้น ๑๐๐ ปี ความเป็นอยู่วันเดียว ของผู้เห็นความ เกิดและความ

…งสิ่งเหล่านี้ การไม่เห็นความจริงนี้อาจทำให้บุคคลมีความสูญเสียในชีวิต แม้เพื่อนหรือญาติจะเป็นที่พึ่ง แต่เมื่อเผชิญหน้ากับความตาย ความสัมพันธ์เหล่านั้นก็ไม่มีค่า ดังนั้นจึงสอนให้อยู่ในศีลและตั้งมั่นในการเด…

…จ์ เท น เสวนฺติ กิจเจ สาตจจการิโน สตานํ สมฺปชานานํ อตฺถ์ คจฉนฺติ อาสวาติ ก็ภิกษุ ละทิ้งสิ่งที่ควรทำ แต่ย่อมทำสิ่งที่ไม่ควร ทำ อาสวะทั้งหลาย ย่อมเจริญแก่ภิกษุเหล่านั้น ผู้มีมานะประดุจไม้อ้ออันยกขึ้นแล้ว ผ…

เนื้อหานี้กล่าวถึงภิกษุชาวนครภัททิยะที่ละทิ้งสิ่งที่ควรทำและหันไปทำสิ่งที่ไม่ควรทำ ส่งผลให้อาสวะเจริญขึ้นในตน อีกทั้งยังเน้นย้ำถึงคุณค่าของการมีสติกายคตาและสัมปชัญญะในชีวิตประจำวัน โดยเฉพาะสำหรับภิกษุ

…ุษย์ทั้งหลาย ม้า ม้าสินธพผู้อาชาไนย ๑ ช้างใหญ่ชนิด อัสดร ๑ กุญชร ๑ ที่ฝึกแล้ว ย่อมเป็นสัตว์ประเสริฐ แต่ บุคคลที่มีตนฝึกแล้ว ย่อมประเสริฐกว่า (สัตว์ พิเศษนั้น). เรื่องภิกษุผู้เคยเป็นควาญช้าง น หิ เอเตหิ ย…

เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการฝึกตนและความยอดเยี่ยมของบุคคลที่สามารถควบคุมตนเอง โดยใช้มากกว่าพาหนะที่ฝึกแล้ว เช่น ม้าและช้าง เปรียบเทียบว่าบุคคลที่ฝึกตนแล้วมีค่ามากกว่าสัตว์พิเศษ นอกจากนี้ยังมีตัวอย่างเ

…าควนสุส กุญชโรติ กุญชร นามว่าธนปาลกะ ตกมันจัด ห้ามได้ยาก ถูกขังไว้ ไม่บริโภคฟ้อนหญ้า กุญชรระลึกถึง (แต่) นาควัน.

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของไม้เท้าสำหรับคนสูงอายุ โดยนำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับการใช้ไม้เท้าเป็นเครื่องมือในการช่วยยืนและการเดิน นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเปรยถึงการที่คนรุ่นใหม่ไม่มองเห็นคุณค่าของผู้สูงอายุ

๑๓๓ คมบาง อันฝนตกรดแล้วเจริญอยู่ ฉะนั้น แต่ผู้ใด ย่อมย่ำยีตัณหานั่นซึ่งเป็นธรรมชาติลามก ยากที่ ใครในโลก จะล่วงไปได้ ความโศกทั้งหลาย ย่อม ตกไปจา…

…ัดตัณหาซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการเจริญเติบโตทางจิตใจและอารมณ์ โดยเปรียบเปรยกับธรรมชาติที่ยากจะหลีกเลี่ยง แต่เมื่อสามารถขจัดตัณหาได้ ความโศกเศร้าทั้งหลายก็จะหลุดหายไปเหมือนหยาดน้ำที่ตกจากใบบัว ซึ่งเป็นการสร้าง…

…ีรา โอหารินํ สิถิลทุปฺปมุญฺจ เอติปิ เฉตวาน ปริพฺพชนติ อนเปกฺขิโน กามสุข ปหายาติ เครื่องจองจําใด เกิดแต่เหล็ก เกิดแต่ไม้ และเกิด แต่หญ้าปล้อง ผู้มีปัญญาทั้งหลาย หากล่าวเครื่อง จองจำนั้นว่าเป็นของมั่นคงไม่…

เนื้อหานี้กล่าวถึงการหลุดพ้นจากเครื่องผูกและการยึดติดกับสิ่งที่ไม่มั่นคง เช่น เครื่องจองจำที่เกิดจากวัสดุธรรมชาติและความกำหนัดของมนุษย์ต่อเฉพาะสิ่งของ เช่น แก้วมณีและตุ้มหู โดยแสดงให้เห็นถึงความคิดเกี

…์ ทั้งหลายกล่าวความกำหนัด และความเยื่อใยนั่น ว่าเป็นเครื่องจองจำ อันมั่นคงมีปกติเหนี่ยวลงอัน หย่อน (แต่) เปลื้องได้ โดยยาก นักปราชญ์ทั้งหลาย ตัดเครื่องผูกแม้นั่นแล้ว เป็นผู้ไม่มีใยดี ละกามสุขแล้วบวช. เรื…

…าได้ชี้ให้คนเห็นถึงร่างกายที่ไม่สะอาดซึ่งมีการไหลออกทั้งบนและล่าง ซึ่งเป็นเรื่องที่คนพาลนิยมปรารถนา แต่พวกที่มีสติจะเห็นความจริงและมีความสามารถในการปล่อยวางจากความทุกข์ต่างๆ ได้อย่างมีสติ

…คา ทุมุเมธ โน จ ปาร์คเวลิโน โภคตณฺหาย ทุมเมโธ หนุติ อญฺเญว อตฺตนนติ โภคะทั้งหลาย ย่อมฆ่าคนทรามปัญญา แต่ไม่ ฆ่าคนผู้แสวงหาฝั่งโดยปกติ คนทรามปัญญา ย่อมฆ่าตน เหมือนฆ่าผู้อื่น เพราะความทะยานอยาก ในโภคะ. เรื่…

บทความนี้สำรวจความหมายของธรรมทานที่ย่อมชนะทานทั้งปวง และความสำคัญของความยินดีในธรรมที่มีต่อจิตใจและการขจัดตัณหาที่นำมาซึ่งทุกข์ เรื่องราวเกี่ยวกับเศรษฐีไม่มีบุตรและการใช้โภคะได้สะท้อนถึงอันตรายของความ

เอเตสุ ทินนานิ มหปผลานิ วีชานิ วุตฺตานิ ยถา สุเขตเตติ ๑๔๗ บุคคลควรเลือกให้ทาน ในเขตที่ตนให้แล้ว จะมีผล มาก เพราะการเลือกให้พระสุคตทรงสรรเสริญแล้ว ทานที่ให้ในท่านผู้เป็นทักขิไณยบุคคลในชีวโลกนี้ เป็นของ

…มีความเหมาะสม โดยมุ่งหวังที่จะส่งผลบุญแก่ผู้ที่ได้รับถึงแม้ว่าสัตว์และมนุษย์จะมีอารมณ์ที่อาจเป็นโทษ แต่การให้ทานในสภาพแวดล้อมที่ถูกต้องจะสร้างความเจริญให้กับจิตใจ.