แต่ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 620 / 1728

៥៣ ในมนุษย์ทั้งหลายผู้มีเวรกัน พวกเราไม่มีเวร เป็น อยู่สบายดีหนอ ในมนุษย์ทั้งหลายผู้มีเวรกัน พวก เราไม่มีเวรอยู่ ในมนุษย์ทั้งหลาย ผู้มีความเดือดร้อนกัน พวก เราไม่มีความเดือดร้อน เป็นอยู่สบายดีหนอ ใน ม

ในช่วงชีวิตของมนุษย์ หลายคนต้องพัวพันกับเวรกรรมและความเดือดร้อน แต่ในที่นี้กล่าวถึงการมีชีวิตที่ปราศจากเวรกรรม ซึ่งนำไปสู่ความสุขและการอยู่ที่สงบในใจ เราสามารถพบกับควา…

…ด้ง่าย ฝ่ายโทษของตนเห็น ได้ยาก เพราะว่า บุคคลนั้น ย่อมโปรยโทษของ บุคคลเหล่าอื่น เหมือนบุคคลโปรยแกลบ แต่ว่า ย่อมปกปิด(โทษ)ของตน เหมือนพรานนกปกปิด อัตภาพด้วยเครื่องปกปิดฉะนั้น เรื่องพระอุชฌานสัญญีเถระ ปรวช…

บทความนี้กล่าวถึงเรื่องของเมณฑกเศรษฐี โดยเฉพาะการมองเห็นโทษของผู้อื่นที่ทำได้ง่าย ในขณะที่ตนกลับมองไม่เห็นโทษของตนเอง เหมือนกับการโปรยแกลบเพื่อปกปิดข้อบกพร่อง นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงพระอุชฌานสัญญีเถ

๘๖ บุคคลไม่ชื่อว่าตั้งอยู่ในธรรมเพราะเหตุที่นำคดีไป โดยความผลุนผลัน ส่วนผู้ใดเป็นบัณฑิต วินิจฉัย คดีและสภาพไม่ใช่คดีทั้ง ๒ ย่อมนำบุคคลเหล่าอื่น ไปโดยความละเอียดลออ โดยธรรมสม่ำเสมอ นั้นอันธรรมคุ้มครองแ

การตั้งอยู่ในธรรมไม่ได้ขึ้นอยู่กับการตัดสินใจอย่างเร่งรีบ แต่ต้องอาศัยการวินิจฉัยที่ละเอียดและมีความรอบคอบ ผู้ที่มีปัญญาเป็นบัณฑิตแท้จริง เพราะเขาไม่เพียงแค่พูดม…

…ี อาลสิย์ อุเปโต สํสนุนสงฺกปฺปมโน กุสีโต ปญฺญาย มคฺนํ อลโส น วินฺทติ ៧៥ ก็บุคคลยังหนุ่มแน่นมีกำลัง (แต่) ไม่ขยันในกาล ที่ควรขยัน เขาถึงความเป็นผู้เกียจคร้าน มีใจ ประกอบด้วยความดำริอันจมแล้ว เกียจคร้าน ย่…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการขยันในช่วงเวลาที่ควรขยัน โดยเฉพาะในวัยหนุ่มที่มีพลังงานและศักยภาพสูง หากไม่ขยันอาจกลายเป็นผู้เกียจคร้านที่มีใจจมอยู่ในความคิดลบ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงการรักษาวาจาและจิตใจให

…จ์ เท น เสวนฺติ กิจเจ สาตจจการิโน สตานํ สมฺปชานานํ อตฺถ์ คจฉนฺติ อาสวาติ ก็ภิกษุ ละทิ้งสิ่งที่ควรทำ แต่ย่อมทำสิ่งที่ไม่ควร ทำ อาสวะทั้งหลาย ย่อมเจริญแก่ภิกษุเหล่านั้น ผู้มีมานะประดุจไม้อ้ออันยกขึ้นแล้ว ผ…

เนื้อหาเกี่ยวกับภิกษุในนครภัททิยะที่ละทิ้งสิ่งที่ควรทำและทำสิ่งที่ไม่ควรทำ นำไปสู่อาสวะที่เจริญขึ้น การมีสติและสัมปชัญญะจึงสำคัญในการทำกิจที่ควรทำเพื่อหลีกเลี่ยงอาสวะ นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงพระลกุณฏ

๑๐๖ เอกโก ตฺวํ อรญฺเญ วิหร อปวิทฺธ์ว วนสฺมึ ทารุก ตสฺส เต พหุกา ปิหยนฺติ เนรยิกา วิย สคุกคามินนฺติ ท่านผู้เดียว อยู่ในป่า เหมือนไม้ที่เขาทิ้งไว้ในป่า ชนเป็นอันมากย่อมกระหยิ่มต่อท่านนั้น ราวกะว่า พวกสั

การบวชเป็นสิ่งที่มีความหมายลึกซึ้งในพระพุทธศาสนา เป็นเส้นทางที่ไม่ง่าย แต่สำคัญในการแสวงหาความรู้และความสงบ เราเริ่มต้นเข้าใจว่าการอยู่ในป่าหรือการแยกตัวจากโลกรอบข้างนั้นไม่ใ…

…ุษย์ทั้งหลาย ม้า ม้าสินธพผู้อาชาไนย ๑ ช้างใหญ่ชนิด อัสดร ๑ กุญชร ๑ ที่ฝึกแล้ว ย่อมเป็นสัตว์ประเสริฐ แต่ บุคคลที่มีตนฝึกแล้ว ย่อมประเสริฐกว่า (สัตว์ พิเศษนั้น). เรื่องภิกษุผู้เคยเป็นควาญช้าง น หิ เอเตหิ ย…

…ที่มีการฝึกตัวเองย่อมมีความประเสริฐกว่าสัตว์ที่ถูกฝึกมา แสดงให้เห็นว่าแม้ว่าสัตว์ที่ฝึกดีจะมีคุณค่า แต่บุคคลที่มีการฝึกจิตใจและควบคุมตนเองนั้นมีคุณค่ามากกว่า สะท้อนให้เห็นถึงความสำคัญของการพัฒนาตนและการฝ…

…าควนสุส กุญชโรติ กุญชร นามว่าธนปาลกะ ตกมันจัด ห้ามได้ยาก ถูกขังไว้ ไม่บริโภคฟ้อนหญ้า กุญชรระลึกถึง (แต่) นาควัน.

บทกวีนี้กล่าวถึงความทุกข์ยากของชีวิต โดยเปรียบเทียบผู้สูงอายุที่ต้องพึ่งไม้เท้า กับม้าที่แก่แล้วไม่สามารถทำงานได้ ทั้งยังสะท้อนถึงการไม่มีการสนับสนุนจากลูกหลานให้มีชีวิตที่ดีกว่า มีการกล่าวถึงความหมาย

…วามที่บรรพตนั้น (ทวีขึ้น) เป็น ๒ เท่าก็ยังไม่เพียง พอแก่บุคคลคนหนึ่ง บุคคลทราบดังนี้แล้ว จึง ประพฤติแต่พอสม. ผู้เกิดมาคนใดได้เห็นทุกข์ว่า มีกามใดเป็นแดน มอบให้ (เป็นเหตุ) ไฉนผู้ที่เกิดมาคนนั้น จะพึงน้อม …

…ุกข์และดำเนินชีวิตอย่างมีสติ โดยไม่ให้ตกอยู่ในความลุ่มหลงต่อสิ่งภายนอก เช่น บรรพตที่เต็มไปด้วยทองคำ แต่ยังไม่ได้ให้ความสุขที่แท้จริง และเสนอแนวทางในการแก้ไขชีวิตให้พ้นจากทุกข์นี้.

១៣២ เรื่องปลาชื่อกปิละ มนุชสุส ปมตฺตจาริโน ตณฺหา วฑฺฒติ มาลวา วิย โส ปริปุลวติ หฺราหฺร์ ผลมิจฺฉิว วนสฺมึ วานโร ย์ เอสา สหเต ชมุมี โสกา ตสฺส ปวฑฺฒนฺติ โย เจต สหเต ชมุมี โสกา ตมหา ปปตนฺติ ต๋ โว วทามิ ภท

…่อนไปสู่อนาคตที่มีความโศกเศร้า นำเสนอผ่านการเปรียบเทียบกับวานรในป่า ปรากฏการณ์นี้ไม่นำมาซึ่งความสุข แต่กลับสร้างความทุกข์ทรมาน เข้าสู่เรื่องเกี่ยวกับการต้องประสบกับผลของสิ่งที่เรียกว่า 'ตัณหา' และความสำค…

๑๓๓ คมบาง อันฝนตกรดแล้วเจริญอยู่ ฉะนั้น แต่ผู้ใด ย่อมย่ำยีตัณหานั่นซึ่งเป็นธรรมชาติลามก ยากที่ ใครในโลก จะล่วงไปได้ ความโศกทั้งหลาย ย่อม ตกไปจา…

ในบทนี้กล่าวถึงการตัดตัณหาที่เป็นธรรมชาติของมนุษย์ และเน้นให้ผู้ฟังขุดรากของตัณหาเพื่อระงับทุกข์ โดยการเปรียบเทียบกับการขุดหญ้าคมบ่า และอธิบายว่าความโศกจะหลุดออกจากชีวิตเมื่อสามารถกำจัดตัณหาได้ ความเจ

…ีรา โอหารินํ สิถิลทุปฺปมุญฺจ เอติปิ เฉตวาน ปริพฺพชนติ อนเปกฺขิโน กามสุข ปหายาติ เครื่องจองจําใด เกิดแต่เหล็ก เกิดแต่ไม้ และเกิด แต่หญ้าปล้อง ผู้มีปัญญาทั้งหลาย หากล่าวเครื่อง จองจำนั้นว่าเป็นของมั่นคงไม่…

บทความนี้กล่าวถึงความหมายและความสำคัญของเครื่องจองจำที่มาจากเหล็ก ไม้ และหญ้าปล้อง พร้อมวิเคราะห์การพึ่งพิงและความมั่นคงในชีวิตมนุษย์ โดยเน้นที่ความกำหนัดในวัตถุ เช่น แก้วมณีและตุ้มหู ที่เป็นสัญลักษณ์

…์ ทั้งหลายกล่าวความกำหนัด และความเยื่อใยนั่น ว่าเป็นเครื่องจองจำ อันมั่นคงมีปกติเหนี่ยวลงอัน หย่อน (แต่) เปลื้องได้ โดยยาก นักปราชญ์ทั้งหลาย ตัดเครื่องผูกแม้นั่นแล้ว เป็นผู้ไม่มีใยดี ละกามสุขแล้วบวช. เรื…

บทความนี้กล่าวถึงความเยื่อใยในความรัก โดยนักปราชญ์ถือว่าความรักและความสัมพันธ์นั้นเป็นเครื่องจองจำที่มั่นคงซึ่งยากที่จะปล่อยวาง เมื่อมีการตัดสินใจบวชและเสาะหาความสงบในจิตใจ โดยเฉพาะพระนางเขมาและการมอง

…คา ทุมุเมธ โน จ ปาร์คเวลิโน โภคตณฺหาย ทุมเมโธ หนุติ อญฺเญว อตฺตนนติ โภคะทั้งหลาย ย่อมฆ่าคนทรามปัญญา แต่ไม่ ฆ่าคนผู้แสวงหาฝั่งโดยปกติ คนทรามปัญญา ย่อมฆ่าตน เหมือนฆ่าผู้อื่น เพราะความทะยานอยาก ในโภคะ. เรื่…

บทความนี้พูดถึงแนวคิดเกี่ยวกับธรรมทานที่มีอิทธิพลต่อการลดทุกข์และตัณหาได้อย่างลึกซึ้ง ธรรมทานถูกยกให้มีคุณค่ามากกว่าทานอื่นๆ และยังมีวิธีการที่จะใช้ธรรมทานในการต่อสู้กับความเศร้าที่เกิดจากตัณหาและโภคะ

…สมุม คชุตฺตโม สพฺพคุเณสุ อฏฺฐาติ ช้างชื่อมหลามุข ฟังคำของพวกโจรก่อนแล้ว เที่ยว ฟาดบุคคลผู้ไปตามอยู่ แต่พอฟังคำของสมณะ ผู้ สำรวมดีแล้ว ก็เป็นช้างประเสริฐ ตั้งอยู่แล้วในคุณ ทั้งปวง.

เรื่องนี้กล่าวถึงภิกษุที่ยึดถือธรรมเป็นเครื่องยึดเหนี่ยว ไม่เสื่อมจากพระสัทธรรม โดยยกตัวอย่างถึงช้างที่สามารถแยกแยะระหว่างคำของโจรกับคำของสมณะ ซึ่งชี้ให้เห็นถึงคุณค่าของการมีจิตนึกถึงธรรม และการคบค้าค

…ประงับสังขาร อันเป็นสุข. ภิกษุ เธอจงวิดเรือนี้ เรือที่เธอวิดแล้วจักถึงเร็ว เธอตัดราคะและโทสะได้แล้ว แต่นั้นจักถึงพระ นิพพาน. ภิกษุพึงติดธรรม ๕ อย่าง พึงละธรรม ๕ อย่าง และพึงยังคุณธรรม ๕ ให้เจริญยิ่งๆ ขึ้…

ในบทนี้นำเสนอแนวทางการปฏิบัติของภิกษุให้เข้าถึงพระนิพพาน โดยกล่าวถึงการฝึกสมาธิ การสร้างความสงบในจิตใจ และการละจากกิเลสต่างๆ ภิกษุควรมีเมตตาต่อเพื่อนร่วมทาง และพัฒนาคุณธรรมในตนเองเพื่อเข้าถึงความสุขอั

…วาที นาม โส โหติ ส เว โหติ สกิญฺจโน อกิญฺจนํ อนาทานํ ตมห์ พรูมิ พฺราหฺมณนฺติ เราไม่เรียกบุคคลผู้เกิดแต่กำเนิด ผู้มีมารดาเป็น แดนเกิดว่าเป็นพราหมณ์ เขาย่อมเป็นผู้ชื่อว่าโภวาที เขาย่อมเป็นผู้มีกิเลสเครื่อง…

…ยความหมายของ 'พราหมณ์' ในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าความเป็นพราหมณ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการเกิดหรือสายเลือด แต่ขึ้นอยู่กับการตัดสิ่งกีดขวางและกิเลสทางจิตใจ ผู้ที่สามารถตัดสังโยชน์และไม่มีความกังวลจะถูกเรียกว่าเป…

១២ น กิรตฺถิ รเสหิ ปาปิโย อาวาเสหิ วา สนุกเวหิ วา วาตมิค คหนนิสฺสินํ วสมาเนติ รเสหิ สญฺชโยติ ได้ยินว่า สภาพอื่นที่เลวกว่ารสทั้งหลาย คือการ เคยชินกันหรือการสนิทสนมกัน ย่อมไม่มี นาย อุยยาบาลชื่อสญชัยย่อ

…งมีสติ เพื่อที่จะเข้าถึงการเป็นพราหมณ์ที่แท้จริง การมีรสในชีวิตอาจทำให้ถูกล่อลวงไปยังสิ่งที่เลวร้าย แต่การละออกจากมันย่อมช่วยให้สามารถบรรลุเป้าหมายที่สูงส่งได้ จุดสำคัญคือการมองเห็นความจำเป็นในการหลีกเลี…

หนทางไกล ใจอาจท้อ ขอแค่หวัง ເຕັ້ນພລັງ ต่อศรัทธา ให้กล้าฝัน อาจจะล้า แต่จะกล้า ฝ่าประจัญ ไม่ถึงวัน ไม่ถึงสุด ไม่หยุดเดิน

…โน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขนฺติ. สัตว์ผู้เกิดแล้วทั้งหลายเป็นผู้ใคร่สุข บุคคลใด แสวงหาสุขเพื่อตน แต่เบียดเบียนสัตว์อื่นด้วย ท่อนไม้ บุคคลนั้นละไปแล้วย่อมไม่ได้สุข

บทความนี้พูดถึงความกลัวของทุกชีวิตต่อความตาย และการรักชีวิตของสัตว์ จุดสำคัญคือการที่บุคคลไม่ควรฆ่าตนเองหรือผู้อื่น เพราะทุกชีวิตมีความรักในชีวิต ตลอดจนการแสวงหาความสุขของสัตว์ ซึ่งไม่ควรต้องยึดโยงด้ว