ข้อความต้นฉบับในหน้า
8
pap
ว
congong
เตียวใน oop janpower @ Bush.eg
ก.
(ภาพบน) เส้นอักษรก่อนลงน้ำหมึก
(ภาพล่าง) เส้นอักษรหลังลงน้ำหมึก
จะกลับปรากฏชัดขึ้น
สําหรับโครงการพระไตรปิฎก วัดพระธรรมกาย ก่อนการบันทึกภาพคัมภีร์ใบลาน
พระไตรปิฎกเพื่อรวบรวมเป็นไฟล์ภาพดิจิทัล เจ้าหน้าที่โครงการจะทําความสะอาดหน้าใบลาน
แต่ละหน้าด้วยการทําความสะอาดทั้งแบบแห้งและแบบเปียก แล้วลงน้ำหมึกเพิ่มความคมชัดให้
ตัวอักษร เพื่อให้สามารถบันทึกภาพอักขระทุกตัวได้อย่างชัดเจน หลายครั้งพบว่าเมื่อลงน้ำหมึกไป
จะปรากฏข้อความที่ผู้จารเดิมไม่ได้ลงสีดำไว้ สันนิษฐานว่าผู้จารหรืออาจารย์ผู้ตรวจสอบน่าจะ
แก้ไขเพิ่มเติมหลังจากลูบเขม่าหรือถ่านบดออกไปแล้ว แต่เมื่อนำกลับมาอ่านทวนในภายหลัง
พบข้อผิดพลาด จึงจารแก้ไขเพิ่มเติมลงไป แล้วไม่ได้มีการลูบเขม่าหรือถ่านบดซ้ำอีก ข้อความ
ที่จารเพิ่มในภายหลังเมื่อหลายร้อยปีก่อนจึงปรากฏเป็นเพียงเส้นรอยจารเนื้อเดียวกับสีใบลาน
ยากที่ใครจะสังเกตเห็น กว่าจะปรากฏให้เห็นเป็นรอยเส้นสีด่าในปัจจุบันก็ผ่านกาลเวลามาหลาย
ร้อยปี
รอยจารจากเหล็กแหลมทุกเส้นที่บรรจงขีดลงไป ตัวอักษรทุกตัวที่เรียงร้อยเป็นข้อความ
ล้วนกลั่นมาจากความตั้งใจของบรรพชน แต่งแต้มด้วยสีดำจากธรรมชาติที่ได้มาจากการสังเกต
และภูมิปัญญาของปู่ย่า ตายาย น่าเสียดายที่ข้อความบางตอนขาดหายไปด้วยสาเหตุนานัปการ
แต่ก็น่าดีใจที่ลูกหลานยังสนใจ มองเห็นคุณค่า เร่งเสาะหาและช่วยกันอนุรักษ์คืนสภาพตัวอักษร
และข้อความที่บุรพชนเคยจารไว้ให้กลับฟื้นเห็นเป็นเส้นอักษรที่อ่านได้ชัดเจนในปัจจุบัน เปรียบ
เสมือนการย้อนวันคืนกลับไปสู่ห้วงเวลาประวัติศาสตร์ที่คัมภีร์อันทรงค่าได้สรรค์สร้างขึ้นมาอีก
ครั้งหนึ่ง...
2
การุณ โรหิตรัตนะ และคณะ, ความรู้ด้านการซ่อมอนุรักษ์คัมภีร์ใบลาน, กรุงเทพมหานคร :
สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร, ๒๕๕๖.
ก่องแก้ว วีระประจักษ์, หนังสือโบราณของไทย, สารานุกรมสำหรับเยาวชน ๓๒, (๒๕๕๑): ๗๙-๑๑๓.
30
๕๒
อยู่ในบุญ กันยายน ๒๕๕๗