ความแตกต่างระหว่างมนุษย์กับสัตว์ : หน้า 99/172

ปรากฏเหล่านี้คือ สิ่งที่แยกแยะความแตกต่าง ระหว่างความเป็นมนุษย์กับความเป็นสัตว์ ชนิดอื่น แต่ยังมีสิ่งสำคัญที่แยกความแตกต่าง ระหว่างมนุษย์กับสรรพสัตว์ทั้งหลายได้อย่างดี ทีสุด นั่นคือ ใจ ใจของมนุษย์นั้น เป็นใจที่สูงส่งกว่าสัตว์ ทุกชนิด เพราะมีมโนธรรม รู้จักผิดชอบชั่วดี สามารถแยกแยะสิ่งที่ควรและไม่ควรได้ จึงไม่ แปลกว่าทําไมสัตว์ชนิดนี้จึงเรียกตัวเองว่า "มนุษย์" ซึ่งแปลว่า ผู้มีใจสูง (มนะใจ, อุสฺส=สูง) ภาษาอังกฤษเรียกว่า "Human" แปลว่า คนฉลาดหรือผู้รู้ แม้มนุษย์จะมีหลายสิ่ง หลายอย่าง ที่ เหมือน ๆ กัน แต่มนุษย์กลับใช้สิ่งที่เหมือนกัน ไปทําสิ่งต่าง ๆ ได้ไม่เหมีอนกัน จากลักษณะ พฤติกรรมและการกระทําของมนุษย์แต่ละคน ที่แตกต่างกันนั้น ทําให้สามารถแยกประเภท ของมนุษย์ตามการกระทำได้เป็น ๕ ประเภท ดงน ๑. มนุสสเนรยิโก มนุษย์นรก คือ มนุษย์ที่ มีนิสัยดุร้าย หยาบคาย โหดร้าย ชอบ สร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่นอย่าง มาก ประพฤติทุจริตมิจฉาชีพผิดมนุษย์ ธรรมดา ฆ่าสัตว์ ฆ่าคน ลักขโมย ปล้นจี้ทรัพย์ของผู้อื่นเป็นปกติ เป็นคน ไร้ศีลธรรม เป็นมนุษย์แต่เพียงชื่อ ส่วน ความประพฤติทางกาย วาจา ใจ เลวทราม ประหนึ่งว่าผุดขึ้นมาจากนรก มนุษย์ พวกนี้ไม่ชอบอยู่ในบ้านอย่างคนทั่วไป แต่กลับชอบอยู่ในคุกตะราง ถูกจองจ๋า หมดอิสรภาพ ต้องทนทุกข์ทรมานแสน สาหัส ๒. มนุสฺสเปโต มนุษย์เปรต คือ มนุษย์ ผู้มากไปด้วยความโลภ มากไปด้วย ตัณหา ชอบลักเล็กขโมยน้อย แย่งชิง ๓. P. ๕. วิ่งราว เป็นต้น มีชีวิตความเป็นอยู่ อย่างยากลำบาก เที่ยวแสวงหาอาหาร และผ้านุ่งผ้าห่มเท่านั้น กว่าจะหาได้ก็ ยากลำบาก แม้จะมีความเพียรขยัน หาทรัพย์อย่างไร ก็ไม่พอใช้ พอกิน มีแต่ ความอดอยากเข้าครอบงำ มากไปด้วย ความทุกข์ เขาว่าตรงไหนดี หากิน สะดวกสบาย แต่พอไปถึงที่นั่นกลับไม่ เจริญดังที่เขากล่าว ผู้คนมักเรียกขานคน ประเภทนี้ว่า คนกาลกิณี เหมือนผุดมา จากภูมิเปรตที่มีแต่ความอดอยาก แร้นแค้น มนุสสติรัจฉาโน มนุษย์เดรัจฉาน คือ มนุษย์ที่ขวางศีล ขวางธรรม มีโมหะคือ ความหลงมาก ไม่รู้จักบาป บุญ คุณ โทษ ไม่รู้จักบุญคุณผู้มีพระคุณ เช่น บิดา มารดา ครูบาอาจารย์ ไร้ศีลธรรม ทำอะไร ทางกาย วาจา ใจ ก็ขวางศีลขวางธรรม เหมือนกับสัตว์เดรัจฉานที่มีกายทอดขวาง ไม่ได้เดินตัวตั้งเหมือนมนุษย์ มนุสสภูโต มนุษย์แท้ ๆ คือ เป็นคน เต็มตัว ได้แก่ คนรักษาศีล ๕ เป็นนิจ ไม่ประมาทต่อการรักษาศีล เพราะศีล เป็นมนุษยธรรม คือธรรมประจํามนุษย์ หากขาดศีลเสียแล้ว คุณธรรมความเป็น คนก็จะสูญหายไป มนุสฺสเทโว มนุษย์เทวดา คือ มนุษย์ที่ รู้จักว่า สิ่งใดเป็นประโยชน์ สิ่งใดเป็น โทษ รู้จักบาป บุญ คุณ โทษ รู้จักว่า กันยายน ๒๕๕๗ อยู่ในบุญ ๙๗