การขุดค้นเมืองโบราณยะรัง : หน้า 93/206

จากการขุดค้นเมืองโบราณยะรังในเขต จังหวัดปัตตานี พบพระสถูปจําลองและชิ้นส่วน แตกหักมากมาย ตัวอย่างจารึกสถูปจำลอง ดินเผาที่ค่อนข้างสมบูรณ์มีจารึกอักษรปัลลวะ ภาษาสันสกฤตเป็นคาถา เย ธัมมา... และได้ พบพระพิมพ์ดินดิบอีกเป็นจำนวนมาก ด้านหน้า เป็นพระพุทธรูปประดับด้วยเจดีย์ทั้ง ๒ ข้าง ข้างละองค์ กลุ่มจารึกและโบราณวัตถุเหล่านี้ บ่งชี้ถึงการรับนับถือพระพุทธศาสนา นิกาย เจติยวาทหรือไจติกะ อันเป็นสาขาของนิกาย มหาสางฆิกะ อักษรปัลลวะที่ปรากฏในจารึกโบราณ ในพุทธศตวรรษที่ ๑๑-๑๒ นั้น ต่อมาได้ ประดิษฐ์เป็นอักษรมอญโบราณสายหนึ่ง ซึ่ง พัฒนาต่อไปเป็นอักษรพม่า อักษรธรรมของ ล้านนา อักษรธรรมล้านช้าง และอักษรธรรม อีสาน และอีกสายหนึ่งพัฒนาเป็นอักษรขอม โบราณ ซึ่งเป็นต้นแบบของอักษรขอมใน กัมพูชา อักษรขอมในไทย และอักษรไทย หลักฐานทางพระพุทธศาสนาที่ใช้ อักษรมอญโบราณ คือ ศิลาจารึกพระเจ้า สววาธิสิทธิ์ ๑ (วัดดอนแก้ว) จารึกด้วยภาษา มอญโบราณและภาษาบาลี พบที่จังหวัดลาพูน ซึ่งเคยเป็นศูนย์กลางอาณาจักรหริภุญชัยมาก่อน เนื้อหาในจารึกกล่าวถึงพระเจ้าสววาธิสิทธิ กษัตริย์หริภุญชัย ทรงสถาปนาวัดเชตวันเมื่อ พระชนมายุได้ ๒๖ พรรษา และเมื่อพระชนมายุ ได้ ๓๑ พรรษา โปรดเกล้าฯ ให้สร้างกุฏิและ เสนาสนะแด่พระภิกษุสงฆ์ อีกทั้งให้จาร พระไตรปิฎกไว้ และกล่าวถึงการสร้างพระเจดีย์ โดยพระเจ้าสววาธิสิทธิ์ พระชายา ๒ พระองค์ พระบรมวงศานุวงศ์ และพระโอรส ซึ่งพระเจดีย์ ที่สร้างมีจํานวน ๓ องค์ ตั้งอยู่ด้านหน้าวัด เชตวัน เรียงตามแนวจากทิศตะวันออกไปทางทิศ ตะวันตก เมื่อพระชนมายุได้ Go ๓๒ พรรษา เสดจ ออกผนวชพร้อมพระราชโอรส ๒ พระองค์ โดยมี พระมหาเถระราชคุรุเป็นประธานในการผนวช จารึกหลักนี้แสดงว่า อาณาจักรหริภุญชัย นับถือปฏิบัติตามคติพระพุทธศาสนาเถรวาท จารึก เย ธัมมา... บนพระสถูปดินเผาเมืองยะรัง อักษรปัลลวะ ภาษาสันสกฤต พุทธศตวรรษที่ ๑๒ ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง ฐาน ๗.๕ ซม. ยอด ๒.๔ ซม. สูง ๑๑.๗ ซม. ฌม your จำลองอักษรจารึก รอบขอบฐานด้านนอก ที่มา http://www.sac.or.th/databases/inscriptions/ inscribe_image_detail.php?id=746 แบบเดียวกับที่นับถือปฏิบัติกันในสังคมชาวมอญ ในพม่าและในพุกามสมัยพระเจ้าอโนรธาช่วง พุทธศตวรรษที่ ๑๗ ซึ่งมีคตินิยมที่พระมหา กษัตริย์จะเสด็จออกผนวชชั่วคราว พฤษภาคม ๒๕๕๙ อยู่ในบุญ ๙๑ .