ศิลาจารึกสมัยพุทธศตวรรษที่ ๑๘ : หน้า 95/206

สาหรับอักษรขอมโบราณซึ่งพัฒนา มาจากอักษรปัลลวะนั้น หลักฐานโบราณคดี ทางพระพุทธศาสนาได้แก่ ศิลาจารึกสมัย พุทธศตวรรษที่ ๑๘ ของพระเจ้าชัยวรมันที่ 67 ทรงเป็นกษัตริย์พุทธมามกะผู้ทรงเดชานุภาพ ของกัมพูชา ศิลาจารึกด่านประ พบที่ จังหวัดบุรีรัมย์ สร้างโดยพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ เนื้อความเริ่มต้นด้วยการสรรเสริญพระพุทธเจ้า ผู้ประกอบไปด้วยพระธรรมกาย พระสัมโภคกาย และพระนิรมานกาย จากนั้นเป็นการกล่าวถึง พระราชภารกิจของพระองค์ในการสร้าง พระพุทธรูปไวโรจนชินเจ้า สร้างโรงพยาบาล (อโรคยศาลา) และจัดเจ้าหน้าที่เพื่อทำหน้าที่ ประจำในโรงพยาบาล และกล่าวถึงรายการ สิ่งของที่พระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ พระราชทานไว้ ประจำโรงพยาบาล จบลงด้วยการถวายพระพร แด่พระเจ้าชัยวรมันที่ ๒ นักโบราณคดีได้พบศิลาจารึกที่มี เนื้อหาคล้ายคลึงจนเกือบจะเหมือนกัน เช่น ศิลาจารึกด่านประคำอีกหลายจารึก ใน ประเทศไทยพบจารึกเมืองพิมาย (นม.๑๗) จารึกปราสาท (สร.๔) จารึกตาเมียนโตจ (สร.๑) จารึกสุรินทร์ ๒ (สร.๖) และยังพบจารึก ของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๗ เช่นนี้อีกในกัมพูชา และลาว หลักฐานโบราณคดีเหล่านี้บ่งชี้ถึง พระเดชานุภาพในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา มหายานไปทั่วดินแดนต่าง ๆ ในกัมพูชา และ ภาคกลาง อีสาน ตะวันออก ตะวันตกของไทย รวมทั้งลาวบางส่วน ๗ จารึกด่านประคำ อักษรขอมโบราณ ภาษาสันสกฤต สร้างโดยพระเจ้าชัยวรมันที่ ๒ กล่าวสรรเสริญพระพุทธเจ้าว่าทรงประกอบด้วย พระธรรมกาย พระสัมโภคกาย และพระนิรมานกาย พุทธศตวรรษที่ ๑๘ พบที่จังหวัดบุรีรัมย์ ภาพโดย ชะเอม แก้วคล้าย พฤษภาคม ๒๕๕๙ อยู่ในบุญ ๙๓