DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 287 / 320

… เจ็บไข้ได้ป่วยขึ้นมา พวกมันไม่รู้จะไปหาหมอที่ไหน จึงต้องพึ่งตัวเองอย่างนี้ การดูแลเรื่องการขับถ่าย DOU 43

อาการที่เรียกว่าท้องเสีย หมายถึง ภาวะที่มีอาการถ่ายอุจจาระเป็นน้ำหรือถ่ายเหลวๆ มากกว่า 3 ครั้ง หรือถ่ายเป็นมูกหรือมูกปนเลือด อาจมีอาการปวดท้องและอาเจียนร่วมด้วย อาการท้องเสียเฉียบพลัน ส่วนมากมีสาเหตุม

…ปรดทำแบบประเมินตนเองหลังเรียนบทที่ 2 และกิจกรรม ในแบบฝึกปฏิบัติบทที่ 2 แล้วจึงศึกษาบทที่ 3 ต่อไป 44 DOU การรักษาสุข ภ า พ ต า ม พุทธวิธี

เพราะฉะนั้น เมื่อมีความผิดปกติเกี่ยวกับสุขภาพ อย่าเพิ่งไปคิดพึ่งใคร ต้องคิดพึ่งตัวเอง เป็นอันดับแรก ฝึกสาวจากผลที่เกิดขึ้นไปหาต้นเหตุ ด้วยการสำรวจตัวเอง ด้วยการนึกทบทวน ก่อนว่า สิ่งที่เราประพฤติในวัน

…ราชบัณฑิตยสถาน, พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2542, กรุงเทพฯ : นานมีบุ๊คส์พับลิเคชั่นส์, 2546 50 DOU การรักษาสุขภาพ ต า ม พุทธวิธี

บทที่ 3 ดุลยภาพบำบัดในสมัยพุทธกาล 3.1 ความหมายของดุลยภาพบำบัด ดุลยภาพ หมายถึง ความเท่ากัน ความเสมอกัน ส่วนดุลยภาพบำบัด หมายถึง วิธีการ ป้องกันบำบัดรักษาโรค และบำรุงสุขภาพด้วยการปรับความสมดุลโครงสร้างข

…4 ปุตตสูตร, อรรถกถาอังคุตตรนิกาย จตุกนิบาต มก. เล่มที่ 35 หน้า 256 ดุลยภาพบำบัด ในสมัย พุ ท ธ ก า ล DOU 51

พระภิกษุทุกครั้งในเวลานั่งสมาธิเจริญภาวนาว่า “ให้ตั้งกายให้ตรง” ดังพระดำรัสว่า “ภิกษุใน ธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างดี นั่งคู่บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติไว้ เฉพาะหน้า มีสติ

…1 หน้า 84-85. และ หน้า 121. ชราสูตร, สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค มก. เล่มที่ 31 ข้อ 962-963 หน้า 62. 52 DOU การรักษาสุขภาพ ต า ม พุท ธ วิธี

นานเกินไป จะทำให้ร่างกายเกิดความเมื่อยล้าเป็นเหตุให้เจ็บป่วยได้ ในอรรถกถาอธิบายไว้ว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงผ่อนคลายความปวดเมื่อยจากอิริยาบถหนึ่งด้วยอิริยาบถหนึ่ง ย่อมทรง บริหาร คือ ทรงยังอัตภาพให้เป็

…0). นอนท่าไหน ? ปลอดภัยหลับสนิท. (ออนไลน์), วันที่ 28 เมษายน 2550. ดุลยภาพบำบัด ในสมัย พุ ท ธ ก า ล DOU 53

จากที่กล่าวมาทั้งหมดจะเห็นว่า กิจวัตรกิจกรรมของพระภิกษุนั้นสะท้อนให้เห็นถึง การดูแลรักษาสุขภาพด้วย “ดุลยภาพบำบัด” ได้เป็นอย่างดี กล่าวคือ พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำ ให้พระภิกษุรักษาสรีระในอิริยาบถต่าง ๆ ใ

…่วย และจะได้ระมัดระวังไม่ให้โครงสร้างของร่างกายเสียสมดุล รู้ทันโรค จาก ภ า ว ะ ป ก ติ ข อ ง ร่างกาย DOU 57

แนวคิด 1. ภาวะปกติของร่างกาย หมายถึง ภาวะที่ร่างกายไม่เจ็บป่วย ระบบต่าง ๆ ของร่างกาย ทํางานได้อย่างสมบูรณ์ตามธรรมชาติ 2. ความเจ็บป่วย คือ ภาวะที่ระบบและกลไกการทำงานต่างๆ ภายในส่วนใดส่วนหนึ่ง หรือหลายส

…ิดปกติเสียเอง แม้จะไม่มีปัจจัยภายนอกเข้ามาเกี่ยวข้อง ก็ย่อมส่งผลให้ร่างกายเจ็บป่วยขึ้นได้เช่นกัน 58 DOU การรักษาสุขภาพ ตามพุทธวิธี

บทที่ 4 รู้ทันโรคจากภาวะปกติของร่างกาย 4.1 ภาวะปกติของร่างกายหมายถึงอะไร ภาวะปกติของร่างกาย หมายถึง ภาวะที่ร่างกายไม่เจ็บป่วย ระบบต่าง ๆ ของร่างกาย ทำงานได้อย่างสมบูรณ์ ตามธรรมชาติ ตามธรรมชาตินั้น อว

…่อเกิดขึ้นแล้วก็จะหายไป แม้ไม่หายขาด ก็ย่อมจะทุเลาลงอย่างแน่นอน รู้ทันโรค จากภาวะปกติ ข อ ง ร่างกาย DOU 59

เพราะฉะนั้น เมื่อระบบและกลไกต่าง ๆ ในร่างกายทํางานได้อย่างสมบูรณ์ เป็นปกติ อยู่เสมอจึงถือได้ว่าเป็นปัจจัยภายในร่างกายที่สำคัญในการคุ้มครองป้องกันไม่ให้เกิดการเจ็บป่วย ผลก็คือ ร่างกายของเราจะสามารถดำร

…ะด้านหลังก็หดตัวด้วยไม่ยอมคลาย เราก็จะงอนิ้วไม่ได้ กลายเป็นกล้ามเนื้อสู้กันเอง เราก็จะรู้สึกเจ็บ 60 DOU การรักษาสุขภาพ ตามพุทธวิธี

การที่ร่างกายจะดำรงภาวะปกติได้นั้น อวัยวะทุกส่วนจะต้องทำงานพร้อมกันเป็นปกติ และ ต้องทำงานประสานสัมพันธ์กันเป็นอย่างดี เมื่อเจาะลึกเข้าไปถึงหน่วยย่อยภายในของอวัยวะ แต่ละอย่าง จะพบว่า เซลล์ทุกเซลล์ต้องท

…ายในร่างกายทั้ง 3 ประการ ในข้อ 4.4.1 ทำหน้าที่ได้ สมบูรณ์ครบถ้วน รู้ทันโรค จากภาวะปกติ ของร่างกาย | DOU 61

ความบกพร่องขององค์ประกอบหลักพื้นฐานภายในร่างกายที่สำคัญทั้ง 3 ประการดังกล่าว แม้บกพร่องเพียงประการเดียว ก็จะส่งผลกระทบต่อการทำหน้าที่ของเซลล์เนื้อเยื่อ อวัยวะ หรือ ระบบนั้นๆ ได้ อาจไม่ถึงกับทำให้อวัย

…ี่ ก็ต่อเมื่อไม่มีการปิดกั้นจากกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และ พังผืด รู้ทันโรค จากภาวะปกติ ข อ ง ร่างกาย | DOU 63

พังผืด คืออะไร พังผืด คือ เยื่อเหนียวบาง ๆ ที่อยู่ใต้ผิวหนัง ทำหน้าที่ห่อหุ้มกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นทุก ๆ ส่วน ในร่างกายให้ยึดติดกันเป็นมัดๆ เมื่อตัดตามขวางของกล้ามเนื้อแต่ละมัด ก็จะพบว่า กล้ามเนื้อ ทุ

…ได้ กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และพังผืด จึงเป็นตัวหลักสำคัญในการที่จะทำให้โครงกระดูกนั้นทรงตัว อยู่ได้ 64 DOU การรักษาสุขภาพ ตามพุทธวิธี

4.4.4 โครงสร้างของร่างกายต้องอยู่ในภาวะสมดุล กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และพังผืด ถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญประการหนึ่งของโครงสร้าง ของร่างกาย เมื่อเป็นเช่นนี้ การที่กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และพังผืดจะสามารถทำงาน

…นหายใจ ปอดก็ยังมีออกซิเจนสำรองให้ร่างกายใช้งานได้ตามปกติอยู่ได้ รู้ทันโรค จากภาวะปกติ ข อ ง ร่างกาย DOU 65

โครงสร้างของร่างกายนั้นมีลักษณะคล้ายคลึงกับหุ่นชัก จะต่างกันก็ตรงที่สายชักของ ร่างกายไม่ใช่เชือกเหมือนหุ่น แต่เป็นกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นที่อยู่ข้างในทั้งหมด พังผืดเป็น สายโยงกระดูกแต่ละท่อนเป็นเสมือนแ

… ใจสั่น เหนื่อยง่าย ปวดเมื่อย ท้องอืด ซึมเศร้า นอนไม่หลับ หอบหืด โรคกระเพาะ พาร์กินสัน เป็นต้น า 66 DOU การรักษาสุข ภ า พ ต า ม พุทธวิธี

นานในช่วงเวลาหนึ่ง แต่ถ้าหากขาดออกซิเจนนานเกินไป จนที่สำรองไว้หมด การทำงานของ ปอดก็มีปัญหา ร่างกายก็เกิดความผิดปกติตามมา ถ้าโครงสร้างของร่างกายเสียสมดุล ก็จะเกิดแรงดึงรั้ง ทั้งกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นและพ

…ะภายใน รูปที่ 4 - 5 เส้นประสาทที่แยกไปตามอวัยวะต่างๆ ของร่างกาย รู้ทันโรค จากภาวะปกติ ข อ ง ร่างกาย DOU 67

4.6.2 ความรู้พื้นฐานที่นำไปสู่ความเข้าใจของการเกิดโรค การที่จะเข้าใจถึงการเกิดโรคต่างๆ ได้โดยง่าย จำเป็นต้องมีความรู้พื้นฐานบางประการ คือ 1) ความรู้พื้นฐานเรื่องอาการปวด ถ้าพิจารณาตามหลักสรีรวิทยาก็ส

…็นต้น โดยสามารถสรุปการทำหน้าที่ควบคุม อวัยวะต่างๆ ของระบบประสาทอัตโนมัติ ดังแสดงในรูปที่ 4 – 6 = 68 DOU การรักษาสุข ภ า พ ต า ม พุทธวิธี

ร้อน เย็น เป็นต้น 2) นำคำสั่งเกี่ยวกับการควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ เพื่อให้เกิดการทรงตัวและ การเคลื่อนไหวของร่างกาย ซึ่งการสั่งการทำงานถูกควบคุมภายใต้อำนาจจิตใจ 3) นำคำสั่งเกี่ยวกับการควบคุมการทำงาน

…ตัว 4 รูปที่ 4 - 6 การทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติต่ออวัยวะต่างๆ รู้ทันโรค จากภาวะปกติ ข อ ง ร่างกาย DOU 6

การทำงานของระบบประสาทอัตโนมัติต่ออวัยวะต่างๆ พาราซิมพาเธติค ซิมพาเธติค มองวัตถุไกล, ม่านตาขยาย มองวัตถุใกล้, ม่านตาหดเล็ก ยับยั้งการหลั่งน้ำมูก หลั่งน้ำลายลดลง หัวใจเต้นเร็วและแรง หลอดลมขยายตัว ยับยั

…ิ่งนานเท่าไรก็ เสียหายมากเท่านั้น 7) อาการของโรคที่เกิดจากการทํางานผิดปกติของอวัยวะนั้น ก็ปรากฏขึ้น DOU 71 รู้ทันโรค จาก ภ า ว ะ ป ก ติ ข อ ง ร่างกาย

เมื่อเส้นประสาทคู่ต่าง ๆ ที่แตกออกมาจากไขสันหลัง ผ่านออกมาจากช่องว่างของกระดูก สันหลังแล้วจะต้องแทรกผ่านกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น และพังผืดที่คอยยึดโยงตลอดแนวของกระดูก สันหลังแล้ว แต่ละคู่ก็จะแผ่ไปยังอวัยว

…ั่งการกลับมาตามเส้นทางเดิม ให้กล้ามเนื้อที่อยู่รอบเลนส์ตาหดหรือคลาย เพื่อปรับเลนส์ให้ภาพไปตกพอดี 72 DOU การรักษาสุข ภ า พ ต า ม พุท ธ วิธี

4.6.3 ตัวอย่างและสาเหตุของการเกิดโรคที่เกิดจากการเสียดุลยภาพ 1) ไมเกรน (โรคปวดศีรษะรุนแรงเรื้อรัง) บางคนมีอาการปวดศีรษะอย่างรุนแรงและเรื้อรัง มักจะสงสัยว่า ตนเองอาจจะมีเนื้องอก ในสมอง จึงไปขอให้แพทย์เ