ข้อความต้นฉบับในหน้า
หน้าที่เส้นประสาทแต่ละคู่
เส้นประสาทแต่ละคู่ มีการแบ่งหน้าที่ในการควบคุม การทำงานของอวัยวะต่าง ๆ เป็น
3 หน้าที่ คือ
1) นำกระแสประสาทรับความรู้สึกต่างๆ เข้าสู่ระบบประสาทศูนย์กลาง เช่น เจ็บ ปวด
ร้อน เย็น เป็นต้น
2) นำคำสั่งเกี่ยวกับการควบคุมการทำงานของกล้ามเนื้อ เพื่อให้เกิดการทรงตัวและ
การเคลื่อนไหวของร่างกาย
ซึ่งการสั่งการทำงานถูกควบคุมภายใต้อำนาจจิตใจ
3) นำคำสั่งเกี่ยวกับการควบคุมการทำงานของระบบต่าง ๆ เช่น ระบบไหลเวียนโลหิต
ระบบหายใจ ระบบย่อยอาหาร เป็นต้น ให้ทำงานอย่างสมดุลภายในร่างกาย รวมถึงการทำงาน
ของระบบต่าง ๆ ขณะกำลังหลับ ซึ่งการสั่งการทำงานเกิดขึ้นเองนอกอำนาจจิตใจ เรียกว่า
“ระบบประสาทอัตโนมัติ”
ระบบประสาทอัตโนมัติ แบ่งออกเป็น 2 ระบบใหญ่ คือ
1) พาราซิมพาเธติค ระบบประสาทนี้จะคู่ขนานไปกับเส้นประสาทบางคู่ที่แยกออกมา
จากสมอง และที่แยกออกมาจากไขสันหลัง ผ่านสองข้างกระดูกสันหลังส่วนกระเบนเหน็บ
2) ซิมพาเธติค ระบบประสาทนี้พบในเส้นประสาทที่แยกออกมาจากไขสันหลัง
เมื่อผ่านช่องของกระดูกสันหลังทั้งสองข้างแล้วก็จะมาผ่านปมประสาทที่มีการเชื่อมประสานกัน
ของเส้นประสาท ซึ่งอยู่ชิดตลอดแนวของกระดูกสันหลัง โดยส่งสัญญาณผ่านปมประสาทตั้งแต่
ระดับท้ายทอยไปถึงระดับเอว
อวัยวะแต่ละแห่งที่ถูกควบคุมโดยระบบประสาทอัตโนมัติ พาราซิมพาเธติคและซิมพาเธติค
จะทำหน้าที่ควบคุมการทำงานร่วมกันไปเสมอ แต่จะทำหน้าที่ตรงข้ามกัน กล่าวคือ อวัยวะ
บางแห่ง ซิมพาเธติคทำหน้าที่กระตุ้น ในขณะที่พาราซิมพาเธติค ทำหน้าที่ยับยั้งอวัยวะ
บางแห่ง ซิมพาเธติคทำหน้าที่ยับยั้ง ในขณะที่พาราซิมพาเธติคทำหน้าที่กระตุ้น ทั้งนี้ก็เพื่อที่
จะรักษาภาวะสมดุลของร่างกายไว้ ตัวอย่างเช่น ในขณะที่เราวิ่ง ร่างกายต้องใช้พลังงานมาก
ซิมพาเธติค ก็จะกระตุ้นหัวใจให้สูบฉีดโลหิตเร็วและแรงขึ้นเพื่อเพิ่มการไหลเวียนโลหิตทั่วร่างกาย
เมื่อหยุดวิ่ง ร่างกายใช้พลังงานน้อยลง พาราซิมพาเธติคก็จะทำหน้าที่ชะลอหัวใจให้สูบฉีดช้าลง
และค่อยๆ กลับมาสู่การสูบฉีดโลหิตในภาวะปกติ เป็นต้น โดยสามารถสรุปการทำหน้าที่ควบคุม
อวัยวะต่างๆ ของระบบประสาทอัตโนมัติ ดังแสดงในรูปที่ 4 – 6
=
68 DOU การรักษาสุข ภ า พ ต า ม พุทธวิธี