โทษของการวิตกจริต : หน้า 68/287

เจ้าสาวจึงตัดสินใจยกบุตรสาวไปให้กับคนอื่นแทน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งเสวยพระชาติ (เกิด) เป็นบุรุษผู้บัณฑิตในกาลนั้น ได้กล่าวคาถาไว้ว่า “ประโยชน์ผ่านพ้นคนโง่ ผู้มัวคอย ฤกษ์ยามอยู่ ประโยชน์เป็นฤกษ์ของประโยชน์ ดวงดาวทั้งหลาย จักหาอะไรได้” นี่ก็คือโทษของการเป็นผู้มีวิตกจริต คือไม่มีวิจารณญาณ มีแต่ความกังวลหวาด วิตกมากจนเกินไป ลังเลไม่กล้าตัดสินใจ จนทำให้พลาดโอกาสที่ดีไปได้ในที่สุด 5. ตัวอย่างเรื่องสัทธาจริต ประวัติพระวักกลิเถระ 1 ในอดีตกาล ครั้งพระปทุมุตตรพุทธเจ้า พระเถระนี้ไปวิหารยืนฟังธรรมท้ายบริษัทโดย นัยที่กล่าวแล้วนั่นแล เห็นพระศาสดาทรงสถาปนาภิกษุรูปหนึ่งไว้ในตำแหน่งเป็นยอดของ เหล่าภิกษุผู้น้อมใจไปด้วยศรัทธา จึงคิดว่า แม้เราก็ควรเป็นเช่นนี้ในอนาคตกาล จึงนิมนต์พระ- ศาสดาโดยนัยที่กล่าวแล้วนั่นแล ถวายมหาทาน 7 วัน ถวายบังคมพระทศพลแล้วกระทำความ ปรารถนาว่า พระเจ้าข้า ด้วยกุศลกรรมอันนี้ ขอข้าพระองค์จึงเป็นยอดของเหล่าภิกษุผู้น้อมใจ ไปด้วยศรัทธา ในศาสนาของพระพุทธเจ้าพระองค์หนึ่งในอนาคตเหมือนภิกษุที่พระองค์ทรง สถาปนาไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะของเหล่าภิกษุผู้น้อมใจไปด้วยศรัทธา พระศาสดาทรงเห็นว่า ท่านไม่มีอันตรายจึงทรงพยากรณ์ แล้วเสด็จกลับไป ฝ่ายท่านกระทํากุศลตลอดชีพแล้วเวียนว่ายอยู่ในเทวดาและมนุษย์ ถือเอาปฏิสนธิใน ตระกูลพราหมณ์กรุงสาวัตถี ครั้งพระศาสดาของเรา ญาติทั้งหลายได้ขนานนามของท่านว่า วัก- กลิ ท่านเจริญวัยแล้ว เรียนไตรเพท เห็นพระทศพลมีภิกษุสงฆ์แวดล้อมเสด็จจาริกในกรุงสาวัตถี ตรวจดูสรีรสมบัติของพระศาสดา ไม่อิ่มด้วยการเห็นสรีรสมบัติ จึงเที่ยวไปพร้อมกับพระทศพล นั้นด้วย เสด็จไปวิหารก็ไปกับพระทศพล ยืนมองความสําเร็จแห่งพระสรีรสมบัติอยู่เทียว ยืนฟัง ธรรมในที่เฉพาะพระพักตร์แห่งพระศาสดาผู้ประทับนั่งตรัสธรรมในธรรมสภา ท่านได้ศรัทธา แล้วคิดว่า เราอยู่ครองเรือนไม่ได้ เห็นพระทศพลเป็นนิตย์ จึงทูลขอบรรพชา บวชแล้วในสำนัก ของพระศาสดา ตั้งแต่นั้น เว้นเวลากระทำอาหาร ในเวลาที่เหลือยืนอยู่ในที่ที่ยืนเห็นพระทศพล จึงละโยนิโสมนสิการเสีย อยู่ดูพระทศพลอย่างเดียว พระศาสดาทรงรอให้ญาณของท่านสุกเสีย มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ประวัติพระวักกลิเถระ” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต เล่ม 32, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2544), หน้า 389-392 บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 5 ประการ) DOU 57