การถวายบาตรและจีวร : หน้า 72/287

ฝ่ายสามเณรไหว้พระอุปัชฌาย์แล้ว เมื่อจะกลับ จึงเรียนว่า “ใต้เท้า เมื่อจะน่าอาหาร มาเพื่อกระผม จึงนำมาด้วยรสปลาตะเพียนเถอะขอรับ” พระเถระ, เราจักได้ ในที่ไหนเล่า? เธอ สามเณรเรียนว่า “ถ้าไม่ได้ด้วยบุญของใต้เท้า ก็จักได้ด้วยบุญของกระผม ขอรับ” พระเถระวิตกว่า แม้อันตรายจะพึงมีแก่สามเณรเล็กผู้นั่งข้างนอก จึงได้ให้ลูกดาลไป แล้วบอกว่า “ควรเปิดประตูห้องอยู่ของฉันแล้ว เข้าไปนั่งเสียภายใน” เธอได้กระทำอย่างนั้นแล้ว นั่งหยั่งความรู้ลงในกรัชกายของตน พิจารณาอัตภาพอยู่ ครั้งนั้น ที่ประทับนั่งของท้าวสักกะ แสดงอาการร้อนด้วยเดชแห่งคุณ ของสามเณรนั้น ท้าวเธอใคร่ครวญว่า “จักมีเหตุอะไรกันหนอ?” ทรงดำริได้ว่า “บัณฑิตสามเณรถวายบาตร และจีวรแก่พระอุปัชฌาย์แล้วกลับ ด้วยตั้งใจว่า “จักทำสมณธรรม” แม้เราก็ควรไปในที่นั้น” ดังนี้ แล้ว ตรัสเรียกท้าวมหาราชทั้ง 4 มา ตรัสว่า “พวกท่านจงไปไล่นกที่บินจอแจอยู่ในป่าใกล้ วิหารให้หนีไป แล้วยึดอารักขาไว้โดยรอบ” ตรัสกะจันทเทพบุตรว่า “ท่านจงฉุดรั้งมณฑล พระจันทร์ไว้” ตรัสกะสุริยเทพบุตรว่า “ท่านจงฉุดรั้งมณฑลพระอาทิตย์ไว้” ดังนี้แล้ว พระองค์ เองได้เสด็จไปประทับยืนยืดอารักขาอยู่ที่สายยู ในวิหารแม้เสียงแห่งใบไม้แก่ก็มิได้มี จิตของ สามเณรได้มีอารมณ์เป็นหนึ่งแล้วเธอพิจารณาอัตภาพแล้ว บรรลุผล 3 อย่างในระหว่างภัตนั้นเอง ฝ่ายพระเถระ คิดว่า “สามเณรนั่งแล้วในวิหาร เราอาจจะได้โภชนะที่สมประสงค์แก่เธอ ในสกุลชื่อโน้น” ดังนี้แล้ว จึงได้ไปสู่ตระกูลอุปัฏฐาก ซึ่งประกอบด้วยความรักและเคารพ ตระกูลหนึ่ง ก็ในวันนั้น มนุษย์ทั้งหลายในตระกูลนั้น ได้ปลาตะเพียนหลายตัวนั่งดูการมาแห่ง พระเถระอยู่เที่ยว พวกเขาเห็นพระเถระกำลังมาจึงกล่าวว่า “ท่านขอรับ ท่านมาที่นี้ ทำกรรม เจริญแล้ว” แล้วนิมนต์ให้เข้าไปข้างใน ถวายข้าวยาคูและของควรเคี้ยวเป็นต้นแล้ว ได้ถวาย บิณฑบาตด้วยรสปลาตะเพียน พระเถระแสดงอาการจะนำไป พวกมนุษย์เรียนว่า “นิมนต์ฉัน เถิดขอรับ ใต้เท้าจักได้แม้ภัตสำหรับจะนำไป” ในเวลาเสร็จภัตตกิจของพระเถระ ได้เอาโภชนะ ประกอบด้วยรสปลาตะเพียน ใส่เต็มบาตรถวายแล้ว พระเถระคิดว่า “สามเณรของเราหิวแล้ว” จึงได้รีบไป แม้พระศาสดา ในวันนั้น เสวยแต่เช้าทีเดียว เสด็จไปวิหาร ทรงใคร่ครวญว่า “บัณฑิต สามเณรให้บาตรและจีวรแก่พระอุปัชฌาย์แล้วกลับไป ด้วยตั้งใจว่า “จักทำสมณธรรม” กิจแห่ง บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 61