ข้อความต้นฉบับในหน้า
-- มีลักษณะแข็งกระด้าง ....นี้คือบุคคล โทสจริต (พุทธิจริต ก็คล้ายกัน)
-- มีอาการส่ายไปมา ....นี้คือบุคคล โมหจริต (วิตกจริต ก็คล้ายกัน)
อธิบายจาก ลักษณะการนอน
--ไม่รีบร้อน ปูที่นอนได้เรียบ แล้วค่อยๆล้มตัวลงนอน รวบอวัยวะใหญ่น้อยทั้งหลาย
ดีแล้วจึงนอนหลับไป โดยอาการที่น่าเลื่อมใส และเมื่อถูกปลุกให้ลุกขึ้น จะไม่ลุกขึ้นโดยเร็ว จะ
ค่อย ๆ ให้คำตอบขานรับ ราวกับว่ารังเกียจอยู่ ฉันนั้น ....นี้คือบุคคล ราคจริต (สัทธาจริต กี
คล้ายกัน)
-- รีบร้อนปูที่นอน โดยอาการที่พอจะใช้ได้ ทิ้งกายลงนอนทำหน้านิ่ว และเมื่อถูกปลุก
ให้ลุกขึ้น จะลุกขึ้นโดยเร็ว ให้คำตอบราวกับว่าโกรธ... นี้คือบุคคล โทสจริต (พุทธจริต ก็คล้าย
กัน)
--ปูที่นอนเป็นรูปน่าเกลียด มีกายเกะกะ มีอวัยวะขัดไปข้างนั้นข้างนี้ นอนคว่ำหน้า
เป็นส่วนมาก และเมื่อถูกปลุกให้ลุกขึ้นจะทำเสียงครางอือ ๆ ลุกขึ้นเฉื่อยชา.....นี้คือบุคคล โมห
จริต (วิตกจริต ก็คล้ายกัน)
อธิบายจาก ลักษณะการทำงาน
-- การปัดกวาด จะจับไม้กวาดได้เหมาะเจาะดี ไม่รีบเร่ง ไม่ปัดกวาดสิ่งของให้
กลาดเกลื่อน กวาดได้หมดจด เรียบร้อย .....นี้คือบุคคล ราคจริต (สัทธาจริต ก็คล้ายกัน)
--การปัดกวาด จะจับไม้กวาดแน่น มีท่าทางเร่งรีบ ทำสิ่งของให้กระจัดกระจาย หรือ
พูนกันไปข้างโน้นบ้าง ข้างนี้บ้าง มีเสียงกวาดอันดุดัน กวาดได้หมดจดแต่ไม่เรียบ ....นี้คือบุคคล
โทสจริต (พุทธิจริต ก็คล้ายกัน)
-- การปัดกวาด จะจับไม้กวาดหลวม ๆ กวาดไปมาทำให้เปรอะ ไม่หมดจด ไม่เรียบร้อย
...นี่คือบุคคล โมหจริต (วิตกจริต ก็คล้ายกัน)
จ
หมายเหตุ การปัดกวาดเป็นเช่นนี้ฉันใด แม้ในบรรดากิจการงานอื่น ๆ ทั้งปวงมีการซัก
การย้อมจีวร เป็นต้น ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สรุปคือ บุคคลราคจริตเป็นผู้มีปกติกระทำให้ละเอียด
นุ่มนวลเรียบร้อยและโดยเคารพ (สัทธาจริต ก็คล้ายกัน) บุคคลโทสจริตเป็นผู้มีปกติกระทำได้
บทที่ 2 จ ริ ต 6 (อุปนิสัย 6 ประการ) DOU 6